Maersk cảnh báo chiến tranh Iran sẽ gây cú sốc lớn cho kinh tế toàn cầu: Giá vận tải và hàng hóa có thể tăng mạnh trong nhiều tháng tới

Chiến tranh Iran đang tạo ra “lời cảnh tỉnh” mới cho thương mại toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang tiếp tục phủ bóng đen lên nền kinh tế thế giới khi các doanh nghiệp logistics và vận tải biển bắt đầu cảm nhận rõ áp lực từ giá dầu leo thang và chuỗi cung ứng gián đoạn.

Tập đoàn vận tải biển hàng đầu thế giới Maersk vừa đưa ra cảnh báo đáng chú ý rằng tác động thực sự của chiến tranh Iran có thể còn nghiêm trọng hơn trong những tháng tới, đặc biệt khi chi phí tăng cao bắt đầu được chuyển sang người tiêu dùng cuối cùng.

Phát biểu với CNBC, Giám đốc điều hành Maersk – Vincent Clerc – cho biết cuộc khủng hoảng hiện tại đang tạo ra một “lớp bất ổn bổ sung” đối với thương mại toàn cầu và cán cân rủi ro hiện nghiêng mạnh về phía tiêu cực.

Theo ông Clerc, cú sốc năng lượng mới có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện chuỗi cung ứng thế giới trong nửa cuối năm 2026.

Giá dầu tăng khiến Maersk thiệt hại 500 triệu USD mỗi tháng

Một trong những áp lực lớn nhất mà Maersk đang phải đối mặt đến từ chi phí nhiên liệu tăng mạnh.

Ngành vận tải biển là lĩnh vực tiêu thụ năng lượng khổng lồ và bất kỳ biến động nào của giá dầu cũng có thể nhanh chóng tác động đến lợi nhuận doanh nghiệp.

Vincent Clerc cho biết nếu giá dầu duy trì quanh mốc 100 USD/thùng, Maersk sẽ phải gánh thêm khoảng 500 triệu USD chi phí mỗi tháng.

$500\ \text{triệu USD/tháng} \times 12 = 6\ \text{tỷ USD/năm}$500 triệu USD/thaˊng×12=6 tỷ USD/na˘m

Theo CEO Maersk, mức chi phí phát sinh này quá lớn để doanh nghiệp có thể tự hấp thụ hoàn toàn, đồng nghĩa một phần sẽ buộc phải chuyển sang khách hàng.

Điều đó đồng nghĩa giá vận chuyển hàng hóa toàn cầu có nguy cơ tăng mạnh trong thời gian tới, kéo theo áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế.

Eo biển Hormuz tê liệt làm rung chuyển chuỗi cung ứng

Một trong những nguyên nhân khiến thị trường đặc biệt lo ngại là tình trạng tê liệt tại eo biển Hormuz – tuyến đường biển chiến lược quan trọng bậc nhất thế giới.

Đây là tuyến vận chuyển năng lượng huyết mạch nối Trung Đông với châu Á và châu Âu. Khi hoạt động vận tải tại khu vực này bị đình trệ, hàng loạt chuỗi cung ứng toàn cầu lập tức chịu tác động dây chuyền.

Maersk cho biết kể từ khi xung đột Iran bùng phát, giao thông qua eo biển Hormuz gần như ngừng hoạt động hoàn toàn.

Khoảng một tuần sau khi chiến tranh nổ ra, tập đoàn này đã phải tạm dừng hai tuyến vận tải quan trọng kết nối Trung Đông với châu Á và châu Âu nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và thủy thủ đoàn.

Động thái này phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng địa chính trị hiện nay.

Giá hàng hóa toàn cầu có nguy cơ tăng mạnh

Theo Maersk, tác động đáng lo ngại nhất không chỉ nằm ở chi phí vận tải mà còn ở phản ứng dây chuyền đối với nền kinh tế tiêu dùng toàn cầu.

Khi chi phí logistics tăng cao, giá hàng hóa nhập khẩu cũng sẽ bị đẩy lên.

Điều này có thể khiến:

• Giá thực phẩm tăng
• Giá điện và nhiên liệu leo thang
• Chi phí sản xuất công nghiệp cao hơn
• Giá bán lẻ tại nhiều quốc gia tăng mạnh

Vincent Clerc cảnh báo rằng nếu áp lực chi phí tiếp tục được chuyển tới người tiêu dùng cuối cùng, nhu cầu tiêu dùng toàn cầu có thể suy giảm đáng kể trong nửa cuối năm.

Theo ông, đây là yếu tố mà Maersk đang theo dõi sát sao vì nó có thể tạo ra “hiệu ứng domino” đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.

Maersk vẫn vượt kỳ vọng dù lợi nhuận giảm mạnh

Dù chịu nhiều sức ép từ thị trường năng lượng và vận tải, Maersk vẫn công bố kết quả kinh doanh quý đầu năm tương đối tích cực so với kỳ vọng.

Công ty báo cáo EBITDA cơ bản đạt 1,75 tỷ USD trong quý I/2026.

Tuy nhiên, con số này vẫn giảm tới 35% so với cùng kỳ năm trước.

Doanh thu đạt khoảng 13 tỷ USD, giảm 2,6% so với năm ngoái nhưng vẫn vượt dự báo 12,5 tỷ USD của giới phân tích.

Theo Maersk, sự sụt giảm lợi nhuận chủ yếu đến từ:

• Giá cước vận tải thấp hơn
• Chi phí nhiên liệu tăng mạnh
• Áp lực vận hành cao hơn do khối lượng hàng hóa lớn

Ngay sau báo cáo, cổ phiếu Maersk giảm gần 3%.

Chuỗi cung ứng toàn cầu đứng trước nguy cơ tái cấu trúc

Maersk cho rằng cuộc chiến Iran không đơn thuần là một cuộc khủng hoảng địa chính trị ngắn hạn mà đang trở thành “lời cảnh tỉnh mới” đối với hệ thống thương mại toàn cầu.

Sau đại dịch Covid-19 và làn sóng căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, các doanh nghiệp toàn cầu vốn đã nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Giờ đây, khủng hoảng tại Trung Đông tiếp tục cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào các tuyến hàng hải chiến lược có thể khiến thương mại toàn cầu dễ tổn thương ra sao.

Theo Maersk, các doanh nghiệp cần nhanh chóng:

• Xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt hơn
• Đa dạng hóa tuyến vận chuyển
• Tăng khả năng dự phòng logistics
• Giảm phụ thuộc vào các khu vực địa chính trị nhạy cảm

Thị trường vẫn hy vọng vào một thỏa thuận hòa bình

Dù tình hình còn nhiều căng thẳng, giá dầu Brent toàn cầu đã giảm khoảng 2,2% xuống còn 93 USD/thùng trong phiên giao dịch gần nhất.

Động thái này xuất hiện khi thị trường kỳ vọng Mỹ và Iran có thể đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm hạ nhiệt xung đột.

Tuy nhiên, Maersk cho rằng các lệnh ngừng bắn hiện tại vẫn rất mong manh và quá trình đàm phán còn chậm chạp.

Trong khi đó, niềm tin người tiêu dùng toàn cầu đã bắt đầu suy giảm do lo ngại về lạm phát và triển vọng kinh tế.

Maersk vẫn giữ dự báo tăng trưởng cho năm 2026

Bất chấp nhiều bất ổn, Maersk vẫn duy trì dự báo tăng trưởng EBITDA cả năm trong khoảng 4,5% đến 7%.

Công ty cho biết dự báo này dựa trên nhiều kịch bản khác nhau, bao gồm khả năng:

• Eo biển Hormuz mở cửa trở lại
• Biển Đỏ được khai thông
• Giá dầu ổn định hơn trong nửa cuối năm

Maersk cũng dự báo nhu cầu container toàn cầu vẫn có thể tăng trưởng từ 2% đến 4% nếu giá dầu duy trì trong khoảng 90 – 100 USD/thùng và xung đột sớm được giải quyết.

Tuy nhiên, công ty nhấn mạnh rằng nguy cơ tiêu cực vẫn đang gia tăng và không thể loại trừ khả năng tình hình trở nên tồi tệ hơn.

Khủng hoảng Trung Đông đang thử thách sức chịu đựng của kinh tế toàn cầu

Những cảnh báo từ Maersk cho thấy tác động của chiến tranh Iran không chỉ giới hạn ở thị trường năng lượng mà đang lan rộng sang thương mại, logistics và tiêu dùng toàn cầu.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới vốn chưa hoàn toàn phục hồi sau nhiều cú sốc lớn, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Trung Đông cũng có thể khiến áp lực lạm phát quay trở lại mạnh mẽ hơn.

Giới đầu tư và doanh nghiệp toàn cầu hiện đang theo dõi sát sao diễn biến tại eo biển Hormuz, bởi đây có thể trở thành điểm quyết định cho triển vọng kinh tế thế giới trong nửa cuối năm 2026.