Không cần bằng đại học, nhiều người Mỹ vẫn kiếm hơn 100.000 USD/năm: Bí quyết nằm ở đâu?

Trong nhiều thập kỷ, đại học được xem là một trong những con đường phổ biến nhất để bước vào nhóm nghề nghiệp có thu nhập cao. Tuy nhiên, một cuộc thảo luận trên Reddit đang cho thấy một bức tranh khác: không phải tất cả những người kiếm được mức lương sáu con số tại Mỹ đều sở hữu bằng đại học.

Từ tài xế xe tải, thợ sửa ống nước, thợ máy, nhân viên bán hàng, kỹ thuật viên dịch vụ hiện trường cho tới người chăm sóc thú cưng và nghệ sĩ 3D tự học, nhiều người cho biết thu nhập của họ vượt mốc 100.000 USD mỗi năm.

Nhưng đằng sau những con số hấp dẫn ấy lại là một câu chuyện phức tạp hơn. Có người phải làm 65-70 giờ mỗi tuần, người khác thường xuyên xa nhà hàng trăm ngày mỗi năm. Một số người chấp nhận công việc nặng nhọc hoặc môi trường khắc nghiệt để đổi lấy mức thu nhập cao.

Vậy liệu họ có thực sự “giải mã được bí quyết” kiếm tiền mà không cần bằng đại học?

Thu nhập sáu con số mà không cần bằng đại học

Cuộc thảo luận bắt đầu khi một thành viên trên diễn đàn r/Salary đặt câu hỏi dành cho những người kiếm được hơn 100.000 USD nhưng không có bằng đại học: Họ đang làm nghề gì?

Câu trả lời nhanh chóng cho thấy thị trường lao động có nhiều con đường khác nhau để đạt mức thu nhập cao.

Một trong những trường hợp đáng chú ý nhất là một người đàn ông 34 tuổi từng bỏ học giữa chừng. Người này cho biết năm trước anh kiếm được khoảng 157.000 USD nhờ lái xe tải chở xăng dầu.

Con số này chắc chắn rất ấn tượng nếu chỉ nhìn vào bảng lương. Tuy nhiên, để đạt được mức thu nhập đó, anh thường phải làm việc sáu ngày mỗi tuần, từ 65 đến 70 giờ mỗi tuần.

Nói cách khác, mức lương cao không hoàn toàn là “tiền dễ kiếm”. Một phần thu nhập đến từ việc người lao động bán thêm thời gian và sức lực của mình.

Một trường hợp khác là kỹ thuật viên dịch vụ hiện trường, người cho biết thu nhập dao động từ 140.000 đến 150.000 USD mỗi năm. Đổi lại, công việc yêu cầu họ phải đi công tác hơn 250 ngày mỗi năm.

Người này thừa nhận rằng cuộc sống gia đình sẽ khó khăn hơn nếu có con và bản thân đã muốn tìm một công việc ít phải di chuyển hơn từ lâu.

Đây chính là điểm đáng chú ý trong câu chuyện: mức lương cao không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với chất lượng cuộc sống cao.

Những nghề nghiệp ít được nghĩ đến cũng có thể mang lại thu nhập lớn

Không phải tất cả những người có thu nhập sáu con số đều phải làm việc trong môi trường đặc biệt khắc nghiệt.

Một người làm nghề chăm sóc thú cưng tự do cho biết có thể kiếm từ 125.000 đến 150.000 USD mỗi năm. Tuy nhiên, để đạt được mức này, họ phải mất nhiều năm trau dồi kỹ năng chuyên môn và hoàn thành nhiều chứng chỉ.

Một thợ máy khác cho biết thu nhập năm trước đạt 141.000 USD, trong khi làm khoảng 40-50 giờ mỗi tuần và không phải làm việc vào cuối tuần.

Điều này cho thấy yếu tố quyết định không chỉ nằm ở tên nghề nghiệp. Kinh nghiệm, kỹ năng chuyên môn, chứng chỉ, khu vực làm việc và khả năng đáp ứng nhu cầu của thị trường đều có thể ảnh hưởng mạnh đến thu nhập.

Đáng chú ý hơn nữa là trường hợp một nghệ sĩ 3D kiêm nhà thiết kế game tự học. Người này cho biết đã đạt mức thu nhập 165.000 USD sau khoảng bảy năm làm việc trong ngành.

Ban đầu, họ làm thiết kế chuyển động, sau đó tự học 3D và tiếp tục bổ sung kỹ năng với Unity và Unreal Engine.

Đây là một ví dụ khá điển hình cho xu hướng thị trường lao động hiện đại: kỹ năng thực tế đôi khi có thể quan trọng không kém bằng cấp, đặc biệt trong những ngành mà năng lực có thể được chứng minh trực tiếp thông qua sản phẩm và kinh nghiệm.

Mức lương cao đôi khi đi kèm với cái giá rất lớn

Nếu chỉ nhìn vào những con số 100.000, 150.000 hay 300.000 USD, câu chuyện có vẻ giống như một “bí quyết làm giàu” không cần đại học.

Nhưng các bình luận trên Reddit lại cho thấy mặt trái của vấn đề.

Một thợ hàn thuộc công đoàn cho biết sự khác biệt giữa làm việc 40 giờ và 84 giờ mỗi tuần có thể khiến thu nhập của một hộ gia đình tăng từ khoảng 150.000 USD lên tới 500.000 USD.

Khoản tiền tăng thêm là rất lớn. Nhưng đổi lại, người lao động phải dành gần như toàn bộ thời gian cho công việc.

Một bình luận phản ánh rất rõ vấn đề này: làm việc 84 giờ mỗi tuần trong cả năm là điều gần như không thể chịu đựng lâu dài, bởi thời gian dành cho cuộc sống cá nhân ngày càng ít đi.

Một trường hợp khác thậm chí còn cực đoan hơn.

Một người từng làm việc tại các mỏ dầu vào năm 2013 cho biết họ làm khoảng 90 giờ mỗi tuần và kiếm được khoảng 300.000 USD/năm.

Sau trải nghiệm đó, người này thừa nhận rằng mức thu nhập cao không xứng đáng với những gì họ đã phải đánh đổi và thậm chí ước có thể quay ngược thời gian.

Đây là bài học quan trọng khi đánh giá một công việc dựa trên thu nhập: lương là một biến số, nhưng không phải biến số duy nhất.

Không phải công việc lương cao nào cũng bắt buộc phải đánh đổi quá nhiều

Tất nhiên, bức tranh không hoàn toàn tiêu cực.

Một người pha chế cho biết họ kiếm khoảng 100.000 USD/năm trong khi làm chưa tới 40 giờ mỗi tuần.

Một tài xế xe tải đường dài khác cũng cho biết họ hiện có thể về nhà vào cuối tuần và hy vọng tiếp tục duy trì thu nhập trên 100.000 USD ngay cả khi chuyển sang công việc cho phép trở về nhà mỗi ngày.

Bên cạnh đó, bán hàng là một nhóm nghề thường xuyên xuất hiện trong cuộc thảo luận. Nhiều người cho biết thu nhập dao động từ 100.000 USD đến hơn 300.000 USD.

Điểm chung của nghề bán hàng là thu nhập thường có thể gắn với hiệu suất, hoa hồng và khả năng tạo doanh số. Vì vậy, một người không có bằng đại học nhưng có kỹ năng giao tiếp, thuyết phục và xây dựng quan hệ khách hàng tốt vẫn có thể đạt thu nhập rất cao.

Kiếm nhiều tiền mới chỉ là bước đầu

Một vấn đề khác được đề cập trong nội dung thảo luận là kiếm được nhiều tiền không đồng nghĩa với việc chắc chắn trở nên giàu có.

Khả năng tích lũy tài sản phụ thuộc rất lớn vào cách người lao động sử dụng khoản thu nhập của mình.

Nếu thu nhập tăng nhưng chi phí sinh hoạt, mua sắm và các khoản nợ cũng tăng theo, mức lương sáu con số chưa chắc tạo ra nền tảng tài chính vững chắc.

Vì vậy, một số nhà đầu tư tìm cách phân bổ tiền vào nhiều loại tài sản khác nhau thay vì chỉ phụ thuộc vào cổ phiếu hoặc tài khoản tiết kiệm.

Nội dung nguồn đề cập đến nhiều lựa chọn như bất động sản thương mại, bất động sản cho thuê, đất nông nghiệp, tín dụng tư nhân và các lĩnh vực đầu tư thay thế. Các nền tảng như EquityMultiple, Arrived Homes, FarmTogether hay Fundrise được đưa ra như những ví dụ về các hình thức tiếp cận tài sản khác nhau.

Tuy nhiên, đây là các sản phẩm đầu tư có điều kiện, mức vốn, rủi ro và tiêu chí nhà đầu tư khác nhau. Người đọc không nên xem các mức lợi nhuận hoặc mức đầu tư tối thiểu được đề cập trong nguồn như một lời đảm bảo về lợi nhuận.

Những lĩnh vực mới cũng đang mở ra cơ hội

Nguồn bài viết cũng đề cập đến một số lĩnh vực được kỳ vọng hưởng lợi từ những xu hướng dài hạn.

Trong lĩnh vực năng lượng, American PowerGen được nhắc đến trong bối cảnh nhu cầu điện tăng lên cùng sự phát triển của AI và trung tâm dữ liệu.

Qnetic tập trung vào công nghệ lưu trữ năng lượng động học, hướng tới nhu cầu lưu trữ điện trong bối cảnh hệ thống điện ngày càng phải đáp ứng nhiều nguồn năng lượng và nhu cầu tiêu thụ mới.

Ở lĩnh vực giải trí, Skybound Entertainment, công ty đứng sau các thương hiệu như The Walking Dead và Invincible, được giới thiệu với mô hình phát triển tài sản trí tuệ trên nhiều nền tảng như truyện tranh, truyền hình, phim ảnh, trò chơi điện tử và hàng hóa.

Trong lĩnh vực tiêu dùng, Green Coffee Company được nhắc tới thông qua hoạt động phân phối thương hiệu cà phê Juan Valdez tại Mỹ và Canada.

Những ví dụ này cho thấy câu chuyện tài chính không chỉ nằm ở việc kiếm được mức lương cao. Một người có thể tạo tài sản thông qua nghề nghiệp, kinh doanh, đầu tư hoặc sở hữu những tài sản có khả năng tăng trưởng theo thời gian.

Vậy “bí quyết” kiếm hơn 100.000 USD mà không cần bằng đại học là gì?

Nếu phải rút ra một điểm chung từ các câu chuyện trên, có lẽ không tồn tại một công thức duy nhất.

Một số người có thu nhập cao nhờ kỹ năng nghề chuyên môn. Một số khác dựa vào kinh nghiệm nhiều năm. Có người tận dụng hoa hồng bán hàng, trong khi người khác chấp nhận làm việc nhiều giờ, đi công tác liên tục hoặc làm trong những ngành nghề khó tuyển lao động.

Trường hợp nghệ sĩ 3D tự học lại cho thấy một con đường khác: bắt đầu với một kỹ năng, liên tục học thêm và mở rộng sang những công cụ có giá trị cao hơn.

Do đó, “bí quyết” có thể không nằm ở việc không cần bằng đại học, mà nằm ở khả năng phát triển một kỹ năng mà thị trường sẵn sàng trả tiền cao.

Quan trọng hơn, mỗi người cần tính cả chi phí cơ hội của công việc. Thu nhập 150.000 USD nhưng phải làm 70 giờ mỗi tuần sẽ khác hoàn toàn với 150.000 USD cho 40 giờ làm việc.

Không có bằng đại học không có nghĩa là không có cơ hội

Những câu chuyện được chia sẻ từ người lao động Mỹ cho thấy thị trường việc làm rộng lớn hơn rất nhiều so với quan niệm truyền thống rằng muốn có thu nhập cao thì nhất thiết phải sở hữu bằng đại học.

Một tài xế xe tải có thể kiếm 157.000 USD. Một thợ máy có thể đạt 141.000 USD. Một nghệ sĩ 3D tự học có thể kiếm 165.000 USD. Một số nhân viên bán hàng thậm chí có thu nhập vượt 300.000 USD.

Nhưng phía sau những con số ấy là một sự thật quan trọng: không có tiền dễ kiếm.

Có người trả giá bằng thời gian. Có người trả giá bằng sức khỏe, những chuyến công tác xa nhà, hàng chục năm tích lũy kỹ năng hoặc áp lực công việc rất lớn.

Vì vậy, nếu coi đây là một “bí quyết”, thì bí quyết có lẽ không phải là bỏ đại học hay tìm một nghề lương cao nhất. Điều quan trọng hơn là tìm được kỹ năng có giá trị, thị trường có nhu cầu và mô hình công việc phù hợp với cuộc sống của mình.

Một mức lương cao thực sự có ý nghĩa khi nó không chỉ giúp tài khoản ngân hàng tăng lên mà còn cho phép người lao động có đủ thời gian và sức khỏe để tận hưởng cuộc sống.

Câu hỏi về nghề nghiệp tại Mỹ

Không có bằng đại học có thể kiếm hơn 100.000 USD/năm không?

Có. Những trường hợp được chia sẻ trong cuộc thảo luận cho thấy một số người làm nghề lái xe tải, thợ máy, kỹ thuật viên, bán hàng, thợ hàn hoặc các công việc chuyên môn khác có thể đạt mức thu nhập sáu con số.

Nghề nào không cần bằng đại học nhưng có thể có thu nhập cao?

Các ví dụ trong nguồn gồm lái xe tải chở nhiên liệu, kỹ thuật viên dịch vụ hiện trường, thợ máy, thợ hàn, nhân viên bán hàng, chăm sóc thú cưng và một số công việc sáng tạo như nghệ sĩ 3D.

Vì sao có người kiếm 300.000 USD nhưng vẫn không hài lòng?

Thu nhập cao đôi khi đi kèm thời gian làm việc cực kỳ dài. Trường hợp được đề cập trong nguồn từng làm khoảng 90 giờ mỗi tuần tại mỏ dầu để đạt thu nhập khoảng 300.000 USD/năm nhưng sau đó cho rằng sự đánh đổi là không đáng.

Bằng đại học có còn quan trọng không?

Bằng đại học vẫn có giá trị đối với rất nhiều ngành nghề. Tuy nhiên, các câu chuyện trên cho thấy đây không phải con đường duy nhất để đạt thu nhập cao. Trong một số lĩnh vực, kỹ năng, chứng chỉ, kinh nghiệm và hiệu suất có thể đóng vai trò rất lớn.

Kiếm được 100.000 USD/năm có đồng nghĩa với giàu có?

Không nhất thiết. Khả năng xây dựng tài sản còn phụ thuộc vào chi tiêu, nợ, tiết kiệm, đầu tư và cách quản lý dòng tiền. Thu nhập cao là nền tảng tốt nhưng không tự động tạo ra sự giàu có.