Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm: Người tiêu dùng Mỹ sẽ chịu tác động thế nào?

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang đứng trước một quyết định có thể tác động trực tiếp đến tài chính của hàng triệu hộ gia đình. Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, giá năng lượng tăng và những bất ổn địa chính trị tiếp diễn, thị trường dự kiến Fed sẽ tăng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm sau cuộc họp kết thúc vào ngày 16/9.

Nếu diễn ra, đây sẽ là một bước đi đáng chú ý bởi lãi suất chuẩn của Fed không chỉ tác động đến hệ thống ngân hàng mà còn lan tỏa sang hàng loạt sản phẩm tài chính dành cho người tiêu dùng.

Chi phí thẻ tín dụng, một số khoản vay mua ô tô, khoản vay sinh viên tư nhân và các khoản tín dụng gắn với lãi suất cơ bản có thể tăng. Ngược lại, người gửi tiết kiệm có thể nhận được lợi suất cao hơn từ tiền gửi.

Vì sao Fed có thể tăng lãi suất?

Lạm phát tiếp tục là yếu tố quan trọng nhất đứng sau quyết định chính sách tiền tệ của Fed.

Theo nội dung được công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tiếp tục tăng trong tháng trước, đưa lạm phát hàng năm lên 3,4% trong tháng 8. Giá dầu và khí đốt tăng cao được xem là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy mặt bằng giá.

Mục tiêu dài hạn của Fed là đưa lạm phát về mức 2%. Khi lạm phát vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu, ngân hàng trung ương có thể sử dụng lãi suất cao hơn để làm giảm nhu cầu vay vốn, tiêu dùng và đầu tư, qua đó tạo áp lực giảm đối với giá cả.

Lãi suất quỹ liên bang là mức lãi suất mà các ngân hàng sử dụng khi vay và cho vay qua đêm với nhau. Người tiêu dùng không trực tiếp trả mức lãi suất này, nhưng nó đóng vai trò như một mức chuẩn quan trọng đối với nhiều loại lãi suất trong nền kinh tế.

Vì vậy, một thay đổi 0,25 điểm phần trăm tại Fed có thể nhanh chóng lan truyền sang thị trường tín dụng và tiền gửi.

Người tiêu dùng sẽ chịu tác động như thế nào?

Tác động của việc Fed tăng lãi suất không giống nhau đối với mọi người.

Những người đang mang nợ với lãi suất biến động có khả năng chịu ảnh hưởng nhanh hơn. Trong khi đó, người đang gửi tiền tiết kiệm có thể hưởng lợi nếu ngân hàng điều chỉnh lãi suất huy động theo hướng tăng.

Điều đáng chú ý là tác động còn phụ thuộc vào loại khoản vay, thời hạn vay và mức lãi suất chuẩn mà sản phẩm tài chính đó sử dụng.

Thẻ tín dụng có thể trở nên đắt đỏ hơn

Thẻ tín dụng là một trong những sản phẩm tài chính phản ứng tương đối nhanh với thay đổi của Fed.

Phần lớn thẻ tín dụng sử dụng lãi suất biến động và có mối liên hệ với lãi suất cơ bản. Khi Fed tăng lãi suất quỹ liên bang, lãi suất cơ bản thường tăng theo, sau đó lãi suất thẻ tín dụng cũng được điều chỉnh.

Theo nội dung nguồn, lãi suất ngắn hạn đối với nợ tiêu dùng thường bám sát lãi suất cơ bản, vốn thường cao hơn lãi suất quỹ liên bang khoảng 3 điểm phần trăm.

Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng tại Moody’s, cho rằng lãi suất thẻ tín dụng, hiện đã ở trên mức 20%, có thể tiếp tục tăng nếu Fed nâng lãi suất, thậm chí có khả năng chạm mức cao kỷ lục.

Đối với người đang mang số dư thẻ tín dụng lớn và không thanh toán toàn bộ dư nợ mỗi tháng, một mức lãi suất cao hơn có thể khiến tiền lãi tăng đáng kể.

Đây cũng là lý do người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý đến lãi suất thực tế của khoản nợ thay vì chỉ quan tâm đến số tiền thanh toán tối thiểu hàng tháng.

Vay mua ô tô có thể chịu thêm áp lực

Lãi suất vay mua ô tô thường được cố định sau khi khoản vay được giải ngân. Vì vậy, nếu một người đang trả một khoản vay hiện hữu với lãi suất cố định, quyết định của Fed không nhất thiết khiến khoản thanh toán hàng tháng của họ thay đổi ngay lập tức.

Tuy nhiên, người chuẩn bị mua xe và cần vay tiền có thể đối mặt với lãi suất cao hơn.

Điều này đáng chú ý trong bối cảnh chi phí sở hữu ô tô và quy mô các khoản thanh toán hàng tháng đã trở thành áp lực đối với nhiều người tiêu dùng.

Theo một phân tích được đề cập trong nội dung nguồn của WalletHub, lãi suất hàng năm trung bình (APR) đối với khoản vay mua xe mới kỳ hạn 48 tháng có thể tăng khoảng 12 điểm cơ bản trong những tháng sau khi Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản.

Mức tăng này không quá lớn nếu xét riêng từng khoản vay, nhưng khi kết hợp với giá xe cao và thời hạn vay dài, tổng chi phí tài chính của người mua có thể tăng lên.

Vay sinh viên cũng có thể chịu ảnh hưởng

Tác động đối với các khoản vay sinh viên phụ thuộc vào việc đó là khoản vay liên bang hay tư nhân.

Lãi suất của các khoản vay sinh viên liên bang thường được cố định trong thời hạn vay. Điều này có nghĩa người đang sở hữu khoản vay với lãi suất cố định sẽ không nhất thiết phải trả thêm tiền lãi chỉ vì Fed tăng lãi suất.

Tuy nhiên, những người vay mới có thể phải đối mặt với mức lãi suất cao hơn tùy thuộc vào điều kiện thị trường và các yếu tố liên quan đến trái phiếu Kho bạc.

Trong khi đó, các khoản vay sinh viên tư nhân thường có thể sử dụng lãi suất biến động, gắn với những mức chuẩn như lãi suất cơ bản hoặc các chỉ số thị trường khác.

Do đó, người vay tư nhân có thể chịu tác động rõ rệt hơn khi mặt bằng lãi suất tăng.

Mức tăng cụ thể sẽ phụ thuộc vào lãi suất chuẩn của từng khoản vay và điều khoản trong hợp đồng tín dụng.

Lãi suất thế chấp 30 năm có nhất thiết tăng theo Fed?

Đây là một trong những điểm phức tạp nhất khi đánh giá tác động của chính sách tiền tệ.

Việc Fed tăng lãi suất không tự động đồng nghĩa với việc lãi suất thế chấp cố định kỳ hạn 30 năm sẽ tăng tương ứng.

Các khoản vay dài hạn thường chịu ảnh hưởng lớn hơn từ lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn và kỳ vọng của thị trường về lạm phát cũng như chính sách tiền tệ trong tương lai.

Theo nội dung nguồn, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm, một trong những cơ sở quan trọng đối với thị trường thế chấp, đã vượt 4,95% vào tuần trước, mức cao nhất kể từ tháng 10/2023.

Sau đó, lãi suất trung bình đối với khoản thế chấp cố định 30 năm đã vượt 7% lần đầu tiên sau hơn một năm.

Tuy nhiên, Jeff DerGurahian, Giám đốc đầu tư kiêm nhà kinh tế trưởng của LoanDepot, cho rằng nếu thị trường đã dự đoán trước quyết định của Fed và ngân hàng trung ương đưa ra thông điệp đủ thuyết phục về việc kiểm soát lạm phát, lợi suất trái phiếu dài hạn có thể ổn định hoặc giảm.

Trong trường hợp đó, lãi suất thế chấp 30 năm thậm chí có thể giảm thay vì tăng.

Điều này cho thấy mối quan hệ giữa chính sách của Fed và lãi suất thế chấp dài hạn không phải lúc nào cũng đơn giản theo hướng “Fed tăng lãi suất thì mọi khoản vay mua nhà đều tăng”.

ARM và HELOC nhạy cảm hơn với Fed

Trong khi thế chấp cố định 30 năm phụ thuộc nhiều vào thị trường trái phiếu dài hạn, một số sản phẩm tín dụng nhà ở khác phản ứng trực tiếp hơn với chính sách của Fed.

Hai ví dụ đáng chú ý là ARM và HELOC.

ARM, tức khoản thế chấp lãi suất điều chỉnh, thường có giai đoạn lãi suất cố định ban đầu trước khi được điều chỉnh theo định kỳ. Nhiều khoản ARM có thể điều chỉnh mỗi năm sau khi kết thúc giai đoạn cố định.

Trong khi đó, HELOC – hạn mức tín dụng dựa trên giá trị căn nhà – thường có lãi suất biến động và có thể phản ứng nhanh hơn với những thay đổi của lãi suất chuẩn.

Điều đó đồng nghĩa với việc những người đang sử dụng HELOC hoặc chuẩn bị bước vào giai đoạn điều chỉnh lãi suất của ARM cần theo dõi sát diễn biến chính sách tiền tệ.

Lãi suất cao cũng mang lại một lợi ích cho người gửi tiết kiệm

Không phải tất cả tác động của việc Fed tăng lãi suất đều tiêu cực.

Một trong những lợi ích tiềm năng thường bị bỏ qua là lợi suất tiền gửi có thể tăng.

Lãi suất tài khoản tiết kiệm thường có mối tương quan nhất định với những thay đổi trong lãi suất quỹ liên bang. Khi mặt bằng lãi suất tăng, các ngân hàng có thể điều chỉnh lãi suất tiền gửi, đặc biệt đối với những sản phẩm tiết kiệm có tính cạnh tranh cao.

Mark Hamrick, nhà phân tích kinh tế và người sáng lập The Hamrick Brief, nhận định một lợi ích tiềm năng của lãi suất cao là cơ hội để người gửi tiết kiệm có được lợi suất tốt hơn.

Điều này tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa người đi vay và người có tiền nhàn rỗi.

Người đang mang nợ với lãi suất biến động có thể phải trả nhiều tiền hơn, trong khi người có tiền gửi có thể nhận được nhiều tiền lãi hơn.

Người tiêu dùng nên làm gì khi lãi suất tăng?

Trong môi trường lãi suất cao, việc hiểu rõ cấu trúc khoản vay và tiền gửi trở nên quan trọng hơn.

Đối với người đang có nợ thẻ tín dụng, ưu tiên giảm dư nợ lãi suất cao có thể giúp hạn chế chi phí tài chính.

Với người chuẩn bị vay mua ô tô hoặc mua nhà, việc so sánh nhiều tổ chức tín dụng có thể giúp tìm được mức lãi suất và điều kiện phù hợp hơn.

Đối với người có tiền nhàn rỗi, không nên chỉ nhìn vào mức lãi suất quảng cáo mà cần xem xét kỳ hạn, điều kiện rút tiền và các yêu cầu đi kèm của từng sản phẩm.

Như Mark Hamrick nhấn mạnh, cả người đi vay và người gửi tiết kiệm đều cần tìm hiểu, so sánh các mức lãi suất tốt nhất để tránh phải trả quá nhiều hoặc bỏ lỡ cơ hội tối ưu hóa lợi nhuận từ tiền nhàn rỗi.

Nếu Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, tác động đối với người tiêu dùng Mỹ sẽ không diễn ra theo một chiều.

Những người đang sử dụng thẻ tín dụng, HELOC hoặc các khoản vay có lãi suất biến động có thể phải chịu chi phí cao hơn. Người mua ô tô hoặc vay mới cũng có thể đối mặt với mức lãi suất cao hơn, trong khi tác động đối với khoản thế chấp cố định 30 năm sẽ phụ thuộc nhiều vào diễn biến của thị trường trái phiếu và kỳ vọng lạm phát.

Ở chiều ngược lại, người có tiền gửi tiết kiệm có thể hưởng lợi nếu ngân hàng nâng lãi suất tiền gửi.

Cuối cùng, mục tiêu của Fed vẫn là đưa lạm phát về mức 2%. Việc tăng lãi suất là công cụ nhằm làm giảm áp lực giá cả thông qua việc khiến tín dụng trở nên đắt đỏ hơn, nhưng đồng thời cũng có thể tạo thêm sức ép đối với các hộ gia đình đang phải đối mặt với chi phí sinh hoạt và chi phí vay vốn cao.

Trong môi trường lãi suất biến động, người tiêu dùng cần đặc biệt chú ý đến cấu trúc khoản nợ, lãi suất thực tế và khả năng điều chỉnh của từng sản phẩm tài chính thay vì chỉ nhìn vào một quyết định lãi suất đơn lẻ của Fed.

Những câu hỏi thường gặp về việc Fed tăng lãi suất

Fed tăng lãi suất có làm mọi khoản vay tăng ngay lập tức không?

Không. Mức độ và tốc độ tác động phụ thuộc vào loại khoản vay. Các khoản vay lãi suất biến động thường phản ứng nhanh hơn, trong khi các khoản vay lãi suất cố định có thể không thay đổi trong thời gian khoản vay còn hiệu lực.

Lãi suất thẻ tín dụng có tăng khi Fed tăng lãi suất không?

Thông thường có. Phần lớn thẻ tín dụng có lãi suất biến động và liên hệ với lãi suất cơ bản. Khi lãi suất cơ bản tăng, lãi suất thẻ tín dụng thường được điều chỉnh theo.

Fed tăng lãi suất có khiến lãi suất thế chấp 30 năm tăng ngay không?

Không nhất thiết. Lãi suất thế chấp dài hạn chịu ảnh hưởng lớn từ lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn, kỳ vọng lạm phát và diễn biến của thị trường trái phiếu.

Người gửi tiết kiệm có được hưởng lợi khi Fed tăng lãi suất?

Có thể. Lãi suất tiền gửi thường có mối tương quan với lãi suất quỹ liên bang. Khi mặt bằng lãi suất tăng, một số tài khoản tiết kiệm có thể mang lại lợi suất cao hơn.

Khoản vay mua ô tô hiện tại có tự động tăng lãi suất không?

Nếu khoản vay có lãi suất cố định, mức lãi suất thường không thay đổi sau khi giải ngân. Tuy nhiên, người mua xe mới có thể phải đối mặt với mức lãi suất cao hơn nếu mặt bằng lãi suất thị trường tăng.

Người tiêu dùng cần quan tâm điều gì nhất khi lãi suất tăng?

Cần xác định khoản vay đang sử dụng là lãi suất cố định hay biến động, xem mức lãi suất thực tế, thời hạn vay và khả năng điều chỉnh trong tương lai. Với tiền gửi, nên so sánh lợi suất và điều kiện của nhiều sản phẩm trước khi quyết định.