CPI Mỹ hạ nhiệt, Fed có thêm lý do giữ nguyên lãi suất trong tháng 9

Báo cáo lạm phát mới nhất của Mỹ đang mang đến tín hiệu tương đối thuận lợi cho Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) khi ngân hàng trung ương chuẩn bị bước vào cuộc họp chính sách tháng 9. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi trong tháng 7 tăng 2,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 2,6% của tháng 6 và phù hợp với dự báo của thị trường.

Trên cơ sở hàng tháng, CPI lõi tăng 0,2%, cũng đúng với kỳ vọng. Đây là một diễn biến đáng chú ý bởi CPI lõi loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, hai nhóm thường có mức biến động mạnh, qua đó giúp các nhà hoạch định chính sách đánh giá xu hướng lạm phát cơ bản rõ ràng hơn.

Việc CPI lõi giảm tháng thứ hai liên tiếp đang củng cố quan điểm rằng áp lực giá tại Mỹ có thể đang dần hạ nhiệt. Điều này đồng thời làm suy yếu lập luận cho một đợt tăng lãi suất trong tháng 9, đặc biệt sau khi thị trường lao động cũng xuất hiện những dấu hiệu kém tích cực.

Nhà kinh tế trưởng của RSM, Joseph Brusuelas, nhận định tốc độ tăng giá trong tháng 7 cho thấy lạm phát đang diễn biến tương đối vừa phải. Theo ông, Fed có thể giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách tiếp theo, dù quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào các dữ liệu giá cả được công bố trong thời gian tới.

CPI lõi tiếp tục giảm sau khi đạt 2,9% trong tháng 5

Diễn biến của CPI lõi trong những tháng gần đây đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng đối với chính sách tiền tệ Mỹ.

Trong tháng 5, CPI lõi ở mức 2,9%. Sang tháng 6, chỉ số này giảm xuống 2,6% và tiếp tục giảm còn 2,5% trong tháng 7. Như vậy, lạm phát lõi đã giảm liên tiếp trong hai tháng.

Đây là tín hiệu tích cực đối với Fed bởi mục tiêu dài hạn của ngân hàng trung ương Mỹ vẫn là đưa lạm phát về mức 2%.

Tuy nhiên, con đường trở lại mục tiêu 2% chưa chắc đã bằng phẳng. Giá năng lượng vẫn có nguy cơ biến động mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt khi những biến động liên quan đến Iran có thể tác động đến thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Nếu giá dầu tăng mạnh, tác động có thể lan sang chi phí vận tải, sản xuất và nhiều nhóm hàng hóa khác. Khi đó, lạm phát tổng thể có thể chịu áp lực trở lại, thậm chí ảnh hưởng đến các chỉ số lạm phát cơ bản trong những tháng tiếp theo.

Thị trường việc làm cũng tạo thêm áp lực để Fed thận trọng

Bên cạnh CPI, thị trường lao động Mỹ cũng đang trở thành một yếu tố quan trọng trong bài toán chính sách của Fed.

Nền kinh tế Mỹ được cho là đã mất 23.000 việc làm trong tháng 7. Nếu xu hướng suy yếu của thị trường lao động tiếp tục, Fed sẽ phải cân nhắc kỹ hơn giữa hai mục tiêu: kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định của việc làm.

Ellen Zentner, chiến lược gia kinh tế trưởng tại Morgan Stanley Wealth Management, cho rằng lạm phát ổn định đang củng cố lập luận “không cần tăng lãi suất” sau báo cáo việc làm trước đó.

Theo bà, Fed vẫn còn thêm các dữ liệu lạm phát trước cuộc họp FOMC tháng 9. Vì vậy, kịch bản chính sách hoàn toàn có thể thay đổi nếu những con số mới cho thấy áp lực giá tăng mạnh trở lại.

Tuy nhiên, nếu các dữ liệu tiếp theo không tạo ra một bất ngờ lớn về lạm phát, Fed có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất.

Các quan chức Fed vẫn chia rẽ về hướng đi của lãi suất

Mặc dù CPI tháng 7 đang tạo thêm lý do để Fed kiên nhẫn, nội bộ ngân hàng trung ương Mỹ vẫn tồn tại những quan điểm khác nhau về mức độ dai dẳng của lạm phát.

Thống đốc Fed Lisa Cook, người ủng hộ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 7, từng cho biết bà sẵn sàng hành động nếu không nhìn thấy dấu hiệu lạm phát giảm trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh rằng cần đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đối với thị trường việc làm. Một số yếu tố giảm phát đã bắt đầu xuất hiện và có thể khiến việc tăng lãi suất thêm trở nên không cần thiết.

Chủ tịch Fed New York John Williams cũng từng cho rằng mức tăng CPI lõi hàng tháng khoảng 0,2% hoặc thấp hơn có thể là dấu hiệu cho thấy lạm phát đang tự điều chỉnh theo hướng trở lại mục tiêu 2%.

Báo cáo tháng 7 với mức tăng 0,2% vì thế có thể được xem là một tín hiệu tương đối thuận lợi đối với nhóm quan chức muốn tiếp tục chờ đợi.

Trong khi đó, một số quan chức khác vẫn lo ngại rằng lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn. Trong cuộc họp tháng 7, ba thành viên đã phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất và ủng hộ một mức tăng nhẹ.

Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack là một trong những người thuộc nhóm này. Bà cho rằng áp lực lạm phát đang lan rộng và có thể cần nhiều hơn một lần tăng lãi suất để đưa lạm phát xuống mức mục tiêu.

PCE mới là thước đo lạm phát quan trọng mà Fed đặc biệt quan tâm

Mặc dù CPI là một trong những dữ liệu quan trọng nhất đối với thị trường tài chính, Fed không chỉ dựa vào CPI khi đánh giá lạm phát.

Chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), đặc biệt là PCE lõi, mới là thước đo lạm phát được Fed ưu tiên trong quá trình hoạch định chính sách.

Điều đáng chú ý là PCE lõi có thời gian gần đây diễn biến khác với CPI lõi. Trong khi CPI lõi và một số thước đo khác có xu hướng giảm, PCE lõi vẫn tăng cao hơn trong một số tháng.

Sự khác biệt này cũng giúp giải thích tại sao các thành viên FOMC có thể đưa ra những quan điểm khác nhau.

Eric Winograd, nhà kinh tế trưởng tại Mỹ của AllianceBernstein, cho rằng những người tập trung mạnh vào mục tiêu lạm phát có thể xem mức tăng dai dẳng của PCE lõi là bằng chứng cho thấy chính sách tiền tệ vẫn cần được duy trì ở trạng thái thắt chặt.

Ngược lại, những quan chức muốn đánh giá lạm phát trên phạm vi rộng hơn có thể cho rằng xu hướng giảm của CPI lõi và các chỉ số liên quan cho thấy áp lực giá đang dần được kiểm soát.

PPI và dữ liệu lạm phát tháng 8 sẽ quyết định cuộc họp tháng 9

Một trong những dữ liệu tiếp theo được thị trường đặc biệt quan tâm là chỉ số giá sản xuất (PPI).

PPI cung cấp thông tin về biến động giá ở cấp độ sản xuất và được sử dụng cùng với nhiều dữ liệu khác để đánh giá áp lực giá trong nền kinh tế. Những dữ liệu này cũng có vai trò trong việc hình thành các chỉ số lạm phát mà Fed theo dõi.

Stephen Brown, nhà kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ của Capital Economics, ước tính PCE lõi có thể tăng khoảng 0,21% so với tháng trước.

Nếu mức tăng này không quá mạnh, nó có thể không tạo thêm nhiều áp lực đối với những thành viên FOMC đang ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất.

Tuy nhiên, câu chuyện có thể thay đổi khi dữ liệu CPI và PPI tháng 8 được công bố ngay trước cuộc họp tháng 9.

Điều này có nghĩa là báo cáo CPI tháng 7 dù tích cực nhưng chưa thể được xem là yếu tố quyết định hoàn toàn chính sách tiền tệ của Fed.

Thị trường đang nghiêng về kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất

Sau khi dữ liệu lạm phát tháng 7 được công bố, kỳ vọng trên thị trường đã có sự thay đổi.

Các nhà giao dịch hiện đặt cược xác suất Fed giữ nguyên lãi suất trong tháng 9 ở mức khoảng 55%, trong khi trước đó từng xuất hiện nhiều dự đoán về khả năng ngân hàng trung ương Mỹ tăng lãi suất.

Mức xác suất này cho thấy thị trường chưa hoàn toàn loại bỏ khả năng tăng lãi suất. Thay vào đó, nhà đầu tư đang chờ thêm bằng chứng từ CPI, PPI, PCE và thị trường lao động trước khi đưa ra đánh giá chắc chắn hơn.

Về cơ bản, Fed đang đứng trước một bài toán khó: lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, nhưng thị trường việc làm có dấu hiệu suy yếu.

Nếu Fed tăng lãi suất quá sớm hoặc quá mạnh, áp lực lên doanh nghiệp, người tiêu dùng và thị trường lao động có thể gia tăng. Ngược lại, nếu nới lỏng chính sách quá sớm trong khi lạm phát vẫn dai dẳng, ngân hàng trung ương có nguy cơ phải đối mặt với một vòng tăng giá mới.

Thuế quan, dầu mỏ và AI có thể khiến lạm phát khó dự đoán

Joseph Brusuelas cho rằng các cuộc họp của Fed trong phần còn lại của năm có thể trở nên căng thẳng do nhiều yếu tố tác động đồng thời đến giá cả.

Một trong số đó là thuế quan. Nếu chi phí nhập khẩu tăng, doanh nghiệp có thể chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng, qua đó tạo thêm áp lực lên giá hàng hóa.

Bên cạnh đó, căng thẳng tại Trung Đông có thể khiến giá dầu biến động mạnh. Một cú tăng đáng kể của giá năng lượng sẽ gây ảnh hưởng không chỉ đến giá xăng dầu mà còn lan sang vận tải, logistics và sản xuất.

Trí tuệ nhân tạo cũng được xem là một yếu tố mới cần theo dõi. Sự bùng nổ đầu tư vào AI có thể thúc đẩy nhu cầu đối với một số hàng hóa, dịch vụ và cơ sở hạ tầng, qua đó tạo ra những áp lực giá riêng biệt trong một số lĩnh vực.

Đáng chú ý, lạm phát của Mỹ đã ở trên mục tiêu 2% của Fed trong nhiều năm. Điều này khiến ngân hàng trung ương không thể dễ dàng tuyên bố chiến thắng trước lạm phát chỉ dựa trên một vài tháng dữ liệu tích cực.

Báo cáo CPI tháng 7 đang mang đến một tín hiệu tích cực cho những người kỳ vọng Fed không tăng lãi suất trong tháng 9. CPI lõi giảm xuống 2,5%, mức tăng hàng tháng chỉ 0,2% và thị trường lao động có dấu hiệu yếu đi là những yếu tố đang nghiêng cán cân về phía thận trọng.

Dù vậy, cuộc chiến chống lạm phát của Fed vẫn chưa kết thúc. PCE lõi, PPI, CPI tháng 8, giá năng lượng, tác động của thuế quan và diễn biến việc làm sẽ tiếp tục đóng vai trò quyết định.

Vì vậy, thay vì xem báo cáo CPI tháng 7 như một tín hiệu chắc chắn rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất, thị trường có thể coi đây là một mảnh ghép quan trọng làm tăng khả năng Fed tiếp tục đứng ngoài cuộc trong tháng 9.

Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, thị trường lao động suy yếu và các rủi ro địa chính trị chưa được giải quyết, những cuộc họp còn lại của Fed trong năm nay nhiều khả năng sẽ tiếp tục là tâm điểm của giới đầu tư toàn cầu.