Chủ Tịch Fed Lisa Cook Cảnh Báo Lạm Phát Đi Sai Hướng: Khả Năng Tăng Lãi Suất Vẫn Được Để Ngỏ

Lạm phát tại Mỹ đang tiếp tục trở thành mối lo lớn đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khi nhiều quan chức cấp cao bắt đầu phát đi tín hiệu cứng rắn hơn về chính sách tiền tệ.

Trong bài phát biểu tại Đại học Stanford hôm thứ Tư, Thống đốc Fed Lisa Cook cho biết bà đặc biệt lo ngại rằng lạm phát kéo dài có thể dần ăn sâu vào hành vi định giá của doanh nghiệp và kỳ vọng tiền lương của người lao động. Dù hiện tại bà vẫn ủng hộ giữ nguyên lãi suất, Fed hoàn toàn có thể tăng lãi suất trở lại nếu quá trình giảm lạm phát không diễn ra như kỳ vọng.

Những phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang theo dõi sát dữ liệu lạm phát mới của Mỹ, đồng thời lo ngại về tác động từ giá năng lượng leo thang và làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Fed ngày càng lo ngại về áp lực lạm phát kéo dài

Theo bà Lisa Cook, nền kinh tế Mỹ đã trải qua gần 5 năm lạm phát cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Điều này làm gia tăng nguy cơ lạm phát trở thành một phần cố hữu trong nền kinh tế.

Bà nhấn mạnh rằng khi người dân và doanh nghiệp bắt đầu tin rằng giá cả sẽ tiếp tục tăng cao trong dài hạn, họ sẽ thay đổi hành vi tài chính và thương mại theo hướng làm lạm phát trở nên khó kiểm soát hơn.

Doanh nghiệp có thể chủ động nâng giá bán để bù chi phí đầu vào, trong khi người lao động sẽ yêu cầu mức lương cao hơn nhằm đối phó với giá cả sinh hoạt tăng mạnh. Đây chính là vòng xoáy lạm phát mà Fed luôn muốn tránh.

Lisa Cook cho biết:

“Sau 5 năm lạm phát vượt mục tiêu, tôi đặc biệt lo ngại nguy cơ lạm phát cao trở thành một phần cố hữu trong hành vi định giá và tăng lương.”

Bà cũng khẳng định Fed sẵn sàng nâng lãi suất nếu tiến trình giảm lạm phát không diễn ra đủ nhanh.

Giá năng lượng và AI trở thành yếu tố gây áp lực mới

Một trong những điểm đáng chú ý trong bài phát biểu của bà Cook là việc trí tuệ nhân tạo được nhắc đến như một yếu tố có thể thúc đẩy lạm phát trong thời gian tới.

Theo bà, cuộc đua AI toàn cầu đang kéo theo làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng công nghệ, chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu. Điều này khiến giá của nhiều thiết bị công nghệ cao tăng mạnh.

Ngoài ra, nhu cầu điện năng và nước phục vụ cho các hệ thống AI cũng đang tạo áp lực lên chi phí sản xuất.

Bà Cook cho biết giá điện và nước tại Mỹ đều tăng khoảng 5% trong vòng một năm qua. Trong khi đó, giá chip và phần mềm công nghệ cao cũng leo thang đáng kể do nhu cầu bùng nổ từ các công ty AI.

Điều này cho thấy AI không chỉ là động lực tăng trưởng kinh tế mà còn có thể trở thành yếu tố thúc đẩy lạm phát nếu chi phí đầu tư và vận hành tiếp tục tăng cao.

Fed vẫn ưu tiên giữ nguyên lãi suất

Mặc dù cảnh báo về nguy cơ lạm phát, bà Lisa Cook cho biết kịch bản cơ sở của bà vẫn là lạm phát sẽ giảm dần mà không cần Fed tiếp tục tăng lãi suất.

Hiện tại, Fed đang duy trì phạm vi lãi suất mục tiêu từ 3,5% đến 3,75%.

Theo Cook, thị trường lao động Mỹ vẫn khá ổn định và chưa xuất hiện dấu hiệu suy yếu nghiêm trọng buộc Fed phải cắt giảm lãi suất để kích thích nền kinh tế.

Điều này đồng nghĩa Fed đang ở trong trạng thái “chờ và quan sát”, thay vì vội vàng hành động.

Tuy nhiên, giới đầu tư nhận thấy giọng điệu của các quan chức Fed đang dần cứng rắn hơn so với đầu năm nay.

Dữ liệu PCE trở thành tâm điểm của thị trường

Phát biểu của Lisa Cook được đưa ra ngay trước thời điểm Mỹ công bố chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi.

Theo dự báo của thị trường:

• Chỉ số PCE tháng 4 có thể tăng gần 4%
• PCE cốt lõi (không bao gồm năng lượng và thực phẩm) dự kiến tăng khoảng 3,3%
• Đây có thể là mức cao nhất kể từ năm 2023

Giá năng lượng tăng mạnh được xem là nguyên nhân chính khiến áp lực lạm phát quay trở lại.

Nếu dữ liệu PCE thực tế vượt kỳ vọng, khả năng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn hoặc thậm chí tăng lãi suất thêm một lần nữa trong năm nay sẽ gia tăng đáng kể.

Neel Kashkari: Rủi ro lạm phát đang lớn hơn suy thoái

Không chỉ Lisa Cook, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari cũng đưa ra quan điểm cứng rắn về lạm phát trong một sự kiện tại Nhật Bản.

Theo Reuters, ông Kashkari cho rằng Fed cần tập trung kiểm soát rủi ro lạm phát đang gia tăng trên toàn cầu.

Dù chưa khẳng định chắc chắn Fed cần nâng lãi suất, ông nhấn mạnh rằng nguy cơ lạm phát hiện nay lớn hơn nguy cơ suy yếu thị trường lao động.

Ông cũng cảnh báo rằng cuộc xung đột tại Trung Đông có thể tiếp tục gây ra “làn sóng lạm phát” trên diện rộng, đặc biệt thông qua giá dầu và năng lượng.

Những bình luận này cho thấy Fed ngày càng thận trọng trước nguy cơ lạm phát quay trở lại sau giai đoạn hạ nhiệt tương đối trong năm trước.

Thị trường trái phiếu đang phản ánh khả năng tăng lãi suất

Một tín hiệu quan trọng khác đến từ thị trường trái phiếu Mỹ.

Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm – vốn được xem là chỉ báo nhạy cảm với chính sách lãi suất Fed – hiện duy trì quanh mức 4%.

Mức lợi suất này cao hơn khoảng 25 điểm cơ bản so với giới hạn trên của phạm vi lãi suất mục tiêu hiện tại của Fed.

Điều đó cho thấy nhà đầu tư đang bắt đầu đặt cược vào khả năng:

• Lạm phát sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn
• Fed sẽ chưa thể cắt giảm lãi suất sớm
• Thậm chí có thể xảy ra thêm một đợt tăng lãi suất trong năm nay

Diễn biến này cũng tạo áp lực lên thị trường chứng khoán, crypto và các tài sản rủi ro khác trên toàn cầu.

AI có thể khiến Fed khó kiểm soát lạm phát hơn?

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng AI đang tạo ra một nghịch lý thú vị cho nền kinh tế Mỹ.

Một mặt, AI giúp tăng năng suất lao động và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.

Mặt khác, cuộc đua đầu tư vào AI lại đang làm tăng mạnh nhu cầu về:

• Chip bán dẫn
• Trung tâm dữ liệu
• Điện năng
• Hạ tầng mạng
• Lao động kỹ thuật cao

Điều này có thể khiến giá cả trong nhiều lĩnh vực tiếp tục leo thang.

Nếu xu hướng này kéo dài, Fed có thể phải duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian lâu hơn dự kiến để kiềm chế áp lực lạm phát.

Những phát biểu mới nhất của Thống đốc Fed Lisa Cook cho thấy cuộc chiến chống lạm phát tại Mỹ vẫn chưa kết thúc.

Dù Fed chưa muốn tăng lãi suất ngay lập tức, áp lực từ giá năng lượng, căng thẳng địa chính trị và làn sóng đầu tư AI đang khiến rủi ro lạm phát trở nên phức tạp hơn.

Trong thời gian tới, dữ liệu PCE cùng diễn biến của thị trường lao động sẽ đóng vai trò then chốt trong việc quyết định liệu Fed có tiếp tục giữ nguyên lãi suất hay phải quay trở lại chu kỳ thắt chặt tiền tệ.