CEO Robinhood phản đối quyền phủ quyết token cổ phiếu của doanh nghiệp niêm yết

Cuộc tranh luận về việc đưa cổ phiếu lên blockchain đang bước sang một giai đoạn mới khi Vlad Tenev, CEO Robinhood, công khai bảo vệ mô hình token hóa cổ phiếu và cho rằng các công ty niêm yết không nên có quyền phủ quyết đối với những sản phẩm tài chính được xây dựng dựa trên cổ phiếu của họ.

Quan điểm này được đưa ra trong bối cảnh tranh chấp giữa Robinhood và AMC Entertainment, sau khi CEO AMC Adam Aron yêu cầu Robinhood ngừng cung cấp các token liên kết với cổ phiếu AMC. Aron thậm chí đã cảnh báo rằng ông có thể đưa vấn đề lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC).

CEO Robinhood: Doanh nghiệp không nên kiểm soát mọi cách sử dụng cổ phiếu

Trong bài đăng trên X vào cuối ngày thứ Sáu, Vlad Tenev cho rằng trọng tâm của vấn đề không nằm ở việc sản phẩm tài chính có sử dụng blockchain hay không, mà nằm ở quyền lợi thực tế mà sản phẩm đó tạo ra cho người sở hữu.

Theo Tenev, một doanh nghiệp phát hành cổ phiếu cần có quyền kiểm soát những quyền gắn trực tiếp với cổ phiếu, chẳng hạn quyền biểu quyết hoặc các quyền cổ đông khác. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể kiểm soát mọi sản phẩm tài chính hợp pháp tham chiếu đến cổ phiếu sau khi cổ phiếu đã được nhà đầu tư nắm giữ.

Lập luận của CEO Robinhood là việc đưa một sản phẩm lên blockchain không nên tự động tạo ra cho doanh nghiệp phát hành một quyền phủ quyết mà trước đây họ không có đối với những giao dịch hoặc sản phẩm ngoài blockchain.

Điều này đặc biệt quan trọng khi thị trường tài chính ngày càng xuất hiện nhiều công cụ có giá trị kinh tế gắn với cổ phiếu nhưng không đồng nhất với chính cổ phiếu đó.

Token cổ phiếu Robinhood thực chất là gì?

Robinhood đã triển khai các token cổ phiếu bên ngoài Mỹ trong năm nay, cho phép nhà đầu tư tiếp cận hàng trăm cổ phiếu và ETF của Mỹ thông qua các sản phẩm dựa trên blockchain.

Theo lập luận của Tenev, những token này là các công cụ tài chính riêng biệt, được bảo đảm theo tỷ lệ 1:1 với cổ phiếu cơ sở. Người mua token có thể nhận được mức độ tiếp xúc kinh tế với biến động của tài sản cơ sở, nhưng không nhất thiết trở thành cổ đông được ghi nhận trực tiếp trong sổ đăng ký cổ đông của doanh nghiệp phát hành.

Đây là điểm then chốt trong lập luận của Robinhood.

Nếu một token chỉ tạo ra một công cụ tài chính riêng biệt, trong khi cổ phiếu cơ sở vẫn tồn tại, được lưu ký và tiếp tục có hồ sơ cổ đông chính thức như bình thường, Tenev cho rằng doanh nghiệp phát hành không nhất thiết phải phê duyệt từng sản phẩm.

Cách tiếp cận này có thể giúp các nền tảng tài chính triển khai sản phẩm token hóa trên quy mô lớn mà không phải đàm phán riêng với từng công ty niêm yết.

AMC phản đối và gọi đây là “thị trường chứng khoán giả mạo”

Quan điểm của Robinhood hoàn toàn trái ngược với lập trường của Adam Aron, CEO AMC Entertainment.

Aron đã gọi sản phẩm token hóa của Robinhood liên quan đến AMC là một dạng “thị trường chứng khoán giả mạo”. Theo quan điểm của AMC, việc tạo ra các sản phẩm mang tên hoặc tham chiếu đến cổ phiếu AMC mà không có sự đồng ý của doanh nghiệp có thể gây ra nhiều hệ quả.

Một trong những lo ngại lớn nhất là khả năng các sản phẩm này khiến nhà đầu tư hiểu nhầm rằng họ đang sở hữu cổ phiếu AMC thực sự và được hưởng toàn bộ quyền của cổ đông.

AMC cũng cho rằng những sản phẩm như vậy có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp hoặc tạo ra một thị trường liên quan đến cổ phiếu AMC nhưng nằm ngoài sự kiểm soát của công ty.

Đây không chỉ là cuộc tranh luận giữa hai doanh nghiệp. Nó phản ánh một câu hỏi lớn hơn đối với thị trường tài chính: Ai có quyền kiểm soát một sản phẩm tài chính được xây dựng dựa trên một tài sản công khai?

Robinhood viện dẫn các tiền lệ trong thị trường tài chính

Để củng cố quan điểm, Tenev cho rằng thị trường tài chính truyền thống vốn đã tồn tại nhiều sản phẩm có thể tham chiếu đến cổ phiếu mà không trao quyền kiểm soát toàn bộ sản phẩm cho công ty phát hành.

Các công cụ như quyền chọn, chứng chỉ lưu ký Mỹ không được bảo trợ và một số sản phẩm tài chính cấu trúc đều có thể tạo ra mức độ tiếp xúc với cổ phiếu niêm yết.

Theo cách nhìn của Robinhood, token cổ phiếu có thể được xem xét trong cùng một khung tư duy: cần phân biệt cổ phiếu cơ sở với công cụ tài chính tham chiếu đến cổ phiếu.

Nếu token chỉ cung cấp khả năng tiếp xúc kinh tế với tài sản cơ sở mà không thay đổi quyền của cổ đông hoặc hồ sơ cổ phiếu chính thức, doanh nghiệp phát hành không nhất thiết phải có quyền phủ quyết.

Khi nào công ty phát hành nên có quyền can thiệp?

Tuy nhiên, Tenev cũng không cho rằng doanh nghiệp phát hành hoàn toàn không có vai trò.

Ông vạch ra một ranh giới tương đối rõ ràng. Nếu một sản phẩm token hóa làm thay đổi quyền gắn với cổ phiếu cơ sở, thay thế sổ đăng ký cổ đông chính thức hoặc tạo ra những nghĩa vụ mới đối với doanh nghiệp hay đại lý chuyển nhượng, công ty phát hành cần được tham gia vào quá trình đó.

Điểm này có thể trở thành một nguyên tắc quan trọng trong quá trình xây dựng thị trường chứng khoán trên blockchain.

Nói cách khác, Robinhood không phản đối quyền kiểm soát của doanh nghiệp đối với chính cổ phiếu của doanh nghiệp. Điều mà Tenev phản đối là việc mở rộng quyền kiểm soát đó sang mọi công cụ tài chính hợp pháp có liên quan đến cổ phiếu.

Token hóa cổ phiếu có thể thay đổi thị trường tài chính

Cuộc tranh chấp giữa Robinhood và AMC diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều tổ chức tài chính thử nghiệm việc đưa tài sản truyền thống lên blockchain.

Các mô hình đang được nghiên cứu rất đa dạng. Một số sản phẩm là công cụ phái sinh, trong khi những mô hình khác dựa trên cổ phiếu thực được tổ chức lưu ký nắm giữ. Ngoài ra còn có mô hình cổ phiếu do tổ chức phát hành bảo lãnh và được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.

Điểm đáng chú ý là không phải mọi token cổ phiếu đều mang lại cho người mua cùng một quyền lợi.

Một token có thể chỉ cung cấp khả năng tiếp xúc với giá của cổ phiếu. Một sản phẩm khác có thể được bảo đảm bằng tài sản cơ sở. Trong khi đó, một mô hình token hóa khác có thể cố gắng tái tạo quyền sở hữu cổ phiếu gần như đầy đủ.

Do đó, nhà đầu tư cần đặc biệt quan tâm đến cấu trúc pháp lý và quyền lợi thực tế thay vì chỉ nhìn vào tên gọi “stock token”.

Nhà đầu tư cần biết mình thực sự sở hữu gì

Một trong những thông điệp quan trọng nhất từ tranh luận này là nhà đầu tư cần hiểu rõ bản chất của tài sản trước khi giao dịch.

Việc một token theo dõi giá cổ phiếu AMC không đồng nghĩa với việc người mua token đương nhiên trở thành cổ đông AMC.

Nhà đầu tư cần xác định:

• Token có được bảo đảm bằng cổ phiếu thật hay không?
• Ai là bên nắm giữ cổ phiếu cơ sở?
• Người sở hữu token có quyền biểu quyết hay không?
• Có được nhận cổ tức hay khoản phân phối tương ứng hay không?
• Token có thể được chuyển nhượng như thế nào?
• Công ty phát hành cổ phiếu có tham gia vào cấu trúc sản phẩm hay không?
• Quyền lợi của người sở hữu được điều chỉnh bởi quy định pháp lý nào?

Đây cũng là lý do Tenev nhấn mạnh rằng người mua cần biết mình đang sở hữu tài sản gì, sản phẩm đó mang lại quyền lợi nào và công ty phát hành có tham gia vào cấu trúc hay không.

Cuộc tranh luận Robinhood – AMC có ý nghĩa gì với thị trường crypto?

Về dài hạn, tranh chấp này có thể trở thành một trường hợp đáng chú ý trong quá trình giao thoa giữa thị trường chứng khoán truyền thống và blockchain.

Nếu quan điểm của Robinhood được chấp nhận rộng rãi, các nền tảng có thể có thêm không gian để xây dựng những sản phẩm tài chính dựa trên cổ phiếu mà không cần sự đồng ý riêng của từng công ty.

Điều này có thể thúc đẩy quá trình token hóa cổ phiếu, mở rộng khả năng tiếp cận tài sản Mỹ đối với nhà đầu tư quốc tế và tạo thêm thanh khoản cho các sản phẩm tài chính trên blockchain.

Ngược lại, nếu các cơ quan quản lý cho rằng doanh nghiệp phát hành phải có quyền kiểm soát rộng hơn, quá trình token hóa chứng khoán có thể phải tuân thủ những yêu cầu chặt chẽ hơn.

Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở AMC hay Robinhood. Nó liên quan đến cách thị trường tài chính sẽ xác định quyền sở hữu, quyền cổ đông và quyền phát hành sản phẩm tài chính trong kỷ nguyên blockchain.

Cuộc đối đầu giữa Robinhood và AMC đang cho thấy một trong những vấn đề quan trọng nhất của quá trình token hóa tài sản: quyền của công ty phát hành nên dừng ở đâu và quyền sáng tạo sản phẩm tài chính của thị trường bắt đầu từ đâu?

Vlad Tenev cho rằng doanh nghiệp cần kiểm soát các quyền gắn với cổ phiếu thực, nhưng không nên có quyền phủ quyết đối với mọi công cụ tài chính hợp pháp tham chiếu đến cổ phiếu đó. Trong khi đó, AMC lo ngại các sản phẩm token hóa có thể tạo ra thị trường song song, gây nhầm lẫn cho nhà đầu tư và ảnh hưởng đến lợi ích của doanh nghiệp.

Câu trả lời cuối cùng có thể phụ thuộc vào cách các cơ quan quản lý Mỹ định nghĩa và phân loại những sản phẩm này.

Trong lúc đó, nhà đầu tư cần thận trọng phân biệt giữa cổ phiếu thật, token đại diện cho cổ phiếu và công cụ tài chính theo dõi giá cổ phiếu. Ba khái niệm này có thể mang đến những quyền và nghĩa vụ hoàn toàn khác nhau.

Sự phát triển của token hóa chứng khoán vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng cuộc tranh luận Robinhood – AMC cho thấy đây có thể trở thành một trong những chủ đề đáng chú ý nhất của thị trường tài chính và crypto trong thời gian tới.

Câu hỏi về token hóa cổ phiếu

Token cổ phiếu có phải là cổ phiếu thật không?

Không nhất thiết. Token cổ phiếu có thể là một công cụ tài chính riêng biệt cung cấp khả năng tiếp xúc kinh tế với cổ phiếu cơ sở. Quyền của người sở hữu phụ thuộc vào cấu trúc pháp lý cụ thể của sản phẩm.

Người mua token có quyền biểu quyết như cổ đông không?

Không nhất thiết. Nếu người mua chỉ sở hữu một công cụ tài chính tham chiếu đến cổ phiếu, họ có thể không được ghi nhận là cổ đông chính thức và không có quyền biểu quyết.

Vì sao AMC phản đối token cổ phiếu của Robinhood?

AMC cho rằng sản phẩm có thể tạo ra một thị trường liên quan đến cổ phiếu AMC mà không có sự đồng ý của công ty, đồng thời có nguy cơ gây nhầm lẫn cho nhà đầu tư và ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn.

Robinhood cho rằng công ty phát hành có quyền gì?

Theo lập luận của Vlad Tenev, công ty phát hành nên kiểm soát những quyền gắn trực tiếp với cổ phiếu, nhưng không nhất thiết có quyền phủ quyết đối với mọi sản phẩm hợp pháp tham chiếu đến cổ phiếu đó.

Tranh chấp này có ảnh hưởng đến thị trường crypto không?

Có thể. Nếu token hóa chứng khoán phát triển mạnh, ranh giới giữa thị trường chứng khoán truyền thống và tài sản blockchain sẽ ngày càng trở nên rõ ràng hơn, đồng thời buộc các cơ quan quản lý phải xây dựng những quy định phù hợp.