Canada áp thuế trả đũa 27,6 tỷ USD hàng Mỹ, căng thẳng thương mại với Washington leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Canada và Mỹ tiếp tục leo thang khi các biện pháp thuế quan trả đũa của Ottawa đối với hàng hóa Mỹ chính thức có hiệu lực vào thứ Ba.

Theo kế hoạch được Canada công bố, tổng giá trị hàng hóa Mỹ chịu tác động của các biện pháp mới lên tới 27,6 tỷ USD. Danh sách bao phủ hàng trăm sản phẩm, từ sữa, thiết bị nông nghiệp, giấy, đồ gia dụng cho tới điện tử và nhiều mặt hàng tiêu dùng khác.

Mức thuế được áp dụng dao động từ 15% đến 50%, tùy từng nhóm sản phẩm.

Trong đó, các sản phẩm thép, nhôm và sắt của Mỹ chịu mức thuế cao nhất sau khi Canada quyết định tăng thuế lên 50%, gấp đôi mức trước đó. Một số mặt hàng khác như đồ nội thất, xe máy, quần áo và sản phẩm làm đẹp cũng nằm trong nhóm chịu tác động mạnh.

Động thái mới đánh dấu một bước leo thang đáng kể trong quan hệ thương mại giữa hai nước láng giềng vốn có mối liên kết kinh tế rất sâu rộng.

Ottawa gọi đây là biện pháp trả đũa “tương xứng”

Chính phủ Canada mô tả các biện pháp mới là phản ứng “tương xứng từng đồng” trước những mức thuế mà Washington áp dụng đối với hàng hóa Canada.

Theo Bộ Tài chính Canada, chính sách thuế mới nhằm bảo vệ người lao động, nhà sản xuất và các doanh nghiệp chế tạo trong nước trước sức ép cạnh tranh từ hàng hóa Mỹ.

Về lý thuyết, khi hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ phải chịu mức thuế cao hơn, giá thành của các sản phẩm này trên thị trường Canada có thể tăng lên. Điều này tạo thêm khoảng trống để các doanh nghiệp Canada cạnh tranh với hàng nhập khẩu.

Tuy nhiên, chính sách thuế quan cũng có mặt trái.

Các doanh nghiệp Canada đang sử dụng nguyên vật liệu hoặc linh kiện nhập khẩu từ Mỹ có thể phải đối mặt với chi phí cao hơn. Cuối cùng, một phần chi phí này có thể được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá bán.

Đây chính là một trong những rủi ro lớn nhất của việc sử dụng thuế quan như một công cụ trong các cuộc tranh chấp thương mại.

Những mặt hàng Mỹ chịu thuế cao nhất

Trong danh sách hàng hóa bị Canada áp thuế trả đũa, thép, nhôm và sắt là nhóm đáng chú ý nhất.

Mức thuế đối với các sản phẩm này được nâng lên 50%, khiến hàng hóa Mỹ trở nên đắt đỏ hơn đáng kể khi tiếp cận thị trường Canada.

Ngoài kim loại, nhiều nhóm sản phẩm tiêu dùng và công nghiệp cũng bị ảnh hưởng, bao gồm:

• Sản phẩm sữa.
• Thiết bị nông nghiệp.
• Giấy.
• Thiết bị gia dụng.
• Thiết bị điện tử.
• Đồ nội thất.
• Xe máy.
• Quần áo.
• Một số sản phẩm làm đẹp.

Việc lựa chọn nhiều nhóm sản phẩm cho thấy Ottawa muốn tạo ra sức ép đủ lớn lên nền kinh tế Mỹ thay vì chỉ tập trung vào một ngành riêng lẻ.

Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào khả năng doanh nghiệp chuyển chi phí thuế sang người tiêu dùng, tìm nguồn cung thay thế hoặc điều chỉnh chuỗi cung ứng.

Thuế ô tô 25% của Canada vẫn được duy trì

Bên cạnh gói thuế quan mới, Canada vẫn giữ nguyên một số biện pháp thuế đối kháng đã được áp dụng trước đó.

Đáng chú ý là mức thuế 25% đối với ngành công nghiệp ô tô, một lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cả Canada và Mỹ.

Ngành ô tô Bắc Mỹ được xây dựng dựa trên chuỗi cung ứng xuyên biên giới trong nhiều thập kỷ. Một chiếc xe có thể sử dụng linh kiện được sản xuất tại nhiều địa điểm khác nhau trước khi hoàn thiện và bán cho người tiêu dùng.

Do đó, thuế quan áp dụng lên xe hoặc linh kiện có thể gây tác động lan tỏa vượt ra ngoài phạm vi của một quốc gia.

Các nhà sản xuất ô tô có thể phải điều chỉnh nguồn cung, thay đổi địa điểm sản xuất hoặc tăng giá bán nếu chi phí đầu vào tăng lên.

Đây là lý do ngành ô tô thường được xem là một trong những lĩnh vực nhạy cảm nhất trong các cuộc đàm phán thương mại Mỹ – Canada.

Đàm phán thương mại Mỹ – Canada đổ vỡ

Các biện pháp mới được triển khai trong bối cảnh quan hệ giữa Ottawa và Washington ngày càng căng thẳng.

Các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đã đổ vỡ vào cuối tháng 8. Sau đó, quan chức hai bên liên tục công khai chỉ trích lẫn nhau và đổ lỗi cho đối phương về việc không thể đạt được thỏa thuận.

Những bất đồng không chỉ xoay quanh mức thuế mà còn liên quan đến cách hai bên tiếp cận chính sách thương mại và những lĩnh vực mà mỗi nước muốn bảo vệ.

Việc đàm phán thất bại khiến triển vọng nhanh chóng hạ nhiệt căng thẳng thương mại trở nên khó khăn hơn.

Thay vì tìm kiếm một thỏa thuận chung, hai bên hiện đang chuyển sang áp dụng thêm các biện pháp gây sức ép kinh tế.

Donald Trump kêu gọi tẩy chay Bombardier

Căng thẳng càng được đẩy lên cao sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi tẩy chay nhà sản xuất máy bay Canada Bombardier.

Trong một bài đăng trên Truth Social hôm thứ Hai, ông Trump viết rằng máy bay Bombardier không nên tiếp tục được bán tại Mỹ.

Bombardier là một trong những doanh nghiệp hàng không nổi tiếng của Canada, với hoạt động kinh doanh có liên hệ chặt chẽ với thị trường Mỹ và mạng lưới hàng không toàn cầu.

Lời kêu gọi tẩy chay một doanh nghiệp cụ thể cho thấy tranh chấp thương mại đang có nguy cơ mở rộng từ chính sách thuế quan sang sức ép đối với các doanh nghiệp và thương hiệu cụ thể.

Điều này có thể khiến môi trường kinh doanh giữa hai nước trở nên khó dự đoán hơn.

Mỹ và Canada phụ thuộc lẫn nhau như thế nào?

Một trong những lý do khiến tranh chấp thương mại Mỹ – Canada đặc biệt đáng chú ý là quy mô giao thương khổng lồ giữa hai nước.

Theo số liệu được nêu trong nội dung gốc, Mỹ xuất khẩu khoảng 333,6 tỷ USD hàng hóa sang Canada và nhập khẩu khoảng 381,9 tỷ USD từ nước láng giềng phía Bắc.

Hai nền kinh tế có quan hệ thương mại sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.

Các ngành có sự liên kết đáng kể bao gồm:

• Năng lượng.
• Ô tô và linh kiện.
• Máy móc hạng nặng.
• Máy bay.
• Dược phẩm.
• Đá quý và trang sức.
• Đồ nội thất.
• Quần áo.
• Thực phẩm và đồ uống.

Chính sự phụ thuộc lẫn nhau này khiến một cuộc chiến thương mại kéo dài có khả năng tạo ra chi phí cho cả hai phía.

Nếu doanh nghiệp Canada phải trả nhiều tiền hơn cho hàng hóa Mỹ, doanh nghiệp Mỹ cũng có thể mất một phần thị trường tại Canada khi sản phẩm trở nên đắt đỏ hơn.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể chịu tác động mạnh nhất

Các nhà kinh tế cho rằng những mặt hàng chịu thuế mới chỉ chiếm một phần tương đối nhỏ trong tổng kim ngạch thương mại giữa Mỹ và Canada.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa tác động kinh tế sẽ không đáng kể.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong những ngành bị ảnh hưởng trực tiếp có thể chịu áp lực lớn hơn các tập đoàn đa quốc gia.

Một tập đoàn lớn thường có nhiều lựa chọn để điều chỉnh chuỗi cung ứng, đàm phán giá hoặc chuyển một phần hoạt động sản xuất sang thị trường khác.

Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ có thể phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp hoặc thị trường nhất định.

Khi mức thuế tăng mạnh, doanh nghiệp có thể đứng trước ba lựa chọn:

Thứ nhất, chấp nhận giảm lợi nhuận để giữ giá bán.

Thứ hai, tăng giá sản phẩm và chấp nhận nguy cơ mất khách hàng.

Thứ ba, tìm kiếm nhà cung cấp mới hoặc thị trường thay thế.

Không lựa chọn nào hoàn toàn dễ dàng.

Người tiêu dùng Canada có thể chịu ảnh hưởng ra sao?

Thuế quan đánh vào hàng hóa nhập khẩu thường không được doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài “trả” hoàn toàn.

Trong nhiều trường hợp, chi phí thuế được phân bổ giữa nhà nhập khẩu, nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng.

Do đó, nếu thuế mới kéo dài, người tiêu dùng Canada có thể phải đối mặt với giá cao hơn đối với một số nhóm hàng hóa có nguồn gốc từ Mỹ.

Các sản phẩm như đồ gia dụng, nội thất, quần áo hoặc điện tử có thể chịu tác động rõ ràng hơn nếu doanh nghiệp không thể tìm nguồn cung thay thế với mức giá tương đương.

Ở chiều ngược lại, hàng hóa Canada có thể trở nên cạnh tranh hơn nếu sản phẩm Mỹ mất lợi thế về giá.

Đây chính là mục tiêu mà Ottawa nhấn mạnh khi giải thích về chính sách thuế mới.

Canada chuẩn bị gói hỗ trợ 7,5 tỷ USD cho doanh nghiệp và người lao động

Ottawa không chỉ sử dụng thuế quan để phản ứng với chính sách thương mại của Mỹ mà còn triển khai các chương trình hỗ trợ kinh tế trong nước.

Tháng trước, Canada công bố gói hỗ trợ trị giá 7,5 tỷ USD dành cho doanh nghiệp và người lao động.

Khoản hỗ trợ này được xây dựng bổ sung trên nền một gói hỗ trợ trị giá 25 tỷ USD đã được triển khai trước đó nhằm ứng phó với cuộc tấn công thuế quan toàn cầu của Mỹ, bắt đầu từ tháng 4/2025.

Việc Canada tăng cường hỗ trợ cho doanh nghiệp cho thấy Ottawa đang chuẩn bị cho khả năng căng thẳng thương mại kéo dài thay vì xem đây là một tranh chấp ngắn hạn.

Chiến tranh thương mại có thể ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng Bắc Mỹ

Mỹ và Canada không chỉ là đối tác thương mại mà còn là hai mắt xích quan trọng trong nhiều chuỗi cung ứng tại Bắc Mỹ.

Một sản phẩm có thể được sản xuất qua nhiều công đoạn ở cả hai quốc gia trước khi đến tay khách hàng.

Khi thuế quan được áp dụng, doanh nghiệp có thể phải tính toán lại toàn bộ chuỗi cung ứng.

Ví dụ, một nhà sản xuất Canada nhập linh kiện từ Mỹ có thể phải trả thuế cao hơn. Nếu chuyển sang nhà cung cấp ở quốc gia thứ ba, doanh nghiệp lại phải chịu thêm chi phí vận chuyển, kiểm định hoặc thời gian giao hàng.

Nếu hàng hóa Mỹ trở nên đắt hơn tại Canada, doanh nghiệp Canada có thể tìm kiếm nhà cung cấp nội địa hoặc từ các quốc gia khác.

Những thay đổi này có thể mất nhiều tháng hoặc thậm chí nhiều năm để hoàn tất.

Căng thẳng thương mại Mỹ – Canada sẽ đi về đâu?

Điểm đáng chú ý nhất hiện nay là cả hai bên đều có động lực để tránh một cuộc chiến thương mại kéo dài.

Mỹ và Canada có đường biên giới chung, quan hệ kinh tế sâu rộng và chuỗi cung ứng đan xen.

Tuy nhiên, khi các biện pháp thuế quan đã được áp dụng, việc nhanh chóng quay trở lại trạng thái bình thường sẽ khó khăn hơn.

Các doanh nghiệp cần sự ổn định để lập kế hoạch đầu tư, sản xuất và tuyển dụng. Việc chính sách thương mại thay đổi liên tục có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn quyết định đầu tư hoặc tìm kiếm nguồn cung thay thế.

Nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài, những ngành phụ thuộc nhiều vào thương mại xuyên biên giới sẽ là nhóm cần được theo dõi sát nhất.

Thuế quan 27,6 tỷ USD là tín hiệu mới của căng thẳng thương mại Bắc Mỹ

Việc Canada chính thức triển khai gói thuế quan trả đũa trị giá 27,6 tỷ USD cho thấy tranh chấp thương mại với Mỹ đang bước sang một giai đoạn căng thẳng hơn.

Với mức thuế lên tới 50% đối với thép, nhôm và sắt, cùng hàng loạt sản phẩm công nghiệp và tiêu dùng khác, tác động sẽ không chỉ giới hạn ở các nhà xuất khẩu Mỹ.

Do chuỗi cung ứng giữa hai quốc gia đan xen sâu rộng, doanh nghiệp và người tiêu dùng ở cả hai bên đều có thể phải đối mặt với chi phí gia tăng và những thay đổi trong nguồn cung.

Việc Ottawa đồng thời triển khai các gói hỗ trợ hàng tỷ USD cho doanh nghiệp và người lao động cho thấy Canada đang chuẩn bị cho khả năng cuộc đối đầu thương mại kéo dài.

Trong thời gian tới, thị trường sẽ đặc biệt quan tâm đến khả năng hai nước có thể nối lại đàm phán hay tiếp tục mở rộng các biện pháp thuế quan.

Nếu không đạt được thỏa thuận, tranh chấp Mỹ – Canada có thể trở thành một trong những yếu tố đáng chú ý đối với thương mại Bắc Mỹ, chuỗi cung ứng, giá hàng hóa và triển vọng tăng trưởng kinh tế của khu vực.

Câu hỏi thường gặp về thuế quan Canada – Mỹ

Canada áp thuế trả đũa bao nhiêu hàng hóa Mỹ?

Theo nội dung công bố, Canada áp dụng các mức thuế từ 15% đến 50% đối với hàng hóa Mỹ trị giá khoảng 27,6 tỷ USD.

Những mặt hàng Mỹ nào chịu thuế cao nhất?

Thép, nhôm và sắt của Mỹ chịu mức thuế cao nhất, lên tới 50%. Một số mặt hàng như đồ nội thất, xe máy, quần áo và sản phẩm làm đẹp cũng nằm trong nhóm chịu mức thuế cao.

Vì sao Canada áp thuế trả đũa Mỹ?

Ottawa cho biết đây là biện pháp đáp trả đối với các mức thuế mà Mỹ áp dụng lên hàng hóa Canada. Chính phủ Canada cho rằng chính sách mới nhằm bảo vệ người lao động, nhà sản xuất và doanh nghiệp trong nước.

Thuế quan có khiến người Canada phải trả nhiều tiền hơn không?

Có khả năng. Nếu nhà nhập khẩu và doanh nghiệp không thể hấp thụ toàn bộ chi phí thuế, một phần chi phí có thể được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá bán cao hơn.

Mỹ và Canada có phụ thuộc thương mại lẫn nhau không?

Có. Hai nước có quan hệ thương mại rất lớn trong các lĩnh vực như năng lượng, ô tô, máy móc, hàng không, dược phẩm, thực phẩm, đồ nội thất và nhiều sản phẩm tiêu dùng.

Thuế ô tô 25% của Canada có bị hủy không?

Theo nội dung được cung cấp, mức thuế 25% đối với ngành ô tô vẫn được duy trì và nằm trong nhóm các biện pháp thuế quan hiện hành của Canada.

Doanh nghiệp nào chịu ảnh hưởng nhiều nhất?

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trực tiếp trong những ngành chịu thuế cao có thể chịu áp lực lớn, đặc biệt nếu phụ thuộc vào hàng hóa, nguyên liệu hoặc linh kiện nhập khẩu từ Mỹ.