Arthur Hayes cảnh báo làn sóng IPO AI có thể gây áp lực lên thanh khoản ngân hàng và giá Bitcoin

Arthur Hayes, đồng sáng lập sàn giao dịch tiền điện tử BitMEX, vừa đưa ra cảnh báo về những tác động tiềm tàng của làn sóng phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, kế hoạch niêm yết của những doanh nghiệp công nghệ lớn như SpaceX, Anthropic và OpenAI có thể tạo ra một đợt pha loãng cổ phần đáng kể, gây sức ép lên định giá cổ phiếu công nghệ và ảnh hưởng đến thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Những rủi ro này không chỉ giới hạn trong thị trường chứng khoán. Hayes cho rằng nếu giá trị các doanh nghiệp AI suy giảm sau khi niêm yết, các ngân hàng có thể trở nên thận trọng hơn trong hoạt động cấp tín dụng. Khi đó, lượng thanh khoản USD trong hệ thống tài chính có nguy cơ bị thu hẹp, tạo thêm áp lực đối với Bitcoin và các tài sản có mức độ rủi ro cao.

Trong bài phân tích mới nhất mang tên “D là viết tắt của sự pha loãng”, Hayes tập trung vào mối quan hệ giữa nguồn cung cổ phiếu, định giá doanh nghiệp, hoạt động tín dụng ngân hàng và dòng tiền trên thị trường tài chính.

Điểm đáng chú ý trong lập luận của ông là tác động đối với Bitcoin có thể diễn ra theo hai giai đoạn. Ban đầu, sự suy yếu của thị trường AI có thể khiến nhà đầu tư giảm khẩu vị rủi ro và rút vốn khỏi tiền điện tử. Tuy nhiên, nếu những khó khăn này phát triển thành một cuộc khủng hoảng tài chính rộng lớn hơn, các ngân hàng trung ương có thể phải triển khai những biện pháp nới lỏng tiền tệ. Đây lại có thể là yếu tố hỗ trợ Bitcoin trong dài hạn.

Vì sao các đợt IPO AI có thể tạo ra áp lực pha loãng cổ phiếu?

Theo Arthur Hayes, một trong những rủi ro lớn nhất đối với các nhà đầu tư tham gia IPO của những doanh nghiệp AI là lượng cổ phiếu mới được đưa ra thị trường sau khi công ty niêm yết.

Ở thời điểm IPO, số lượng cổ phiếu thực sự được tự do giao dịch có thể chỉ chiếm một tỷ lệ tương đối nhỏ so với tổng số cổ phần mà doanh nghiệp và các cổ đông nội bộ nắm giữ.

Khi những hạn chế chuyển nhượng được gỡ bỏ, lượng cổ phiếu của nhà sáng lập, nhân viên, quỹ đầu tư và các cổ đông hiện hữu có thể dần được đưa ra thị trường. Nếu nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu mua, giá cổ phiếu sẽ phải đối mặt với áp lực điều chỉnh.

Điều này đặc biệt đáng quan tâm đối với những doanh nghiệp AI có mức định giá rất cao. Nhà đầu tư có thể sẵn sàng trả mức giá lớn trong giai đoạn đầu vì kỳ vọng vào tốc độ tăng trưởng, tiềm năng thương mại hóa công nghệ và vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, kỳ vọng tích cực không đồng nghĩa với việc thị trường có thể hấp thụ mọi lượng cổ phiếu được phát hành trong tương lai.

Hayes cho rằng sự mất cân đối giữa nguồn cung và nhu cầu có thể khiến những người mua cổ phiếu ở giai đoạn IPO phải đối mặt với nguy cơ suy giảm giá trị khoản đầu tư, ngay cả khi doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh.

Đây cũng là lý do ông đặc biệt chú ý đến cấu trúc sở hữu và kế hoạch phân phối cổ phần của SpaceX, Anthropic và OpenAI.

Bài học từ Zcash: Nguồn cung tăng có thể đảo ngược đà tăng giá

Để giải thích rủi ro này, Arthur Hayes đưa ra phép so sánh với lịch sử giao dịch ban đầu của đồng tiền điện tử Zcash (ZEC).

Trong giai đoạn đầu, nguồn cung ZEC lưu hành trên thị trường còn hạn chế. Khi nhu cầu mua tăng lên trong khi lượng token có sẵn không nhiều, giá có thể tăng mạnh do người mua cạnh tranh để sở hữu tài sản.

Tuy nhiên, nguồn cung ZEC không cố định ở mức thấp. Khi hoạt động khai thác tiếp tục đưa thêm token vào lưu thông, lượng tài sản có sẵn để giao dịch tăng lên. Những người mua trước đó ở mức giá cao có thể phải đối mặt với tình trạng giá thị trường giảm xuống dưới giá vốn.

Hayes cho rằng một kịch bản tương tự có thể xuất hiện đối với cổ phiếu của các doanh nghiệp AI sau IPO.

Trong trường hợp các công ty chỉ đưa một tỷ lệ nhỏ cổ phần ra công chúng ban đầu, mức độ khan hiếm cổ phiếu có thể góp phần hỗ trợ giá trong giai đoạn đầu giao dịch. Nhưng khi lượng cổ phần do các cổ đông nội bộ nắm giữ được giải phóng, cán cân cung cầu có thể thay đổi đáng kể.

Điều này cho thấy việc đánh giá một thương vụ IPO không nên chỉ dựa trên mức định giá ban đầu hoặc triển vọng kinh doanh. Cơ cấu cổ đông, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và lịch trình phát hành thêm cổ phần cũng là những yếu tố cần được xem xét.

SpaceX có thể tăng nguồn cung cổ phiếu khoảng 50% vào năm 2027

Trong phân tích của mình, Hayes đưa ra những ước tính đáng chú ý về lượng cổ phiếu có thể được bổ sung vào thị trường sau khi SpaceX niêm yết.

Theo tính toán của ông, khoảng 8,6 tỷ cổ phiếu bổ sung có thể được phát hành vào tháng 6/2027. Nếu kịch bản này xảy ra, tổng nguồn cung cổ phiếu có thể tăng khoảng 50%.

Đây là mức gia tăng đáng kể, đặc biệt nếu lượng cổ phiếu mới được đưa ra thị trường trong thời gian tương đối ngắn.

Một vấn đề khác được Hayes đề cập là khả năng sáp nhập giữa SpaceX và Tesla. Nếu một thương vụ như vậy được triển khai với cấu trúc cổ phần phù hợp, các cổ đông hiện hữu của một trong hai doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những thay đổi về tỷ lệ sở hữu.

Đối với nhà đầu tư, việc một công ty có triển vọng tăng trưởng mạnh không đồng nghĩa với việc giá cổ phiếu chắc chắn đi lên. Giá trị doanh nghiệp và tỷ lệ sở hữu của từng cổ đông là hai vấn đề khác nhau.

Nếu tổng số cổ phiếu tăng nhanh, doanh nghiệp cần tạo ra mức tăng trưởng lợi nhuận và dòng tiền tương ứng để duy trì mức định giá trên mỗi cổ phiếu.

Anthropic đối mặt nguy cơ pha loãng cổ phần lên tới 83%

Anthropic là trường hợp được Arthur Hayes đặc biệt nhấn mạnh trong bài phân tích.

Dựa trên cách ông diễn giải hồ sơ đăng ký S-1 của công ty, Hayes ước tính các nhà đầu tư tham gia IPO ban đầu có thể phải đối mặt với mức pha loãng cổ phần lên tới 83% vào tháng 6/2027.

Đây là một con số rất lớn, phản ánh rủi ro tiềm tàng từ cấu trúc phân phối cổ phần và lượng cổ phiếu có thể được đưa ra thị trường sau khi doanh nghiệp niêm yết.

Hayes sử dụng mức định giá IPO giả định 1.500 tỷ USD để minh họa quy mô vốn cần thiết nhằm hấp thụ lượng cổ phiếu mới mà không khiến giá cổ phiếu suy giảm.

Theo phép tính của ông, thị trường sẽ cần khoảng 1.245 tỷ USD vốn bổ sung để hấp thụ lượng cổ phần tương ứng với mức pha loãng được dự báo và giữ giá cổ phiếu không đổi.

Con số này cho thấy thách thức rất lớn đối với khả năng hấp thụ nguồn cung của thị trường.

Ngay cả khi Anthropic tiếp tục phát triển các mô hình AI, mở rộng khách hàng doanh nghiệp và tăng doanh thu, cổ phiếu vẫn có thể chịu áp lực nếu lượng cổ phần được phân phối vượt quá nhu cầu đầu tư.

Cần lưu ý rằng mức pha loãng 83% và các phép tính liên quan là ước tính của Arthur Hayes dựa trên cách ông diễn giải hồ sơ doanh nghiệp, không phải kết quả đã được xác nhận hoặc dự báo chính thức của Anthropic.

OpenAI cũng có thể đối mặt với áp lực tương tự

OpenAI là doanh nghiệp tiếp theo được Hayes đề cập trong phân tích về nguy cơ pha loãng cổ phiếu.

Theo ông, nếu OpenAI áp dụng cấu trúc niêm yết tương tự, tỷ lệ cổ phiếu được đưa ra công chúng trong giai đoạn đầu có thể chỉ khoảng 5%. Trong khi đó, một lượng cổ phần đáng kể vẫn nằm trong tay các cổ đông nội bộ và có khả năng được phân phối ra thị trường trong những tháng tiếp theo.

Cấu trúc này có thể tạo ra sự mất cân đối giữa nguồn cung ban đầu và nguồn cung thực tế trong dài hạn.

Hayes cũng đề cập đến những khó khăn được báo cáo trong quá trình huy động vốn của OpenAI.

Cụ thể, công ty được cho là gặp thách thức khi tìm cách huy động 20 tỷ USD với mức định giá 1.250 tỷ USD, thấp hơn mục tiêu ban đầu là huy động 30 tỷ USD ở mức định giá 1.500 tỷ USD.

Nếu những con số này phản ánh đúng tình hình huy động vốn, chúng có thể cho thấy thị trường đang phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng hấp thụ những khoản đầu tư có quy mô rất lớn vào lĩnh vực AI.

Trong bối cảnh các doanh nghiệp công nghệ liên tục cần nguồn vốn để phát triển trung tâm dữ liệu, mua chip xử lý, xây dựng hạ tầng điện toán và nghiên cứu mô hình AI, khả năng huy động vốn sẽ trở thành yếu tố quan trọng đối với triển vọng tăng trưởng.

Tuy nhiên, khi định giá doanh nghiệp đã ở mức cao, việc tiếp tục thu hút dòng tiền mới cũng trở nên khó khăn hơn nếu nhà đầu tư bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến hiệu quả sử dụng vốn và khả năng tạo ra lợi nhuận.

Vì sao sự suy giảm của cổ phiếu AI có thể ảnh hưởng đến thanh khoản ngân hàng?

Một trong những điểm quan trọng nhất trong cảnh báo của Arthur Hayes là mối liên hệ giữa thị trường AI và hoạt động tín dụng ngân hàng.

Theo Hayes, các ngân hàng không chỉ đơn thuần cung cấp những khoản vay trực tiếp cho doanh nghiệp công nghệ. Họ còn tham gia vào nhiều hoạt động tài chính khác, bao gồm hỗ trợ các giao dịch chứng khoán, cung cấp dịch vụ tài chính và nắm giữ các khoản đầu tư liên quan đến cổ phiếu hoặc trái phiếu.

Điều đó có nghĩa là nếu thị trường AI gặp biến động mạnh, ảnh hưởng có thể lan sang bảng cân đối kế toán của các tổ chức tài chính.

Khi giá cổ phiếu công nghệ giảm sâu, giá trị tài sản bảo đảm của một số khoản vay có thể suy giảm. Các ngân hàng cũng có thể phải đánh giá lại mức độ rủi ro của những doanh nghiệp đang phụ thuộc vào nguồn vốn vay để mở rộng hoạt động.

Trong tình huống này, các tổ chức tín dụng có thể lựa chọn siết chặt điều kiện cho vay, yêu cầu tài sản bảo đảm cao hơn hoặc giảm quy mô cấp tín dụng cho những lĩnh vực bị đánh giá là có rủi ro lớn.

Hệ quả là quá trình tạo tín dụng trong nền kinh tế có thể chậm lại.

Đây là yếu tố mà Hayes cho rằng cần được theo dõi, bởi thanh khoản USD đóng vai trò quan trọng đối với các thị trường tài sản rủi ro.

Nếu ngân hàng giảm hoạt động cho vay, doanh nghiệp khó tiếp cận vốn hơn, nhà đầu tư có ít nguồn tiền hơn để phân bổ vào các tài sản tài chính và hoạt động đầu tư có thể suy yếu.

Tác động này không nhất thiết xuất hiện ngay lập tức sau một thương vụ IPO. Tuy nhiên, nếu nhiều doanh nghiệp AI đồng thời gặp khó khăn trong việc duy trì định giá và huy động vốn, rủi ro có thể trở nên đáng kể hơn.

Bitcoin có thể chịu áp lực trong giai đoạn đầu

Đối với thị trường tiền điện tử, lập luận của Hayes tập trung vào mối quan hệ giữa thanh khoản USD và nhu cầu đối với Bitcoin.

Bitcoin thường được xếp vào nhóm tài sản có mức độ biến động cao. Trong những giai đoạn thị trường có nhiều thanh khoản, nhà đầu tư có xu hướng sẵn sàng phân bổ vốn vào những tài sản có tiềm năng sinh lời lớn hơn.

Ngược lại, khi thanh khoản suy giảm và rủi ro kinh tế gia tăng, các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân thường có xu hướng giảm tỷ trọng tài sản rủi ro để bảo vệ danh mục.

Nếu cổ phiếu AI giảm mạnh và kéo theo sự thận trọng của hệ thống ngân hàng, Bitcoin có thể phải đối mặt với nhiều áp lực cùng lúc.

Thứ nhất, nguồn vốn dành cho các khoản đầu tư rủi ro có thể giảm.

Thứ hai, nhà đầu tư có thể bán Bitcoin để chuyển sang tiền mặt hoặc những tài sản được xem là an toàn hơn.

Thứ ba, tâm lý tiêu cực trên thị trường chứng khoán có thể lan sang thị trường tiền điện tử, khiến hoạt động đầu cơ và nhu cầu sử dụng đòn bẩy suy yếu.

Theo quan điểm của Hayes, đây là kênh truyền dẫn thanh khoản có thể khiến Bitcoin chịu ảnh hưởng từ một cuộc điều chỉnh trên thị trường AI, dù hai lĩnh vực không có mối liên hệ trực tiếp về hoạt động kinh doanh.

Ông cho rằng để duy trì hoặc cải thiện điều kiện thanh khoản cho Bitcoin, hệ thống tài chính cần có sự mở rộng bảng cân đối kế toán từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hoặc các ngân hàng thương mại.

Nói cách khác, diễn biến của Bitcoin không chỉ phụ thuộc vào những yếu tố nội tại của thị trường tiền điện tử mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ chính sách tiền tệ và điều kiện tín dụng toàn cầu.

Khủng hoảng tài chính có thể trở thành chất xúc tác cho Bitcoin trong dài hạn?

Mặc dù cảnh báo về những rủi ro trước mắt, Arthur Hayes không hoàn toàn bi quan đối với triển vọng dài hạn của Bitcoin.

Ông cho rằng nếu sự suy giảm của thị trường AI đủ lớn để gây ra một cuộc khủng hoảng tài chính trên diện rộng, các ngân hàng trung ương có thể buộc phải can thiệp nhằm hạn chế nguy cơ đổ vỡ dây chuyền.

Những biện pháp có thể được triển khai bao gồm hạ lãi suất, mở rộng thanh khoản, hỗ trợ hệ thống ngân hàng hoặc áp dụng các chương trình nới lỏng tiền tệ khi cần thiết.

Trong một kịch bản như vậy, lượng tiền được bơm thêm vào hệ thống tài chính có thể cải thiện điều kiện đầu tư và hỗ trợ giá các tài sản rủi ro.

Bitcoin có thể hưởng lợi nếu dòng tiền mới tìm kiếm những kênh đầu tư có khả năng tăng trưởng cao hoặc được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro liên quan đến sự suy giảm sức mua của tiền pháp định.

Đây là nghịch lý mà Hayes muốn nhấn mạnh: Một cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ sự suy yếu của thị trường công nghệ có thể gây bất lợi cho Bitcoin trong giai đoạn đầu, nhưng phản ứng chính sách sau đó lại có khả năng tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho tiền điện tử.

Dù vậy, không có gì đảm bảo ngân hàng trung ương sẽ lựa chọn nới lỏng tiền tệ ngay lập tức. Nếu lạm phát vẫn ở mức cao, các nhà hoạch định chính sách có thể gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa mục tiêu ổn định giá cả và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Do đó, khả năng Bitcoin được hưởng lợi từ một chu kỳ nới lỏng tiền tệ vẫn phụ thuộc vào quy mô khủng hoảng, phản ứng của cơ quan quản lý và diễn biến thực tế của dòng vốn.

Nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào?

Cảnh báo của Arthur Hayes đưa ra một góc nhìn rộng hơn về mối quan hệ giữa thị trường công nghệ, hệ thống ngân hàng và tiền điện tử.

Thay vì chỉ tập trung vào giá Bitcoin hoặc các sự kiện riêng lẻ trong ngành blockchain, nhà đầu tư có thể cần theo dõi đồng thời một số chỉ báo quan trọng.

Thứ nhất, lịch trình IPO và lượng cổ phiếu được tự do chuyển nhượng. Những thay đổi về cơ cấu sở hữu, thời gian kết thúc hạn chế chuyển nhượng và lượng cổ phiếu mới có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cung cầu.

Thứ hai, khả năng huy động vốn của các doanh nghiệp AI. Nếu những công ty có mức định giá cao gặp khó khăn trong việc thu hút nguồn vốn mới, thị trường có thể bắt đầu đánh giá lại kỳ vọng tăng trưởng của toàn ngành.

Thứ ba, điều kiện tín dụng của ngân hàng. Hoạt động cho vay, tiêu chuẩn cấp tín dụng và chất lượng tài sản của các tổ chức tài chính có thể phản ánh mức độ căng thẳng của hệ thống.

Thứ tư, chính sách tiền tệ của Fed. Lãi suất, quy mô bảng cân đối kế toán và các chương trình hỗ trợ thanh khoản sẽ ảnh hưởng đến điều kiện tài chính nói chung.

Thứ năm, dòng tiền trên thị trường Bitcoin. Nhà đầu tư cần quan sát nhu cầu giao dịch giao ngay, dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin, mức độ sử dụng đòn bẩy và tâm lý thị trường để đánh giá sức mạnh thực sự của xu hướng giá.

Nhìn chung, luận điểm của Hayes không đơn giản là dự báo Bitcoin sẽ giảm giá vì các công ty AI niêm yết. Điều ông muốn cảnh báo là nguy cơ một làn sóng phát hành cổ phiếu quy mô lớn làm thay đổi cấu trúc cung cầu, ảnh hưởng đến định giá doanh nghiệp, sau đó lan sang hoạt động tín dụng và thanh khoản của toàn bộ hệ thống tài chính.

Làn sóng IPO AI có thể tạo ra phép thử lớn đối với thị trường tài chính

Cảnh báo của Arthur Hayes cho thấy sự phát triển nhanh chóng của ngành trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra những tác động phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện tăng trưởng của các doanh nghiệp công nghệ.

SpaceX, Anthropic và OpenAI đều là những cái tên thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư. Tuy nhiên, mức định giá cao và triển vọng kinh doanh tích cực không đồng nghĩa với việc cổ phiếu của các doanh nghiệp này sẽ miễn nhiễm trước áp lực pha loãng.

Nếu nguồn cung cổ phiếu tăng nhanh hơn nhu cầu, giá trị cổ phần của nhà đầu tư có thể chịu sức ép. Trong trường hợp những khó khăn này lan sang hệ thống ngân hàng, điều kiện tín dụng và thanh khoản USD có thể suy yếu, tạo thêm thách thức cho Bitcoin.

Ngược lại, nếu một cuộc khủng hoảng buộc các ngân hàng trung ương phải mở rộng thanh khoản, Bitcoin có thể được hưởng lợi trong chu kỳ tiếp theo.

Dù kịch bản nào xảy ra, thông điệp quan trọng đối với nhà đầu tư là cần nhìn nhận Bitcoin trong mối liên hệ với toàn bộ hệ thống tài chính, thay vì chỉ đánh giá dựa trên những diễn biến riêng của thị trường tiền điện tử.

Lưu ý: Các tỷ lệ pha loãng, mức định giá và dự báo trong bài viết là những ước tính được Arthur Hayes đưa ra trong phân tích cá nhân, không phải kết quả chắc chắn đã xảy ra. Nhà đầu tư cần kiểm chứng thông tin và đánh giá rủi ro trước khi đưa ra quyết định.

Câu hỏi về IPO AI

1. Arthur Hayes cảnh báo điều gì về các đợt IPO AI?

Arthur Hayes cảnh báo các đợt IPO của SpaceX, Anthropic và OpenAI có thể khiến lượng cổ phiếu lưu hành tăng mạnh sau khi niêm yết. Nếu nguồn cung vượt quá nhu cầu, giá cổ phiếu có thể suy giảm và gây áp lực lên định giá doanh nghiệp.

2. Vì sao IPO của các công ty AI có thể ảnh hưởng đến Bitcoin?

Nếu cổ phiếu AI giảm mạnh, các ngân hàng có thể thận trọng hơn trong hoạt động cho vay. Điều này có thể làm giảm khả năng tạo tín dụng và thu hẹp thanh khoản USD, khiến dòng vốn dành cho Bitcoin và các tài sản rủi ro suy yếu.

3. Anthropic có nguy cơ pha loãng cổ phần bao nhiêu theo Arthur Hayes?

Theo ước tính của Hayes dựa trên cách ông diễn giải hồ sơ S-1, nhà đầu tư IPO ban đầu có thể đối mặt với mức pha loãng lên tới 83% vào tháng 6/2027. Đây là dự báo cá nhân, không phải kết quả đã được xác nhận.

4. Tại sao Hayes so sánh IPO AI với đồng Zcash?

Ông sử dụng lịch sử Zcash để minh họa việc nguồn cung tài sản tăng lên có thể gây áp lực lên giá. Khi lượng token mới được khai thác đưa vào lưu thông, những người mua ở mức giá cao có thể phải đối mặt với thua lỗ. Hayes cho rằng cổ phiếu AI cũng có thể gặp tình trạng tương tự khi cổ phần nội bộ được đưa ra thị trường.

5. Bitcoin có thể tăng giá nếu xảy ra khủng hoảng tài chính không?

Có thể, nhưng không chắc chắn. Nếu khủng hoảng buộc ngân hàng trung ương nới lỏng tiền tệ và mở rộng thanh khoản, Bitcoin có thể được hưởng lợi trong dài hạn. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu khủng hoảng, nhà đầu tư có thể bán tài sản rủi ro để nắm giữ tiền mặt, khiến Bitcoin chịu áp lực giảm giá.

6. Nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào?

Các yếu tố đáng chú ý gồm lịch trình IPO, lượng cổ phiếu được tự do chuyển nhượng, khả năng huy động vốn của doanh nghiệp AI, điều kiện tín dụng ngân hàng, chính sách lãi suất của Fed và dòng vốn trên thị trường Bitcoin.