Amazon muốn phóng hơn 5.100 vệ tinh Internet: Tham vọng cạnh tranh Starlink bằng mạng kết nối trực tiếp đến điện thoại

Amazon tiếp tục mở rộng chiến lược không gian khi chính thức đề nghị Chính phủ Mỹ phê duyệt kế hoạch phóng 5.105 vệ tinh nhằm xây dựng mạng lưới Direct-to-Device (D2D) – công nghệ truyền dữ liệu trực tiếp từ vệ tinh đến điện thoại thông minh và các thiết bị di động mà không cần phụ thuộc vào trạm phát sóng truyền thống.

Đây được xem là bước đi quan trọng giúp Amazon tăng tốc trong cuộc đua Internet vệ tinh với SpaceX, đồng thời mở rộng khả năng phủ sóng viễn thông đến những khu vực xa xôi, nơi hạ tầng mạng mặt đất còn hạn chế.

Theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), Amazon mong muốn triển khai một hệ thống vệ tinh quy mô lớn, kết hợp với tài sản và phổ tần của Globalstar – doanh nghiệp mà hãng đã công bố kế hoạch mua lại vào tháng 4 với giá trị khoảng 11,6 tỷ USD.

Mạng D2D sẽ hoạt động như thế nào?

Công nghệ Direct-to-Device (D2D) cho phép điện thoại thông minh hoặc các thiết bị di động kết nối trực tiếp với vệ tinh trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), thay vì phải thông qua các trạm BTS như mạng di động truyền thống.

Nhờ đó, người dùng vẫn có thể gửi tin nhắn, thực hiện cuộc gọi hoặc truyền dữ liệu ngay cả khi đang ở:

• Vùng núi hẻo lánh.
• Khu vực hải đảo.
• Sa mạc.
• Đại dương.
• Các vùng thiên tai làm gián đoạn hạ tầng viễn thông.

Amazon cho biết mạng lưới mới sẽ tận dụng cơ sở hạ tầng hiện có cùng với hệ thống vệ tinh và băng tần của Globalstar nhằm giảm thời gian triển khai cũng như tối ưu hiệu quả đầu tư.

Thương vụ mua Globalstar là nền tảng cho chiến lược mới

Ý tưởng xây dựng mạng D2D lần đầu được Amazon công bố khi hãng thông báo kế hoạch mua lại Globalstar.

Thương vụ trị giá khoảng 11,6 tỷ USD không chỉ giúp Amazon sở hữu đội ngũ vận hành vệ tinh giàu kinh nghiệm mà còn mang lại quyền sử dụng phổ tần vô tuyến – yếu tố quan trọng đối với bất kỳ mạng viễn thông vệ tinh nào.

Theo kế hoạch, thương vụ sẽ hoàn tất trong năm 2027, còn mạng D2D sẽ bắt đầu được triển khai từ 2028.

Việc kết hợp Project Kuiper với tài sản của Globalstar được kỳ vọng sẽ tạo nên hệ sinh thái Internet vệ tinh hoàn chỉnh, phục vụ cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.

Hướng đến những khu vực chưa có hạ tầng viễn thông

Trong hồ sơ gửi FCC, Amazon cho biết đối tượng phục vụ chính của mạng D2D là những người đang sinh sống hoặc làm việc tại các khu vực chưa được phủ sóng hoặc chỉ được cung cấp dịch vụ viễn thông ở mức hạn chế.

Ngoài mục tiêu phổ cập kết nối, mạng lưới này còn được thiết kế để hỗ trợ nhiều lĩnh vực quan trọng như:

• Hoạt động tìm kiếm và cứu nạn.
• Ứng phó thiên tai.
• Hỗ trợ lực lượng khẩn cấp.
• Quản lý đội xe vận tải.
• Chuỗi cung ứng tại vùng sâu, vùng xa.
• Kết nối cho các công trường và khu khai thác ở địa hình khó tiếp cận.

Amazon nhấn mạnh mục tiêu của dự án là mang kết nối đến hàng triệu người đang sinh sống, làm việc hoặc di chuyển ngoài vùng phủ sóng của các mạng viễn thông hiện nay.

Cuộc cạnh tranh trực tiếp với Starlink của SpaceX

Tham vọng của Amazon được đánh giá là nhằm cạnh tranh trực tiếp với Starlink, dịch vụ Internet vệ tinh của SpaceX.

Hiện Starlink là mạng Internet vệ tinh quỹ đạo thấp lớn nhất thế giới với hơn 10.000 vệ tinh đang hoạt động, cung cấp dịch vụ tại hàng chục quốc gia.

Không chỉ phát triển Internet băng rộng, SpaceX còn mở rộng sang lĩnh vực Starlink Mobile, cho phép điện thoại kết nối trực tiếp với vệ tinh mà không cần hạ tầng mặt đất.

Amazon cũng đang theo đuổi chiến lược tương tự nhằm tạo ra hệ sinh thái viễn thông không phụ thuộc vào mạng di động truyền thống.

Project Kuiper đang tăng tốc

Song song với kế hoạch D2D, Amazon vẫn tiếp tục mở rộng Project Kuiper – dự án Internet vệ tinh đã được triển khai từ năm ngoái.

Đến nay, công ty đã đưa hơn 390 vệ tinh lên quỹ đạo.

Amazon cho biết số lượng này đủ để cung cấp dịch vụ ban đầu vào cuối năm nay, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình thương mại hóa mạng Internet từ không gian.

Trước đó, FCC cũng đã chấp thuận yêu cầu miễn trừ cho Amazon đối với mốc phải triển khai 1.600 vệ tinh thế hệ đầu trước cuối tháng 7. Tuy nhiên, công ty vẫn phải hoàn thành việc đưa toàn bộ 3.232 vệ tinh thuộc giai đoạn đầu của Project Kuiper lên quỹ đạo trước tháng 7/2029 theo quy định.

Cuộc đua Internet vệ tinh bước sang giai đoạn mới

Sự tham gia mạnh mẽ của Amazon cho thấy thị trường Internet vệ tinh đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt.

Trong khi SpaceX đang dẫn đầu về số lượng vệ tinh và phạm vi phủ sóng, Amazon sở hữu lợi thế về hệ sinh thái điện toán đám mây AWS, thương mại điện tử, logistics và các dịch vụ doanh nghiệp.

Nếu mạng D2D được triển khai đúng kế hoạch từ năm 2028, Amazon có thể tạo ra một nền tảng kết nối toàn cầu phục vụ không chỉ người dùng cá nhân mà còn nhiều ngành công nghiệp như vận tải, hàng hải, khai khoáng, năng lượng và chuỗi cung ứng.

Cuộc cạnh tranh giữa Amazon và SpaceX cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đổi mới công nghệ, giảm chi phí kết nối vệ tinh và mở rộng khả năng tiếp cận Internet tại những khu vực còn “trắng” sóng trên toàn thế giới.

Kế hoạch xin phép phóng 5.105 vệ tinh cho thấy Amazon đang đặt cược lớn vào tương lai của Internet vệ tinh và công nghệ kết nối trực tiếp đến thiết bị. Với sự hậu thuẫn từ thương vụ mua Globalstar cùng Project Kuiper đang tăng tốc, Amazon không chỉ hướng đến cạnh tranh với Starlink mà còn kỳ vọng mở rộng khả năng kết nối cho hàng triệu người tại các khu vực chưa được phục vụ đầy đủ. Nếu được cơ quan quản lý phê duyệt và triển khai đúng lộ trình, mạng D2D của Amazon có thể trở thành một trong những nền tảng viễn thông vệ tinh quan trọng nhất thế giới trong thập kỷ tới.