Đồng yên chịu áp lực: BOJ chậm chân trước lạm phát, nguy cơ mất giá kéo dài

Đồng yên đối mặt áp lực kép từ lãi suất và chính sách tiền tệ

Đồng yên Nhật Bản đang đứng trước nguy cơ suy yếu kéo dài khi thị trường ngày càng lo ngại về sự chậm trễ của Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) trong việc ứng phó với rủi ro lạm phát. Theo nhận định của Masato Kanda – Chủ tịch Ngân hàng Phát triển Châu Á, yếu tố cốt lõi khiến đồng yên suy yếu chính là chênh lệch lãi suất ngày càng lớn giữa Nhật Bản và Mỹ.

Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc ít nhất là chưa nới lỏng mạnh, đồng USD tiếp tục giữ sức hấp dẫn. Điều này khiến dòng vốn toàn cầu ưu tiên đồng USD, đẩy đồng yên vào thế bất lợi.

Kanda nhấn mạnh rằng nếu thị trường tin rằng BOJ tiếp tục “chậm chân” trong việc kiểm soát lạm phát, đồng yên có thể tiếp tục mất giá so với USD trong thời gian tới.

Chênh lệch lãi suất – nguyên nhân cốt lõi khiến yên suy yếu

Một trong những động lực chính khiến tỷ giá USD/JPY duy trì ở mức cao là sự khác biệt rõ rệt về chính sách tiền tệ. Trong khi Fed tập trung kiểm soát lạm phát thông qua lãi suất cao, BOJ vẫn duy trì mức lãi suất thấp nhằm hỗ trợ nền kinh tế.

Điều này tạo ra “khoảng cách lợi suất” lớn, khiến nhà đầu tư ưu tiên nắm giữ USD thay vì yên. Kết quả là đồng yên không thể phục hồi mạnh ngay cả khi các yếu tố rủi ro toàn cầu giảm bớt.

Thực tế cho thấy, dù căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt – đặc biệt sau khi Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz – đồng USD đã suy yếu phần nào, nhưng đồng yên vẫn không tăng đáng kể.

Áp lực từ rủi ro tài khóa và chính sách chi tiêu

Không chỉ chịu tác động từ chính sách tiền tệ, đồng yên còn bị ảnh hưởng bởi những lo ngại về tài khóa của Nhật Bản. Theo Kanda, các nhà đầu tư có thể bán yên nếu họ nghi ngờ về tính bền vững tài chính của quốc gia này.

Chính phủ Nhật Bản, dưới sự lãnh đạo của Sanae Takaichi, đã triển khai các biện pháp trợ cấp để kiềm chế giá nhiên liệu và hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, các chính sách này đang làm gia tăng gánh nặng nợ công – vốn đã ở mức cao nhất trong số các nền kinh tế lớn, với tỷ lệ nợ trên GDP vượt xa quy mô nền kinh tế.

Kanda cảnh báo rằng việc trợ cấp diện rộng có thể làm méo mó tín hiệu giá thị trường, từ đó cản trở khả năng thích nghi của nền kinh tế. Thay vào đó, ông đề xuất các quốc gia nên tập trung vào đầu tư dài hạn như nâng cao hiệu quả năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung.

Đồng yên vẫn ở vùng nhạy cảm: Nguy cơ can thiệp quay trở lại

Tỷ giá USD/JPY hiện dao động quanh mức 158–160 yên/USD, vùng từng khiến chính phủ Nhật Bản phải can thiệp ngoại hối trong quá khứ. Đây là ngưỡng nhạy cảm, phản ánh áp lực mất giá mạnh của đồng nội tệ.

Trước đó, trong giai đoạn 2022–2024, Nhật Bản đã thực hiện các biện pháp can thiệp quy mô lớn nhằm hỗ trợ đồng yên. Chính Masato Kanda khi còn là nhà ngoại giao tiền tệ đã đóng vai trò quan trọng trong các chiến dịch này, qua đó được giới truyền thông gọi là “Ông Yên”.

Tuy nhiên, nếu các yếu tố nền tảng như lãi suất và lạm phát không thay đổi, các biện pháp can thiệp chỉ mang tính tạm thời và khó tạo ra xu hướng bền vững.

BOJ đứng trước bài toán khó: Kiểm soát lạm phát hay bảo vệ tăng trưởng?

Ngân hàng Nhật Bản hiện đang ở thế khó khi phải cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và bảo vệ nền kinh tế mong manh.

Dù lạm phát tại Nhật Bản đã duy trì quanh mức mục tiêu trong gần 4 năm, BOJ vẫn thận trọng trong việc tăng lãi suất do lo ngại tác động tiêu cực đến tăng trưởng và tiêu dùng nội địa.

Tuy nhiên, chính sự thận trọng này lại khiến thị trường nghi ngờ về khả năng phản ứng của BOJ, từ đó gia tăng áp lực lên đồng yên.

Góc nhìn chiến lược: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Trong ngắn hạn, xu hướng của đồng yên phụ thuộc lớn vào hai yếu tố:

• Chính sách lãi suất của Fed
• Tốc độ điều chỉnh chính sách của BOJ

Nếu Fed tiếp tục duy trì lãi suất cao trong khi BOJ chưa có động thái rõ ràng, đồng yên nhiều khả năng sẽ tiếp tục suy yếu.

Ngược lại, bất kỳ tín hiệu thắt chặt nào từ BOJ cũng có thể tạo ra sự đảo chiều đáng kể trên thị trường tiền tệ.

Đồng yên đang đối mặt với áp lực đa chiều từ chính sách tiền tệ, tài khóa và bối cảnh kinh tế toàn cầu. Trong khi chênh lệch lãi suất tiếp tục là yếu tố chi phối, niềm tin của thị trường vào khả năng điều hành của BOJ sẽ quyết định xu hướng dài hạn của đồng tiền này.

Nếu không có sự thay đổi rõ ràng trong chính sách, đồng yên có thể tiếp tục duy trì trạng thái yếu, kéo theo nhiều hệ lụy cho nền kinh tế Nhật Bản.