Tên lửa tái sử dụng Tianlong-3 thất bại: Tham vọng không gian của Trung Quốc gặp thách thức lớn trước SpaceX

Trung Quốc gặp khó trong cuộc đua tên lửa tái sử dụng

Ngày 3/4, tại Bắc Kinh, công ty phát triển tên lửa Space Pioneer (còn gọi là Beijing Tianbing Technology) xác nhận rằng chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của tên lửa tái sử dụng Tianlong-3 đã thất bại.

Thông tin được công bố khá hạn chế, chỉ thông qua một tuyên bố ngắn trên nền tảng WeChat chính thức. Tuy nhiên, sự kiện này một lần nữa cho thấy những thách thức lớn mà các công ty vũ trụ tư nhân Trung Quốc đang phải đối mặt trong nỗ lực bắt kịp SpaceX của Elon Musk.

Tianlong-3: Tham vọng lớn nhưng chưa thành hiện thực

Tên lửa Tianlong-3 được phát triển với mục tiêu trở thành đối thủ trực tiếp của Falcon 9 – dòng tên lửa tái sử dụng nổi tiếng của SpaceX.

Một số đặc điểm nổi bật của Tianlong-3:

• Có khả năng đưa 36 vệ tinh vào quỹ đạo mỗi lần phóng
• Được thiết kế để tái sử dụng tầng chính
• Hướng tới giảm chi phí phóng và tăng tần suất triển khai

Công ty cho biết mẫu tên lửa này có nhiều điểm tương đồng với Falcon 9 – hiện là hệ thống phóng duy nhất trên thế giới đã chứng minh được khả năng tái sử dụng ổn định qua hàng trăm lần phóng.

Không phải lần thất bại đầu tiên

Đây không phải là sự cố đầu tiên liên quan đến Tianlong-3.

Trước đó:

• Tháng 6/2024, Space Pioneer huy động hơn 1,5 tỷ nhân dân tệ (~207 triệu USD) để phát triển tên lửa
• Chỉ vài tuần sau, trong một cuộc thử nghiệm, tầng đầu tiên của Tianlong-3 bị tách khỏi bệ phóng do lỗi cấu trúc
• Tên lửa đã rơi xuống khu vực đồi núi tại thành phố Củng Nghĩa

Sự cố mới nhất càng làm nổi bật những thách thức kỹ thuật mà công ty này đang đối mặt.

Khoảng cách công nghệ với SpaceX vẫn rất lớn

Dù Trung Quốc đã đạt được nhiều tiến bộ trong lĩnh vực không gian, nhưng khi nói đến tên lửa tái sử dụng, khoảng cách với Mỹ vẫn còn đáng kể.

Hiện tại:

• SpaceX là công ty duy nhất làm chủ hoàn toàn công nghệ tái sử dụng tầng chính
• Các công ty Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm
• Chưa có doanh nghiệp nào chứng minh được khả năng thu hồi và tái sử dụng thành công trong thực tế thương mại

Một đối thủ khác là LandSpace cũng đang phát triển tên lửa tái sử dụng Zhuque-3 và dự kiến thực hiện chuyến bay tiếp theo trong nửa đầu năm nay.

Vai trò của công nghệ tái sử dụng trong cuộc đua không gian

Công nghệ tái sử dụng tên lửa được xem là chìa khóa cách mạng hóa ngành hàng không vũ trụ:

• Giảm mạnh chi phí phóng
• Tăng tần suất triển khai vệ tinh
• Tạo lợi thế cạnh tranh lớn

Nhờ công nghệ này, SpaceX đã:

• Hạ giá thành phóng xuống mức thấp kỷ lục
• Triển khai hàng nghìn vệ tinh Starlink
• Thống trị quỹ đạo thấp của Trái Đất

Đây cũng là lý do khiến Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực này.

Tham vọng xây dựng “đế chế vệ tinh” của Trung Quốc

Tianlong-3 không chỉ là một dự án kỹ thuật mà còn gắn liền với chiến lược lớn hơn của Bắc Kinh:

• Xây dựng chòm sao vệ tinh hàng nghìn chiếc
• Cạnh tranh trực tiếp với hệ thống Starlink
• Giảm sự phụ thuộc vào công nghệ phương Tây

Các vệ tinh này có thể phục vụ nhiều mục đích:

• Viễn thông
• Internet toàn cầu
• Giám sát và quốc phòng

Dòng vốn mạnh mẽ đổ vào ngành vũ trụ tư nhân

Mặc dù gặp thất bại, Space Pioneer vẫn nhận được sự hỗ trợ tài chính đáng kể:

• Huy động gần 2,5 tỷ nhân dân tệ (~363 triệu USD) trong các vòng gọi vốn gần đây
• Hưởng lợi từ chính sách hỗ trợ của chính phủ Trung Quốc

Sự hậu thuẫn này giúp các công ty:

• Đẩy nhanh nghiên cứu và phát triển
• Chuẩn bị cho các đợt IPO trong tương lai
• Tăng tốc cuộc đua với các đối thủ quốc tế

Cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty vũ trụ

Hiện nay, Trung Quốc đang chứng kiến sự trỗi dậy của nhiều công ty vũ trụ tư nhân:

• Space Pioneer
• LandSpace
• Các startup công nghệ không gian khác

Tất cả đều hướng đến mục tiêu:

Trở thành nhà phát triển tên lửa tái sử dụng hàng đầu Trung Quốc

Thất bại của Tianlong-3 là một bước lùi đáng chú ý trong tham vọng không gian của Trung Quốc, nhưng cũng là lời nhắc nhở về độ phức tạp của công nghệ tên lửa tái sử dụng. Trong khi SpaceX vẫn đang dẫn đầu, cuộc đua toàn cầu trong lĩnh vực này chắc chắn sẽ ngày càng khốc liệt.

Câu hỏi về tên lửa tái sử dụng Tianlong-3