Apple trước bài toán giá iPhone: Doanh số kỷ lục nhưng áp lực chi phí chip AI ngày càng lớn

Apple lập kỷ lục doanh thu, nhưng thách thức đang dần lộ rõ

Apple vừa khép lại quý tài chính đầu tiên với kết quả vượt xa kỳ vọng của thị trường, nhờ doanh số iPhone đạt mức cao chưa từng có. Tổng doanh thu của công ty lên tới 143,8 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với dự báo trước đó, trong đó riêng iPhone đóng góp 85,3 tỷ USD, tăng mạnh so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ban lãnh đạo Apple, nhu cầu đối với iPhone tăng trưởng trên mọi khu vực địa lý, phản ánh sức hút bền bỉ của dòng sản phẩm chủ lực này, ngay cả trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng đó, Apple đang phải đối mặt với một thách thức mang tính cấu trúc: tình trạng khan hiếm linh kiện, đặc biệt là chip nhớ, trong bối cảnh nhu cầu phần cứng cho trí tuệ nhân tạo (AI) tăng vọt.

Thiếu hụt chip nhớ toàn cầu và tác động trực tiếp đến Apple

Giám đốc điều hành Tim Cook thừa nhận rằng tình trạng thiếu hụt chip nhớ toàn cầu đang ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động của Apple và dự kiến tác động này sẽ còn kéo dài trong các quý tới. Mặc dù Apple dự báo biên lợi nhuận quý 2 vẫn duy trì trong khoảng 48–49%, tương đương các quý trước, nhưng áp lực chi phí đang âm thầm gia tăng.

Theo Tim Cook, giá chip nhớ được dự báo sẽ tăng “đáng kể”, buộc Apple phải đứng trước hai lựa chọn khó khăn:

• Chấp nhận chi phí đầu vào cao hơn, qua đó làm giảm lợi nhuận
• Hoặc chuyển một phần chi phí sang người tiêu dùng bằng cách tăng giá iPhone

Vấn đề trở nên phức tạp hơn khi Apple đồng thời đối mặt với sự khan hiếm các bộ xử lý tiên tiến – những con chip đóng vai trò trung tâm trong các mẫu iPhone thế hệ tiếp theo, bao gồm iPhone 17 và các phiên bản sau đó.

Cuộc đua AI đang “hút cạn” bộ nhớ toàn cầu

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng thiếu hụt chip nhớ không chỉ đến từ Apple, mà bắt nguồn từ làn sóng đầu tư khổng lồ vào trung tâm dữ liệu AI trên toàn cầu. Các trung tâm dữ liệu này bao gồm hàng trăm giá đỡ máy chủ, mỗi giá đỡ chứa hàng nghìn máy chủ hiệu năng cao, tất cả đều yêu cầu lượng bộ nhớ khổng lồ để xử lý và huấn luyện các mô hình AI ngày càng phức tạp.

Vấn đề nằm ở chỗ, bộ nhớ sử dụng trong trung tâm dữ liệu AI không khác biệt về bản chất so với bộ nhớ dùng trong smartphone, máy tính cá nhân hay ô tô. Khi các tập đoàn công nghệ lớn đổ xô mua chip nhớ cho AI, nguồn cung cho các lĩnh vực khác, bao gồm điện thoại thông minh, trở nên eo hẹp hơn, kéo theo giá bộ nhớ tăng mạnh.

Đối với Apple, đây là một bài toán đặc biệt nhạy cảm, bởi iPhone là sản phẩm có quy mô sản xuất khổng lồ và biên lợi nhuận chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí linh kiện.

Nguồn cung hạn chế có thể kìm hãm tăng trưởng doanh thu

Tim Cook cho biết Apple đã kết thúc quý tháng 12 với lượng hàng tồn kho ở mức rất thấp, do nhu cầu của người tiêu dùng vượt xa khả năng đáp ứng của chuỗi cung ứng. Điều này đồng nghĩa với việc Apple đang phải “chạy đua” để sản xuất đủ iPhone nhằm đáp ứng thị trường.

Tuy nhiên, chuỗi cung ứng hiện kém linh hoạt hơn bình thường, đặc biệt với các linh kiện điện tử tiên tiến dùng cho hệ thống trên chip (SoC). Hệ quả là dù nhu cầu rất cao, Apple vẫn có nguy cơ không thể bán được nhiều iPhone hơn do giới hạn nguồn cung, tạo ra một “trần doanh thu” trong ngắn hạn.

Chiến lược giá iPhone: Tăng đồng loạt hay điều chỉnh có chọn lọc?

Trước áp lực chi phí ngày càng lớn, các chuyên gia phân tích cho rằng Apple có thể sẽ điều chỉnh chiến lược định giá iPhone trong các thế hệ tiếp theo. Một số kịch bản được đưa ra bao gồm:

• Tăng giá iPhone thế hệ mới thêm 100–150 USD
• Hoặc tăng giá các phiên bản dung lượng thấp, trong khi giữ mức chênh lệch hấp dẫn để khuyến khích người dùng chọn các mẫu dung lượng cao và phiên bản cao cấp hơn

Cách tiếp cận này được đánh giá là có khả năng hiệu quả với các mẫu Pro, Pro Max hoặc các thiết bị cao cấp mới, bởi nhóm khách hàng này thường ít nhạy cảm với giá hơn so với người dùng phổ thông.

TSMC và bài toán mở rộng năng lực sản xuất

Để giải quyết vấn đề thiếu hụt bộ xử lý, Apple sẽ phải phối hợp chặt chẽ với các đối tác sản xuất chip, đặc biệt là TSMC, nhằm mở rộng công suất. Trong trường hợp không thể đẩy nhanh nguồn cung, một phần doanh số iPhone có thể bị dồn sang các quý sau, làm biến động kết quả kinh doanh theo chu kỳ.

Câu hỏi thường gặp về Apple, iPhone và chip AI