Tesla chấp nhận hòa giải vụ kiện phân biệt chủng tộc tại Mỹ: Rủi ro pháp lý và bài toán hình ảnh của Elon Musk

Tesla chấp nhận hòa giải: Bước lùi chiến thuật hay nỗ lực kiểm soát khủng hoảng?

Tesla Inc., nhà sản xuất ô tô điện do tỷ phú Elon Musk sáng lập, đã đồng ý tham gia tiến trình hòa giải nhằm giải quyết vụ kiện do Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng Hoa Kỳ (EEOC) khởi xướng. Vụ kiện cáo buộc Tesla dung túng cho hành vi quấy rối mang tính phân biệt chủng tộc nghiêm trọng và lan rộng đối với các nhân viên da đen tại nhà máy lắp ráp Fremont, California.

Theo hồ sơ nộp lên Tòa án Liên bang San Francisco hôm thứ Ba, EEOC xác nhận đang phối hợp cùng Tesla để lựa chọn một bên trung gian độc lập. Các cuộc hòa giải dự kiến có thể bắt đầu trong khoảng tháng 3 hoặc tháng 4, đánh dấu lần đầu tiên hai bên bước vào giai đoạn thương lượng chính thức sau nhiều năm tranh chấp pháp lý.

EEOC ưu tiên hòa giải, tòa án tạm hoãn thủ tục

Cơ quan này cho biết, trong trường hợp hòa giải không đạt được thỏa thuận, Tesla và EEOC sẽ phải trình bày đề xuất tiếp theo với thẩm phán chủ tọa trước ngày 17/6. Đồng thời, EEOC cũng đề nghị tòa án tạm hoãn một số mốc thời gian thu thập bằng chứng, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình hòa giải diễn ra thuận lợi.

Đáng chú ý, cả Tesla lẫn EEOC đều chưa đưa ra bình luận chính thức khi được giới truyền thông liên hệ ngoài giờ làm việc, cho thấy mức độ nhạy cảm của vụ việc đối với hình ảnh doanh nghiệp và chiến lược pháp lý của hai bên.

Nguồn gốc vụ kiện và các cáo buộc nghiêm trọng

Vụ kiện được EEOC đệ trình vào tháng 9/2023, dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, với cáo buộc Tesla đã vi phạm luật lao động liên bang trong hoạt động tuyển dụng và quản lý nhân sự.

Theo nội dung đơn kiện, môi trường làm việc tại nhà máy Fremont bị mô tả là “thù địch”, với các hành vi bao gồm:

• Ngôn từ miệt thị chủng tộc
• Hình vẽ bôi nhọ mang tính phân biệt, như chữ thập ngoặc và hình thòng lọng
• Một số hình vẽ xuất hiện ngay trên các phương tiện vừa rời dây chuyền lắp ráp

EEOC cho rằng Tesla không có biện pháp hiệu quả để ngăn chặn, dù các hành vi này diễn ra trong thời gian dài.

Phản ứng của Tesla và tiền lệ pháp lý

Tesla nhiều lần bác bỏ các cáo buộc, khẳng định công ty không dung túng cho hành vi quấy rối, đồng thời cáo buộc EEOC “theo đuổi sự chú ý dư luận”. Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu Tesla vướng vào các tranh chấp liên quan đến điều kiện làm việc tại Fremont.

Tháng 11 vừa qua, Tesla từng giành được một chiến thắng pháp lý quan trọng, khi một thẩm phán California phán quyết rằng hơn 6.000 công nhân da đen không đủ điều kiện khởi kiện tập thể do hoàn cảnh làm việc và khiếu nại không hoàn toàn giống nhau. Dù vậy, phán quyết này không xóa bỏ các rủi ro pháp lý riêng lẻ mà công ty vẫn đang đối mặt.

Tác động đến hình ảnh và chiến lược của Tesla

Việc chấp nhận hòa giải cho thấy Tesla có thể đang tìm cách kiểm soát rủi ro danh tiếng, trong bối cảnh hãng liên tục chịu áp lực từ:

• Nhà đầu tư quan tâm đến yếu tố ESG
• Cơ quan quản lý lao động Mỹ
• Dư luận về văn hóa doanh nghiệp của các tập đoàn công nghệ lớn

Đối với Elon Musk, vụ việc một lần nữa đặt ra câu hỏi về quản trị nhân sự và trách nhiệm xã hội, song song với tham vọng mở rộng Tesla trên quy mô toàn cầu.