Không, bạn không nên dùng thực phẩm chức năng để “giải độc” cơ thể – Chuyên gia chỉ rõ rủi ro bị bỏ qua

Thực phẩm chức năng giải độc: Xu hướng hấp dẫn nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro

Trong những năm gần đây, thực phẩm chức năng “giải độc” xuất hiện dày đặc trên thị trường với hàng loạt lời quảng cáo hấp dẫn: tăng năng lượng, thúc đẩy trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân, làm sạch ruột kết, giảm đầy hơi và loại bỏ độc tố khỏi cơ thể. Khi cảm thấy uể oải hoặc muốn “thiết lập lại” sức khỏe, nhiều người dễ dàng tìm đến các sản phẩm này như một giải pháp nhanh gọn.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế và dinh dưỡng, cơ sở khoa học đứng sau những tuyên bố giải độc này rất yếu, thậm chí trong nhiều trường hợp còn tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe.

Cơ thể con người vốn không cần “giải độc” bằng thực phẩm chức năng

Theo bác sĩ Heather Gosnell, gan và thận là hai cơ quan tự nhiên đã được thiết kế để thực hiện chức năng giải độc liên tục và hiệu quả. Chúng lọc máu, chuyển hóa độc tố và đào thải chất thải ra khỏi cơ thể mỗi ngày.

“Vấn đề đáng lo ngại là một số thực phẩm chức năng giải độc lại gây hại chính cho những cơ quan mà chúng tuyên bố hỗ trợ,” bà Gosnell nhấn mạnh. Thay vì giúp gan và thận làm việc tốt hơn, nhiều sản phẩm có thể khiến các cơ quan này bị quá tải.

Những tác dụng phụ nguy hiểm của thực phẩm chức năng giải độc

1. Làm giảm khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng

Nhiều sản phẩm giải độc chứa polyphenol như resveratrol hoặc EGCG từ chiết xuất trà xanh. Ở liều tự nhiên trong thực phẩm, các hợp chất này có lợi. Nhưng khi sử dụng liều cao từ thực phẩm chức năng, chúng có thể ức chế hấp thụ sắt, làm tăng nguy cơ thiếu sắt, dẫn đến mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt và giảm khả năng tập trung.

2. Gây tổn thương gan

Theo chuyên gia dinh dưỡng Kiran Campbell, nhiều thực phẩm chức năng “tự nhiên” đã được ghi nhận có thể gây viêm gan, tăng men gan, thậm chí suy gan trong những trường hợp hiếm.

Chiết xuất trà xanh – thành phần phổ biến trong các sản phẩm giải độc và giảm cân – được cho là có liên quan đến tổn thương gan khi dùng liều cao. Một số thảo dược khác như senna, cascara sagrada hoặc ashwagandha khi lạm dụng cũng có thể gây tiêu chảy nghiêm trọng, mất nước và rối loạn điện giải.

3. Nguy cơ tương tác thuốc nguy hiểm

Thực phẩm chức năng giải độc có thể can thiệp vào quá trình chuyển hóa thuốc, khiến thuốc kê đơn mất tác dụng hoặc tích tụ ở mức độc hại trong máu.

Chiết xuất bưởi và cam thảo – hai thành phần thường gặp – được biết đến là có thể ảnh hưởng đến enzyme CYP450, từ đó làm thay đổi hiệu quả của nhiều loại thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị cholesterol, huyết áp và loãng xương.

4. Nguy cơ nhiễm độc và thành phần không kiểm soát

Không giống thuốc, thực phẩm chức năng không được quản lý chặt chẽ. Một số sản phẩm có thể chứa kim loại nặng, thành phần tổng hợp không công bố hoặc thậm chí các chất gây độc cho gan. Khi sử dụng lâu dài hoặc liều cao, gan có thể bị quá tải, dẫn đến viêm nhiễm nghiêm trọng.

Giải pháp lành mạnh thay thế việc “giải độc” bằng viên uống

Theo các chuyên gia, điều mà nhiều người gọi là “giải độc” thực chất là mong muốn cảm thấy nhẹ nhõm hơn, bớt uể oải và tràn đầy năng lượng. Những mục tiêu này hoàn toàn có thể đạt được bằng các thói quen đơn giản:

• Uống đủ nước để hỗ trợ thận đào thải chất thải
• Ngủ đủ 7–9 tiếng mỗi đêm giúp não và cơ thể tự làm sạch
• Ăn đủ chất xơ (25–34g/ngày) từ ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, đậu
• Hạn chế đường bổ sung để bảo vệ gan
• Bỏ thuốc lá – chỉ sau 14 ngày, cơ thể đã bắt đầu giảm viêm và loại bỏ nhiều hợp chất độc hại