600 tỷ nhân dân tệ vốn dài hạn đổ vào cổ phiếu A: Trung Quốc muốn biến thị trường nội địa thành “điểm đến niêm yết ưu tiên”

Thị trường chứng khoán Trung Quốc đang đứng trước một giai đoạn cải cách đáng chú ý khi giới chức nước này đặt mục tiêu đưa cổ phiếu A trở thành “điểm đến niêm yết ưu tiên” của các doanh nghiệp trong nước chất lượng cao.

Thông điệp này được ông Li Chao (Lý Triều), Phó Chủ tịch Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc (CSRC), đưa ra tại cuộc họp báo ngày 10/9 trong khuôn khổ chuỗi sự kiện giới thiệu về Kế hoạch 5 năm lần thứ 15.

Không chỉ tập trung vào việc mở rộng quy mô thị trường, chiến lược mới còn hướng đến thay đổi cấu trúc của dòng vốn, tăng vai trò của các nhà đầu tư dài hạn, cải thiện hệ thống niêm yết và tái cấp vốn, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của thị trường trước những cú sốc từ bên ngoài.

Đáng chú ý, kể từ đầu năm, các quỹ trung và dài hạn như quỹ an sinh xã hội, quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm đã mua ròng hơn 600 tỷ nhân dân tệ cổ phiếu A.

Trung Quốc muốn cổ phiếu A trở thành lựa chọn hàng đầu để doanh nghiệp niêm yết

Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất từ cuộc họp báo của CSRC là mục tiêu biến thị trường cổ phiếu A thành điểm đến niêm yết được ưu tiên đối với các doanh nghiệp trong nước chất lượng cao.

Theo Li Chao, cải cách thị trường vốn trong giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 sẽ tập trung vào việc nâng cao tính toàn diện và khả năng thích ứng của hệ thống. Điều này đồng nghĩa với việc cơ chế phát hành và niêm yết cần được điều chỉnh để phục vụ nhiều nhóm doanh nghiệp hơn.

Các lĩnh vực được hướng tới bao gồm công nghiệp mới nổi, công nghiệp tương lai, các ngành truyền thống có chất lượng, dịch vụ hiện đại và những lĩnh vực tiêu dùng mới.

Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thị trường đủ hấp dẫn để doanh nghiệp chất lượng cao chủ động lựa chọn cổ phiếu A, thay vì coi đây đơn thuần là một kênh huy động vốn trong nước.

Từ đầu năm, thời gian xem xét trung bình đối với các đợt IPO trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến đã được rút ngắn xuống khoảng 6 tháng. Với một số doanh nghiệp chất lượng cao, quá trình xem xét tái cấp vốn thậm chí được hoàn tất trong chưa đầy một tháng.

Đây được xem là một trong những tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý đang cố gắng nâng cao hiệu quả của thị trường vốn.

“Điểm đến niêm yết ưu tiên” có ý nghĩa gì?

Theo Tian Lihui, Trưởng Viện Phát triển Tài chính thuộc Đại học Nankai, khái niệm “điểm đến niêm yết ưu tiên” có thể được xem là sự thay đổi đáng kể trong cách định vị chức năng của thị trường cổ phiếu A.

Trước đây, trọng tâm của hệ thống phần lớn nằm ở câu hỏi liệu doanh nghiệp có đáp ứng điều kiện để niêm yết hay không. Trong định hướng mới, trọng tâm được chuyển dần sang một câu hỏi khác: Doanh nghiệp có muốn lựa chọn thị trường cổ phiếu A hay không?

Sự thay đổi này có ý nghĩa quan trọng.

Nếu thị trường A-share thực sự trở thành điểm đến ưu tiên, các doanh nghiệp chất lượng cao sẽ có động lực lựa chọn niêm yết trong nước thay vì tìm kiếm những thị trường nước ngoài.

Điều này cũng đồng nghĩa khả năng cạnh tranh của thị trường vốn Trung Quốc sẽ được đánh giá bằng chính quyết định của doanh nghiệp.

Tian Lihui cho rằng sự phân công giữa cổ phiếu A và thị trường Hong Kong có thể ngày càng rõ nét. Trong khi thị trường Hong Kong tiếp tục đóng vai trò là kênh kết nối dòng vốn quốc tế, cổ phiếu A có thể trở thành một trong những thị trường chủ đạo cho quá trình hình thành vốn và hội nhập ngành của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Theo hướng này, việc điều chỉnh tiêu chuẩn niêm yết, tăng tính linh hoạt trong tái cấp vốn và cải thiện cơ chế sáp nhập, mua lại đều nhằm giúp thị trường A-share đáp ứng nhu cầu vốn trong toàn bộ vòng đời phát triển của doanh nghiệp.

Hơn 600 tỷ nhân dân tệ vốn dài hạn đã mua ròng cổ phiếu A

Một trong những điểm đáng chú ý khác là sự gia tăng vai trò của dòng vốn trung và dài hạn.

Theo số liệu được công bố tại cuộc họp báo, từ đầu năm đến nay, các quỹ như quỹ an sinh xã hội, quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm đã mua ròng hơn 600 tỷ nhân dân tệ cổ phiếu A.

Giá trị thị trường cổ phiếu A do các quỹ trung và dài hạn nắm giữ cũng tăng 12,5% so với cuối năm 2025.

Đây là nhóm vốn có đặc điểm khác biệt so với dòng tiền đầu cơ ngắn hạn. Với thời gian đầu tư dài hơn, các tổ chức này có khả năng chú trọng nhiều hơn đến giá trị doanh nghiệp, triển vọng lợi nhuận và chất lượng tài sản.

Theo thông tin được đưa ra tại cuộc họp báo, tỷ suất lợi nhuận đầu tư của Quỹ An sinh Xã hội Quốc gia dự kiến đạt 13,2% trong năm 2025. Trong nửa đầu năm nay, ngành quỹ tương hỗ cũng tạo ra lợi nhuận 1,74 nghìn tỷ nhân dân tệ cho các nhà đầu tư.

Những con số này được giới chức Trung Quốc sử dụng như một bằng chứng cho thấy vốn dài hạn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính ổn định của thị trường.

Vì sao Trung Quốc muốn tăng tỷ trọng vốn dài hạn?

Một thị trường chứng khoán có tỷ lệ lớn nhà đầu tư ngắn hạn thường dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý và các biến động bên ngoài.

Ngược lại, dòng vốn dài hạn có thể giúp giảm bớt áp lực mua bán theo chu kỳ ngắn và tạo nền tảng ổn định hơn cho định giá doanh nghiệp.

Tuy nhiên, xây dựng hệ sinh thái “quỹ dài hạn, đầu tư dài hạn” không phải là nhiệm vụ đơn giản.

Tian Lihui chỉ ra ba trở ngại chính.

Thứ nhất, cơ chế đánh giá hiệu quả đầu tư

Nếu các tổ chức quản lý vốn dài hạn vẫn bị đánh giá quá mạnh theo kết quả hàng năm, nhà quản lý có thể buộc phải ưu tiên hiệu suất ngắn hạn.

Một số doanh nghiệp bảo hiểm nhà nước đã chuyển sang cơ chế đánh giá dài hạn từ ba năm trở lên. Trong đó, trọng số đánh giá hàng năm không vượt quá 30%, trong khi các chỉ tiêu từ ba đến năm năm chiếm ít nhất 60%.

Tuy nhiên, việc thay đổi hoàn toàn tư duy đánh giá tại các quỹ an sinh xã hội, niên kim và các tổ chức quản lý tài sản vẫn cần thêm thời gian.

Thứ hai, chính sách thuế

Các ưu đãi hoặc cơ chế hoãn thuế đối với khoản đầu tư cổ phiếu được nắm giữ trên ba năm vẫn đang trong quá trình thử nghiệm.

Nếu thiếu ưu đãi phù hợp, vốn dài hạn có thể gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa hiệu quả đầu tư.

Thứ ba, giới hạn tỷ lệ đầu tư cổ phiếu

Các quy định về khả năng thanh toán và cân đối tài sản – nợ phải trả vẫn là những giới hạn quan trọng đối với các tổ chức bảo hiểm và quỹ hưu trí.

Do đó, Trung Quốc cần tiếp tục điều chỉnh các quy định sao cho rủi ro đầu tư được gắn với thời gian nắm giữ. Khi đó, vốn dài hạn mới có thể phát huy đầy đủ lợi thế của mình.

Nói cách khác, không chỉ cần đưa vốn dài hạn vào thị trường mà còn phải tạo điều kiện để “giữ chân” dòng vốn này trong dài hạn.

Cải cách thị trường vốn chuyển sang giai đoạn toàn diện hơn

Theo Zhu Bin, nhà phân tích thị trường chính tại Huafu Securities, cuộc họp báo đã đưa ra một lộ trình tương đối toàn diện cho cải cách thị trường vốn trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15.

Các mục tiêu được nhấn mạnh gồm xây dựng thị trường an toàn, tiêu chuẩn hóa, minh bạch, cởi mở, năng động và có khả năng chống chịu cao.

Trọng tâm cải cách có thể được khái quát thành ba nhóm lớn: dòng vốn dài hạn, ưu tiên công nghệ và tăng cường giám sát.

Điều này cho thấy cải cách thị trường vốn Trung Quốc đang chuyển từ những biện pháp đơn lẻ sang một cách tiếp cận mang tính hệ thống hơn.

Trong đó, các doanh nghiệp công nghệ và tài sản tăng trưởng chất lượng cao được kỳ vọng tiếp tục nhận được sự quan tâm.

Thay đổi “điểm neo” kỳ vọng của thị trường

Kế hoạch cải cách được công bố trong bối cảnh thị trường cổ phiếu A vẫn chịu ảnh hưởng đáng kể từ môi trường bên ngoài.

Theo phân tích của Tian Lihui, ba yếu tố bên ngoài đang gây sức ép đáng chú ý gồm lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ ở mức cao, những thay đổi trong kỳ vọng chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và rủi ro địa chính trị tại Trung Đông.

Những yếu tố này khó có thể được giải quyết ngay bằng chính sách trong nước Trung Quốc.

Tuy nhiên, chúng tác động mạnh đến tỷ lệ chiết khấu và định giá tài sản, trong khi các yếu tố cơ bản của từng ngành vẫn có thể diễn biến theo hướng riêng.

Vì vậy, ý nghĩa quan trọng của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 không nhất thiết nằm ở một gói kích thích ngắn hạn, mà nằm ở khả năng thay đổi điểm neo kỳ vọng của thị trường.

Theo cách nhìn này, khi biến động bên ngoài gia tăng, thị trường cần một nền tảng thể chế đủ mạnh để duy trì định hướng dài hạn.

Sự chắc chắn từ cải cách có thể trở thành đối trọng với những bất định đến từ bên ngoài.

Bốn động lực có thể giúp cổ phiếu A tăng khả năng chống chịu

Tian Lihui cho rằng khả năng hấp thụ cú sốc bên ngoài của thị trường cổ phiếu A có thể thay đổi đáng kể nếu bốn yếu tố cùng được thúc đẩy.

Đó là:

• Dòng vốn dài hạn trong nước tăng lên.
• Khung lãi suất duy trì ổn định hơn.
• Nguồn vốn của hệ thống ngân hàng được bổ sung.
• Chính sách tỷ giá tiếp tục được vận hành linh hoạt.

Nếu những yếu tố này được triển khai đồng thời, thị trường có thể giảm dần sự phụ thuộc vào các biến số tài chính bên ngoài.

Ngược lại, nếu mỗi khi thị trường chịu áp lực lại chỉ sử dụng các biện pháp kích thích ngắn hạn, tâm lý của nhà đầu tư có thể tiếp tục phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài.

Vì vậy, việc sử dụng một khuôn khổ cải cách trung và dài hạn để xử lý các vấn đề ngắn hạn được xem là một bước nâng cấp trong quản lý kỳ vọng.

CSRC tiếp tục tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư

Bên cạnh cải cách về vốn và niêm yết, CSRC cũng đặt trọng tâm lớn vào việc nâng cao chất lượng giám sát.

Li Chao nhấn mạnh nguyên tắc lấy con người làm trung tâm trong tài chính và tiếp tục củng cố hệ thống giám sát.

Cơ quan quản lý sẽ tập trung xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nghiêm trọng như phát hành chứng khoán gian dối, gian lận tài chính, thao túng thị trường và giao dịch nội gián.

Mục tiêu là nâng cao hiệu quả răn đe và tạo ra môi trường thị trường công bằng, minh bạch hơn cho nhà đầu tư.

CSRC cũng cho biết các quy định sửa đổi về giám sát công ty chứng khoán dự kiến sẽ sớm được ban hành.

Bên cạnh đó, cơ quan này sẽ đẩy nhanh việc xây dựng và sửa đổi một số luật, quy định quan trọng như Luật Quỹ Đầu tư Chứng khoán và các quy định về giám sát doanh nghiệp niêm yết.

Mục tiêu 2030 và một thị trường vốn Trung Quốc có sức cạnh tranh cao hơn

Theo định hướng được công bố, Trung Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030, thời điểm kỷ niệm 40 năm hình thành thị trường vốn, cơ bản xây dựng được một mô hình phát triển thị trường vốn chất lượng cao.

Mục tiêu không chỉ là tăng quy mô vốn hóa hay số lượng doanh nghiệp niêm yết.

Quan trọng hơn, Trung Quốc muốn hình thành một hệ sinh thái trong đó doanh nghiệp có nhiều lựa chọn huy động vốn, nhà đầu tư dài hạn có động lực tham gia và thị trường có khả năng chống chịu tốt hơn trước những cú sốc bên ngoài.

Nếu thành công, cổ phiếu A có thể chuyển từ một thị trường chủ yếu phục vụ nhu cầu huy động vốn trong nước sang một trung tâm hình thành vốn và phân bổ nguồn lực quan trọng đối với doanh nghiệp Trung Quốc.

Đặc biệt, việc thu hút hơn 600 tỷ nhân dân tệ vốn dài hạn mua ròng cổ phiếu A từ đầu năm cho thấy quá trình này đã bắt đầu có những dấu hiệu rõ rệt.

Thị trường A-share sẽ thay đổi như thế nào?

Trong ngắn hạn, các yếu tố quốc tế như chính sách của Fed, lợi suất trái phiếu Mỹ và địa chính trị vẫn có thể gây biến động cho cổ phiếu Trung Quốc.

Tuy nhiên, nếu các cải cách thể chế được triển khai đúng tiến độ, tác động dài hạn có thể nằm ở việc thay đổi cơ cấu nhà đầu tư, cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết và tăng khả năng phân bổ vốn của thị trường.

Đây cũng là lý do giới phân tích cho rằng cải cách lần này có thể mang ý nghĩa lớn hơn một chương trình hỗ trợ thị trường đơn thuần.

Thông điệp mới từ CSRC cho thấy Trung Quốc đang hướng tới một giai đoạn cải cách thị trường vốn có tính hệ thống hơn. Thay vì chỉ tập trung vào mở rộng quy mô, trọng tâm được đặt vào chất lượng doanh nghiệp, dòng vốn dài hạn, khả năng cạnh tranh của thị trường niêm yết và hiệu quả giám sát.

Con số hơn 600 tỷ nhân dân tệ vốn trung và dài hạn mua ròng cổ phiếu A từ đầu năm là một dấu hiệu đáng chú ý. Tuy nhiên, thử thách lớn hơn vẫn nằm ở khả năng biến dòng tiền này thành một lực lượng đầu tư ổn định và lâu dài.

Nếu các tiêu chuẩn niêm yết tiếp tục được cải thiện, cơ chế tái cấp vốn linh hoạt hơn, vốn dài hạn tăng lên và hệ thống giám sát được củng cố, cổ phiếu A có cơ hội nâng cao vị thế trong hệ thống tài chính Trung Quốc.

Mục tiêu đến năm 2030 vì thế không chỉ là một cột mốc về thời gian. Đó còn là bài kiểm tra đối với khả năng Trung Quốc xây dựng một thị trường vốn có sức hấp dẫn đủ lớn để doanh nghiệp chủ động lựa chọn, nhà đầu tư dài hạn sẵn sàng gắn bó và nền kinh tế có thể huy động vốn hiệu quả hơn qua nhiều chu kỳ.\

Câu hỏi về thị trường chứng khoán Trung Quốc

1. Hơn 600 tỷ nhân dân tệ vốn dài hạn đã chảy vào đâu?

Theo thông tin được công bố tại cuộc họp báo, các quỹ trung và dài hạn như quỹ an sinh xã hội, quỹ hưu trí và quỹ bảo hiểm đã mua ròng hơn 600 tỷ nhân dân tệ cổ phiếu A kể từ đầu năm.

2. Trung Quốc muốn biến cổ phiếu A thành gì?

Mục tiêu mới được nhấn mạnh là đưa cổ phiếu A trở thành điểm đến niêm yết ưu tiên của các doanh nghiệp trong nước chất lượng cao.

3. Vì sao vốn dài hạn quan trọng với thị trường chứng khoán?

Vốn dài hạn có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào dòng tiền đầu cơ ngắn hạn, tăng tính ổn định của thị trường và khuyến khích nhà đầu tư tập trung hơn vào giá trị cơ bản của doanh nghiệp.

4. Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 có phải là một gói kích thích chứng khoán ngắn hạn?

Không nên hiểu đơn giản như vậy. Trọng tâm được công bố thiên về cải cách thể chế, nâng chất lượng thị trường, thu hút vốn dài hạn, cải thiện niêm yết và tăng cường giám sát trong trung và dài hạn.

5. Điều gì có thể ảnh hưởng đến cổ phiếu A trong thời gian tới?

Ngoài cải cách trong nước, cổ phiếu A vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ của Fed, lợi suất trái phiếu Mỹ, tỷ giá, dòng vốn quốc tế và tình hình địa chính trị. Do đó, cải cách thể chế không đồng nghĩa với việc thị trường sẽ loại bỏ hoàn toàn biến động ngắn hạn.