Lạm phát Mỹ tăng nóng trong tháng 8, đặt Fed trước áp lực quyết định lãi suất

Lạm phát tại Mỹ tiếp tục có dấu hiệu gia tăng trong tháng 8, tạo thêm áp lực đối với Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trước cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra vào tuần tới.

Theo số liệu được Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sau điều chỉnh theo mùa tăng 0,4% trong tháng 8, đưa mức tăng trong 12 tháng lên 3,4%. Cả hai con số này đều phù hợp với dự báo trước đó của thị trường.

Tuy nhiên, điểm khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý nằm ở chỉ số CPI cốt lõi, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng. Chỉ số này tăng 0,3% trong tháng 8, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo. Tính theo năm, lạm phát lõi ở mức 2,4%, đúng với kỳ vọng.

Mặc dù mức tăng của CPI tổng thể không vượt dự báo, diễn biến của lạm phát lõi cho thấy áp lực giá trong nền kinh tế Mỹ chưa hoàn toàn hạ nhiệt. Đây là yếu tố có thể khiến Fed phải cân nhắc kỹ hơn khi đưa ra quyết định về lãi suất.

Thị trường tăng đặt cược vào khả năng Fed điều chỉnh lãi suất

Báo cáo CPI tháng 8 được xem là một trong những dữ liệu lạm phát quan trọng cuối cùng mà Fed có thể xem xét trước cuộc họp chính sách vào tuần tới.

Cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) dự kiến kết thúc vào thứ Tư với quyết định về lãi suất chuẩn.

Ngay sau khi số liệu CPI được công bố, các nhà giao dịch đã điều chỉnh kỳ vọng theo hướng cho rằng Fed có khả năng tăng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm.

Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất thị trường đặt cược vào khả năng tăng lãi suất đã tăng lên gần 90%.

Trước khi báo cáo CPI được công bố, thị trường chỉ dự đoán khoảng 70% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất chuẩn thêm 0,25 điểm phần trăm.

Sự thay đổi này cho thấy chỉ một số chi tiết trong báo cáo lạm phát cũng có thể tác động đáng kể đến kỳ vọng chính sách tiền tệ. Trong trường hợp này, mức tăng 0,3% của CPI lõi trong tháng 8 cao hơn dự báo đã trở thành một trong những yếu tố khiến nhà đầu tư điều chỉnh vị thế.

Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư tại Northlight Asset Management, nhận định không có gì đảm bảo Fed sẽ tăng lãi suất trong cuộc họp tới, nhưng dữ liệu lạm phát mới khiến việc giữ nguyên lãi suất trở nên khó giải thích hơn.

Giá năng lượng là động lực lớn đẩy CPI tăng

Một trong những yếu tố nổi bật nhất trong báo cáo CPI tháng 8 là nhóm năng lượng.

Giá xăng tăng 3,9% trong tháng, đóng góp hơn một phần ba vào mức tăng chung của chỉ số CPI.

Tính trong 12 tháng, chỉ số năng lượng tăng 16,3%, trong khi giá xăng tăng tới 27,4%. Giá dầu nhiên liệu cũng tăng mạnh khoảng 52% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này cho thấy năng lượng đang trở thành một nguồn áp lực đáng kể đối với lạm phát.

Trong điều kiện giá dầu, xăng và nhiên liệu tăng cao trong thời gian dài, tác động không nhất thiết chỉ giới hạn ở chi phí đi lại. Năng lượng còn là đầu vào của vận tải, sản xuất, logistics và nhiều loại dịch vụ khác.

Do đó, nếu chi phí năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, nguy cơ hình thành hiệu ứng lan tỏa sang những nhóm giá khác có thể khiến nhiệm vụ kiểm soát lạm phát của Fed trở nên khó khăn hơn.

Báo cáo cũng cho thấy chỉ số năng lượng nói chung tăng 2,1% trong tháng 8, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục tạo ra những bất ổn đối với thị trường năng lượng.

Chi phí nhà ở tiếp tục tăng

Bên cạnh năng lượng, chi phí nhà ở cũng là một thành phần đáng chú ý trong dữ liệu CPI.

Chi phí nhà ở tăng 0,3% trong tháng 8, sau khi có dấu hiệu giảm tốc trong hai tháng trước đó.

Nhà ở có tỷ trọng lớn trong rổ tính CPI, vì vậy những biến động của nhóm này thường có ảnh hưởng đáng kể đến xu hướng lạm phát chung.

Việc chi phí nhà ở tăng trở lại có thể khiến Fed khó đánh giá rằng áp lực lạm phát cơ bản đang giảm một cách bền vững.

Trong khi đó, giá dịch vụ vận tải tăng 0,5%, tiếp tục cho thấy áp lực chi phí đang xuất hiện ở nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ khác nhau.

Giá ô tô tiếp tục tăng, bảo hiểm xe giảm

Thị trường phương tiện giao thông cũng ghi nhận những diễn biến trái chiều.

Trong tháng 8, giá xe hơi và xe tải đã qua sử dụng tăng 0,4%, trong khi giá xe mới tăng 0,3%.

Những mức tăng này góp phần tạo nên sự gia tăng tương đối rộng của chỉ số CPI.

Ở chiều ngược lại, giá bảo hiểm xe cơ giới giảm 0,8%.

Giá quần áo, một nhóm hàng chịu ảnh hưởng bởi chính sách thuế quan, không thay đổi trong tháng.

Những diễn biến trái chiều này cho thấy áp lực lạm phát không đồng nhất giữa các nhóm hàng hóa và dịch vụ. Tuy nhiên, khi CPI lõi vẫn tăng 0,3% theo tháng, Fed có thể chưa có đủ cơ sở để kết luận rằng lạm phát đang nhanh chóng quay trở lại quỹ đạo mục tiêu.

Giá thực phẩm chỉ tăng nhẹ

So với năng lượng và nhà ở, nhóm thực phẩm có mức biến động thấp hơn trong tháng 8.

Giá thực phẩm tăng khoảng 0,1%, trong khi chi phí thực phẩm tiêu dùng tại nhà không thay đổi.

Tính theo năm, chỉ số thực phẩm tăng 2,7%.

Mức tăng này tương đối thấp hơn nhiều so với mức tăng của một số nhóm năng lượng, cho thấy áp lực lạm phát trong tháng 8 chủ yếu đến từ một số nhóm hàng và dịch vụ cụ thể thay vì tăng đồng đều trên toàn bộ nền kinh tế.

Dù vậy, với người tiêu dùng, giá năng lượng tăng mạnh vẫn có thể ảnh hưởng gián tiếp đến ngân sách hộ gia đình thông qua chi phí đi lại, vận chuyển và các dịch vụ liên quan.

Báo cáo CPI có thể ảnh hưởng thế nào đến quyết định của Fed?

Vấn đề quan trọng nhất sau báo cáo CPI tháng 8 là Fed sẽ đánh giá thế nào về mức độ dai dẳng của lạm phát.

Mục tiêu dài hạn của Fed là đưa lạm phát về mức 2%. Khi CPI tổng thể vẫn tăng 3,4% so với cùng kỳ và CPI lõi tăng 2,4%, khoảng cách với mục tiêu vẫn còn tương đối đáng kể.

Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã nhiều lần nhấn mạnh cam kết đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Gần đây, ông cho rằng nếu các số liệu không cải thiện thì Fed vẫn còn nhiều việc phải làm.

Những phát biểu này được một bộ phận thị trường diễn giải theo hướng Fed có thể nghiêng về chính sách tiền tệ thận trọng hơn đối với lạm phát.

Kathy Bostjancic, nhà kinh tế trưởng tại Nationwide, cho rằng các quan chức Fed đã phát tín hiệu rằng việc duy trì lãi suất chỉ dễ được biện minh nếu lạm phát tiếp tục giảm. Theo bà, báo cáo tháng 8 chưa đáp ứng được điều kiện đó.

Bà cũng lưu ý rằng giá dầu, xăng và dầu diesel tiếp tục tăng có thể làm gia tăng nguy cơ áp lực chi phí năng lượng lan sang những hàng hóa và dịch vụ khác, đồng thời ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát.

Nationwide hiện dự kiến Fed sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tuần tới.

Lợi suất trái phiếu phản ứng với dữ liệu CPI

Thị trường trái phiếu cũng phản ứng trước báo cáo lạm phát mới.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ biến động trái chiều, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed, có xu hướng tăng.

Lợi suất trái phiếu 2 năm tăng khoảng 4,6 điểm cơ bản lên 4,594%. Một điểm cơ bản tương đương 0,01 điểm phần trăm.

Diễn biến này phản ánh việc nhà đầu tư điều chỉnh kỳ vọng về đường đi của lãi suất.

Thông thường, khi thị trường cho rằng Fed có thể duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hoặc tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu ngắn hạn có thể chịu áp lực tăng do nhà đầu tư yêu cầu mức sinh lời cao hơn.

Tuy nhiên, phản ứng của thị trường chứng khoán lại không hoàn toàn tiêu cực. Hợp đồng tương lai chứng khoán vẫn tăng mạnh trong phiên sáng, trong đó giá dầu giảm đáng kể cũng hỗ trợ tâm lý thị trường.

Điều này cho thấy nhà đầu tư đang phải cân bằng giữa hai yếu tố: lạm phát dai dẳng và triển vọng chi phí năng lượng có thể hạ nhiệt.

Lãi suất Fed hiện ở mức nào?

Theo nội dung báo cáo, lãi suất quỹ liên bang hiện được duy trì trong phạm vi 3,5%-3,75% và đã được giữ ở mức này trong suốt năm 2026.

Nếu Fed tăng thêm 0,25 điểm phần trăm, phạm vi mục tiêu sẽ được điều chỉnh lên mức cao hơn.

Một thay đổi 0,25 điểm phần trăm có thể không tạo ra biến động quá lớn ngay lập tức đối với toàn bộ nền kinh tế, nhưng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của thị trường về đường đi của lãi suất trong những tháng tiếp theo.

Đối với người tiêu dùng, lãi suất Fed có tác động gián tiếp đến nhiều loại khoản vay như tín dụng, vay mua nhà, vay mua ô tô và các sản phẩm tài chính khác.

Đối với doanh nghiệp, chi phí vốn cao hơn có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, mở rộng sản xuất và tuyển dụng.

Với thị trường tài chính, thay đổi trong kỳ vọng lãi suất còn có thể tác động đến đồng USD, lợi suất trái phiếu, cổ phiếu và các tài sản rủi ro.

Vì sao CPI lõi quan trọng với Fed?

CPI lõi loại bỏ thực phẩm và năng lượng, hai nhóm thường biến động mạnh. Vì vậy, chỉ số này thường được theo dõi để đánh giá rõ hơn xu hướng lạm phát cơ bản.

Trong tháng 8, CPI lõi tăng 0,3%, cao hơn mức dự báo 0,2%.

Dù mức tăng hàng năm 2,4% phù hợp với dự báo, việc CPI lõi tăng nhanh hơn dự kiến trong tháng là tín hiệu mà Fed khó có thể bỏ qua.

Điều này không đồng nghĩa Fed chắc chắn sẽ tăng lãi suất. Quyết định cuối cùng còn phụ thuộc vào tổng hợp nhiều dữ liệu khác, bao gồm thị trường lao động, tăng trưởng kinh tế, kỳ vọng lạm phát và các điều kiện tài chính.

Tuy nhiên, báo cáo CPI tháng 8 làm giảm khả năng thị trường có thể kỳ vọng một sự nới lỏng chính sách tiền tệ nhanh chóng.

Điều gì có thể xảy ra với thị trường sau quyết định của Fed?

Nếu Fed tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm như thị trường đang đặt cược, phản ứng của thị trường có thể phụ thuộc nhiều hơn vào thông điệp của các quan chức Fed thay vì chỉ bản thân quyết định lãi suất.

Nếu Fed cho thấy vẫn lo ngại về lạm phát và để ngỏ khả năng tiếp tục duy trì chính sách thắt chặt, lợi suất trái phiếu và đồng USD có thể chịu tác động theo hướng tích cực.

Ngược lại, nếu Fed tăng lãi suất nhưng đồng thời phát tín hiệu rằng đây có thể là bước điều chỉnh cuối cùng hoặc nhấn mạnh các rủi ro đối với tăng trưởng và việc làm, thị trường có thể phản ứng khác.

Vì vậy, nhà đầu tư sẽ không chỉ quan tâm đến mức lãi suất mà còn theo dõi tuyên bố chính sách, dự báo kinh tế và phát biểu của Chủ tịch Fed sau cuộc họp.

Lạm phát chưa hạ đủ nhanh, Fed đứng trước quyết định quan trọng

Báo cáo CPI tháng 8 mang đến một tín hiệu tương đối rõ ràng: áp lực lạm phát tại Mỹ vẫn chưa biến mất.

CPI tổng thể tăng 0,4% trong tháng và 3,4% so với cùng kỳ, trong khi CPI lõi tăng 0,3% theo tháng. Đặc biệt, mức tăng của CPI lõi cao hơn dự báo đã khiến thị trường nhanh chóng nâng xác suất Fed điều chỉnh lãi suất.

Giá năng lượng tiếp tục là yếu tố đáng chú ý khi xăng, dầu nhiên liệu và nhóm năng lượng nói chung đều tăng mạnh. Trong khi đó, chi phí nhà ở cũng tăng trở lại sau hai tháng có dấu hiệu giảm tốc.

Điều này đặt Fed trước một bài toán không đơn giản. Ngân hàng trung ương phải cân bằng giữa mục tiêu đưa lạm phát về 2% và nguy cơ duy trì chính sách tiền tệ quá chặt trong thời gian dài có thể gây sức ép lên tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động.

Với thị trường tài chính, cuộc họp FOMC tuần tới vì vậy sẽ không chỉ xoay quanh câu hỏi Fed có tăng 0,25 điểm phần trăm hay không, mà còn là Fed nhìn nhận thế nào về triển vọng lạm phát và lãi suất trong những tháng tiếp theo.

Nhà đầu tư cần đặc biệt chú ý đến thông điệp chính sách sau cuộc họp, bởi đây có thể là yếu tố quyết định hướng đi tiếp theo của lợi suất trái phiếu, đồng USD và các nhóm tài sản nhạy cảm với lãi suất.

Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin và phân tích thị trường, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư nên tự đánh giá rủi ro và tham khảo nguồn dữ liệu chính thức trước khi đưa ra quyết định tài chính.

Câu hỏi thường gặp về lạm phát Mỹ và Fed

CPI Mỹ tháng 8 tăng bao nhiêu?

CPI Mỹ tăng 0,4% trong tháng 8, đưa mức tăng trong 12 tháng lên 3,4%.

CPI lõi tháng 8 tăng bao nhiêu?

CPI lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% trong tháng 8 và tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước.

Vì sao CPI lõi khiến thị trường lo ngại?

CPI lõi tăng 0,3% theo tháng, cao hơn mức dự báo 0,2%. Điều này cho thấy áp lực giá cơ bản chưa giảm nhanh như kỳ vọng.

Thị trường đang dự đoán Fed tăng lãi suất bao nhiêu?

Các nhà giao dịch đang tăng đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp tuần tới. Theo FedWatch của CME Group, xác suất này đã tăng lên gần 90%.

Giá năng lượng ảnh hưởng thế nào đến CPI tháng 8?

Giá xăng tăng 3,9% trong tháng và đóng góp hơn một phần ba vào mức tăng CPI. Trong 12 tháng, giá xăng tăng 27,4% và dầu nhiên liệu tăng khoảng 52%.