Phim ngắn Trung Quốc bùng nổ: Hàng trăm nghìn tác phẩm giá rẻ, AI thay đổi cuộc chơi

Thị trường giải trí Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc thay đổi đáng chú ý khi các nhà sản xuất phim ngắn đổ xô tung ra hàng loạt tác phẩm với chi phí thấp, tận dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để rút ngắn thời gian sản xuất và giảm rủi ro tài chính.

Thay vì đầu tư một khoản tiền lớn ngay từ đầu như mô hình sản xuất phim điện ảnh hoặc truyền hình truyền thống, nhiều công ty đang lựa chọn chiến lược “sản xuất trước, kiểm tra phản ứng của khán giả rồi mới đầu tư mạnh”.

Cách làm này đặc biệt phổ biến với phim ngắn dạng dọc, một định dạng được thiết kế để xem trên điện thoại và các nền tảng kỹ thuật số.

Ý tưởng khá đơn giản: nhà sản xuất tạo ra một sản phẩm với chi phí tương đối thấp, đưa những tập hoặc đoạn mở đầu đến một nhóm khán giả, theo dõi mức độ tương tác rồi quyết định có tiếp tục chi tiền cho quảng cáo và phân phối hay không.

Những tác phẩm thu hút người xem sẽ được tiếp tục đầu tư. Những bộ phim không tạo được sự chú ý có thể nhanh chóng bị dừng lại.

Trong ngành công nghiệp giải trí, đây được xem là một mô hình “thất bại nhanh”, cho phép doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro khi thử nghiệm hàng loạt ý tưởng.

AI đang biến phim ngắn thành một cuộc chơi về số lượng

Sự phát triển nhanh chóng của AI tạo sinh đang giúp chiến lược này trở nên khả thi hơn.

Trước đây, để sản xuất một bộ phim, nhà sản xuất phải huy động đội ngũ biên kịch, họa sĩ, diễn viên, dựng phim, kỹ thuật âm thanh và nhiều bộ phận hậu kỳ. Quá trình này có thể mất nhiều thời gian và đòi hỏi khoản đầu tư đáng kể.

AI đang thay đổi một phần quy trình đó.

Các công cụ AI tạo sinh có thể hỗ trợ tạo hình ảnh, hoạt hình, nội dung, âm thanh và nhiều thành phần khác của một tác phẩm. Khi chi phí và thời gian sản xuất giảm, doanh nghiệp có thể thử nghiệm nhiều ý tưởng hơn mà không phải đặt cược quá nhiều vốn vào từng dự án.

Theo ước tính của Hiệp hội Dịch vụ Phát thanh Truyền hình Trung Quốc (CNSA), khoảng 128.000 phim ngắn đã được phát hành tại Trung Quốc trong quý I/2026, trong đó hơn 95% được cho là do AI sản xuất.

Nếu số liệu này phản ánh đúng quy mô thị trường, đây là một con số đáng chú ý, cho thấy AI đang có khả năng biến sản xuất phim ngắn thành một ngành có sản lượng cực lớn.

CNSA cũng ước tính thị trường phim ngắn và phim hoạt hình nhiều tập của Trung Quốc đạt khoảng 100 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 15 tỷ USD, trong năm 2025.

Định dạng này cũng đã vượt qua video dài về mức độ sử dụng trung bình hàng ngày và đứng thứ hai trong số các thể loại nghe nhìn.

Mô hình “thất bại nhanh” đang thay đổi cách làm phim

Ashley Dudarenok, người sáng lập ChoZan, cho rằng các nền tảng hoặc nhà sản xuất có thể thử nghiệm phần mở đầu của một series dọc với một nhóm khán giả nhất định trước khi quyết định mở rộng quảng bá.

Điểm quan trọng của mô hình này nằm ở khả năng đo phản ứng của thị trường rất sớm.

Trong ngành giải trí truyền thống, một bộ phim có thể tiêu tốn hàng triệu USD trước khi nhà sản xuất biết chính xác khán giả có yêu thích nó hay không.

Với phim ngắn giá rẻ, rủi ro có thể thấp hơn.

Một tác phẩm có thể được phát hành thử nghiệm, theo dõi tỷ lệ xem tiếp, lượt tương tác, khả năng chia sẻ hoặc mức độ chuyển đổi sang người dùng trả phí.

Nếu dữ liệu tích cực, nhà sản xuất tăng ngân sách marketing.

Nếu kết quả kém, dự án có thể bị loại bỏ để chuyển nguồn lực sang một ý tưởng khác.

Điều này tạo ra một chu trình:

Ý tưởng → sản xuất chi phí thấp → thử nghiệm → đo phản ứng → tăng đầu tư hoặc loại bỏ → tiếp tục thử nghiệm ý tưởng mới.

Mô hình này gần với cách một công ty công nghệ thử nghiệm sản phẩm hơn là cách một hãng phim truyền thống xây dựng một tác phẩm lớn.

Sản xuất rẻ không đồng nghĩa với quảng bá rẻ

Đây là nghịch lý lớn của thị trường phim ngắn Trung Quốc.

AI giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất, nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm xuất hiện, sự chú ý của khán giả lại trở thành tài nguyên khan hiếm.

Một bộ phim có thể được sản xuất với chi phí chỉ vài trăm nghìn nhân dân tệ, nhưng đưa tác phẩm đến đúng nhóm khán giả mục tiêu lại có thể tốn nhiều tiền hơn.

Theo Dudarenok, chi phí mua 1.000 lượt hiển thị quảng cáo đã tăng từ khoảng 50–80 nhân dân tệ vào năm 2023 lên khoảng 150–200 nhân dân tệ vào năm 2025, thậm chí vượt 300 nhân dân tệ trong những giai đoạn cạnh tranh cao.

Điều này cho thấy lợi thế chi phí từ AI có thể nhanh chóng bị bào mòn bởi chi phí phân phối.

Nói cách khác, sản xuất một bộ phim rẻ không có nghĩa là bán được bộ phim đó rẻ.

Khi hàng chục nghìn hoặc hàng trăm nghìn tác phẩm cùng cạnh tranh, nhà sản xuất phải chi nhiều hơn để giành được vài giây chú ý của người xem.

Cuộc chiến giành người xem ngày càng khốc liệt

Các công ty truyền thông và giải trí đang cạnh tranh không chỉ với nhau mà còn với toàn bộ hệ sinh thái nội dung kỹ thuật số.

Người dùng có thể lựa chọn giữa phim ngắn, phim điện ảnh, truyền hình, video dài, livestream, mạng xã hội, trò chơi điện tử và nhiều hình thức giải trí khác.

Seema Shah, Phó Chủ tịch của Sensor Tower, cho rằng thời gian của người xem là một nguồn tài nguyên hữu hạn.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các nền tảng kỹ thuật số.

Một người dùng chỉ có một khoảng thời gian nhất định mỗi ngày để giải trí. Nếu họ dành thêm thời gian cho phim ngắn, thời gian dành cho một loại nội dung khác có thể giảm xuống.

Vì vậy, các chỉ số như số người dùng hoạt động hàng ngày và thời gian người dùng dành cho nền tảng trở thành những thước đo quan trọng về mức độ tương tác.

Quảng cáo trở thành cuộc chiến mới của phim ngắn

Theo báo cáo, những nội dung phim ngắn dạng dọc có thể tạo ra doanh thu quảng cáo đáng kể.

Quảng cáo video tùy chọn được cho là tạo doanh thu khoảng 11 lần mức chuẩn của Mintegral trên Android trong nửa đầu năm.

Nhưng cùng lúc, chi phí cạnh tranh để thu hút người dùng cũng tăng.

Các chiến dịch phim ngắn được cho là phải trả trung bình khoảng 2,3 lần mức chuẩn Android của Mintegral cho mỗi lượt cài đặt ứng dụng, trong khi số lượng nhà quảng cáo và nội dung quảng cáo hoạt động đã tăng hơn gấp đôi.

Điều này tạo ra một bài toán khó cho các nhà sản xuất.

Nếu chỉ tập trung vào sản xuất, bộ phim có thể không được người xem biết đến.

Nếu chi quá nhiều cho quảng cáo, lợi thế từ chi phí sản xuất thấp có thể biến mất.

Do đó, khả năng phân phối và thu hút khán giả ngày càng trở thành yếu tố quyết định thành bại.

“Niu Lai”: Bộ phim gây chú ý với ngân sách cực thấp

Một trong những ví dụ đặc biệt nhất của thị trường phim ngắn năm nay là “Niu Lai”.

Theo số liệu chính thức của Cục Phòng vé Phim Trung Quốc, tác phẩm này đạt doanh thu khoảng 45,5 triệu nhân dân tệ, tương đương 6,76 triệu USD, sau ba tuần công chiếu.

Điều gây chú ý hơn nữa là những ước tính không chính thức được lan truyền rộng rãi cho rằng kinh phí sản xuất bộ phim hoạt hình có hình ảnh khá thô sơ này chỉ khoảng 200 USD.

Nếu con số này chính xác, đây sẽ là một ví dụ cực đoan về khoảng cách giữa chi phí sản xuất và doanh thu.

Tuy nhiên, “Niu Lai” cũng cho thấy mô hình “thất bại nhanh” có một điểm yếu.

Ban đầu, bộ phim không nhận được nhiều sự chú ý.

Khán giả chỉ bắt đầu quan tâm sau khi xuất hiện tâm lý tò mò: “Bộ phim này tệ đến mức nào?”

Sự tò mò đã giúp tác phẩm thu hút lượng người xem đáng kể và tạo hiệu ứng lan truyền.

Điều này đặt ra một nghịch lý: nếu nhà sản xuất loại bỏ một bộ phim quá sớm vì kết quả ban đầu kém, họ có thể vô tình bỏ lỡ một tác phẩm có khả năng trở thành hiện tượng.

Không phải phim giá rẻ nào cũng kiếm được tiền

“Niu Lai” có thể là một trường hợp đặc biệt, nhưng không nên xem đây là đại diện cho toàn bộ thị trường.

Sản lượng lớn và chi phí thấp không đảm bảo thành công thương mại.

Dudarenok cho biết một số ít tác phẩm nổi bật có thể tạo ra doanh thu đáng kể, nhưng phần lớn các bộ phim vẫn không mang lại lợi nhuận đầu tư đáng kể.

Đây là quy luật quen thuộc trong ngành nội dung: càng dễ sản xuất, càng có nhiều người tham gia, và càng khó tạo khác biệt.

AI có thể làm giảm chi phí tạo ra nội dung, nhưng không thể tự động đảm bảo rằng nội dung đó hấp dẫn.

Khi hàng nghìn tác phẩm cùng sử dụng những công cụ tương tự, lợi thế sẽ chuyển từ khả năng sản xuất sang ý tưởng, câu chuyện, khả năng giữ chân người xem và năng lực marketing.

Trả phí để thu hút người xem đang trở thành xu hướng

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh, việc dựa hoàn toàn vào lượt xem tự nhiên có thể không còn đủ.

James Haslam, Giám đốc marketing của Mintegral, cho rằng việc trả tiền để phân phối và thu hút người dùng là một hướng đi quan trọng.

Theo ông, quá trình phân phối phim ngắn có thể dựa trên nhiều yếu tố: khả năng lan truyền nhanh, mạng xã hội và các chiến dịch thu hút người dùng có trả phí.

Điểm đáng chú ý là rất ít ứng dụng có thể được người dùng tự nhiên phát hiện nếu không có hoạt động quảng bá.

Điều đó biến marketing thành một phần gần như không thể tách rời của quy trình sản xuất phim ngắn.

Trong mô hình mới, nhà sản xuất không chỉ cần hỏi:

“Chúng ta làm phim gì?”

Mà còn phải hỏi:

“Chúng ta sẽ đưa bộ phim này đến với ai và bằng cách nào?”

Nhà sản xuất phim ngắn hay hãng phim truyền thống có lợi thế hơn?

Một cuộc tranh luận đang diễn ra trong ngành là liệu các công ty chuyên sản xuất phim ngắn có lợi thế hơn những hãng phim truyền thống lâu đời hay không.

James Haslam cho rằng các công ty chuyên về phim ngắn có thể có lợi thế nhờ sự linh hoạt, khả năng tiếp thị hiệu quả và kinh nghiệm sử dụng các kênh thu hút khách hàng mới.

Họ quen với việc thử nghiệm nhanh, đo dữ liệu và thay đổi chiến lược dựa trên phản ứng của người xem.

Trong khi đó, Seema Shah của Sensor Tower lại cho rằng Netflix là một trong những doanh nghiệp truyền thống có vị thế rất mạnh.

Netflix có quy mô lớn, khả năng giữ chân người dùng và hệ thống phân phối toàn cầu.

Điều này cho thấy lợi thế có thể không thuộc hoàn toàn về một bên.

Các công ty phim ngắn có tốc độ và sự linh hoạt, trong khi những nền tảng lớn có quy mô, thương hiệu, dữ liệu và khả năng phân phối.

Phim ngắn có thay thế phim điện ảnh và truyền hình?

Đây là câu hỏi đang được nhiều người đặt ra khi phim ngắn ngày càng phổ biến.

Các chuyên gia cho rằng câu trả lời nhiều khả năng là không hoàn toàn.

Phim ngắn có lợi thế rất rõ: người xem không phải dành quá nhiều thời gian và có thể nhanh chóng nhận được một nội dung giải trí.

Định dạng dọc cũng phù hợp với cách sử dụng điện thoại hiện nay, khi người dùng liên tục chuyển giữa các nội dung.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa phim ngắn có thể thay thế phim điện ảnh hoặc truyền hình.

Seema Shah cho rằng các định dạng giải trí truyền thống vẫn có sức hấp dẫn riêng.

Sự thành công của những bộ phim bom tấn lớn cho thấy khán giả vẫn sẵn sàng dành nhiều thời gian cho nội dung chất lượng cao, được đầu tư và sản xuất bài bản.

Phim điện ảnh vẫn có những lợi thế mà AI khó thay thế

Dudarenok cũng cho rằng việc phim ngắn phát triển mạnh không đồng nghĩa điện ảnh và truyền hình cao cấp đang biến mất.

Các sản phẩm truyền thống vẫn có những lợi thế đặc biệt.

Đó là quy mô hình ảnh trên màn ảnh rộng, danh tiếng, giá trị lưu trữ lâu dài và khả năng xây dựng thương hiệu qua nhiều định dạng.

Một bộ phim điện ảnh thành công có thể trở thành thương hiệu, tạo ra phần tiếp theo, sản phẩm ăn theo, trò chơi, chương trình truyền hình hoặc nhiều hình thức thương mại khác.

Trong khi đó, một phim ngắn có thể tạo ra lượng xem rất lớn nhưng vòng đời thương mại có thể ngắn hơn.

Do đó, hai định dạng có thể cùng tồn tại thay vì loại bỏ lẫn nhau.

Cuộc chiến tiếp theo có thể không phải là cuộc chiến về sản xuất

Sự bùng nổ phim ngắn Trung Quốc đang cho thấy một điều quan trọng: AI có thể khiến việc sản xuất nội dung trở nên dễ dàng hơn, nhưng điều đó không khiến việc thu hút khán giả trở nên dễ dàng hơn.

Khi hàng trăm nghìn tác phẩm được tạo ra, nguồn cung nội dung tăng mạnh nhưng thời gian của người xem vẫn có giới hạn.

Đó chính là lý do cuộc cạnh tranh đang chuyển từ “ai sản xuất được nhiều hơn?” sang “ai giành được sự chú ý của người xem hiệu quả hơn?”

Mô hình sản xuất giá rẻ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro ban đầu. AI giúp họ tạo nhiều sản phẩm hơn. Dữ liệu giúp họ nhanh chóng nhận biết tác phẩm nào có tiềm năng.

Nhưng cuối cùng, một bộ phim vẫn phải khiến khán giả muốn xem tiếp.

“Niu Lai” là một ví dụ thú vị: một tác phẩm ban đầu có vẻ thất bại lại có thể trở thành hiện tượng nhờ hiệu ứng tò mò và lan truyền. Nếu bị loại bỏ quá sớm, câu chuyện thành công đó có thể đã không xảy ra.

Vì vậy, chiến lược “thất bại nhanh” cũng cần được sử dụng một cách thận trọng.

Trong tương lai, thị trường phim ngắn Trung Quốc có thể tiếp tục chứng kiến sự bùng nổ về số lượng, nhưng số lượng lớn không đồng nghĩa với lợi nhuận lớn.

Những công ty có khả năng kết hợp được AI, dữ liệu người dùng, nội dung hấp dẫn và hệ thống phân phối hiệu quả mới có khả năng tạo ra lợi thế bền vững.

Và dù phim ngắn đang giành thêm thời gian xem từ các hình thức giải trí khác, điều đó chưa có nghĩa điện ảnh hay truyền hình truyền thống sẽ biến mất.

Thay vào đó, ngành giải trí có thể đang bước vào một thời kỳ mà phim ngắn, phim điện ảnh, truyền hình, video dài và nội dung AI cùng tồn tại và cạnh tranh cho một tài nguyên duy nhất: sự chú ý của khán giả.

Những câu hỏi thường gặp về thị trường phim ngắn Trung Quốc

Vì sao phim ngắn Trung Quốc phát triển nhanh?

Một trong những nguyên nhân là chi phí sản xuất thấp, thời gian sản xuất nhanh và khả năng thử nghiệm nhiều ý tưởng trước khi đầu tư mạnh vào marketing. AI tạo sinh cũng giúp giảm thời gian và chi phí tạo nội dung.

AI có phải nguyên nhân chính khiến sản lượng phim ngắn tăng mạnh?

AI là một yếu tố quan trọng. Theo số liệu được nêu trong nội dung nguồn, khoảng 128.000 phim ngắn được phát hành tại Trung Quốc trong quý I/2026 và hơn 95% được cho là do AI sản xuất.

Làm phim ngắn có thực sự ít tốn tiền không?

Chi phí sản xuất có thể thấp hơn đáng kể so với các hình thức giải trí truyền thống. Tuy nhiên, chi phí marketing, phân phối và thu hút người xem có thể rất lớn và đang tăng nhanh.

Mô hình “thất bại nhanh” là gì?

Đó là cách nhà sản xuất tạo ra tác phẩm với vốn đầu tư ban đầu thấp, thử nghiệm phản ứng của một nhóm khán giả rồi tăng ngân sách cho những sản phẩm có hiệu quả và nhanh chóng dừng những sản phẩm không thu hút người xem.

“Niu Lai” kiếm được bao nhiêu?

Theo số liệu chính thức được nêu trong nguồn, “Niu Lai” đạt doanh thu khoảng 45,5 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 6,76 triệu USD, sau ba tuần công chiếu. Những ước tính không chính thức cho rằng kinh phí sản xuất chỉ khoảng 200 USD.

Phim ngắn có thay thế phim điện ảnh không?

Các chuyên gia được trích dẫn cho rằng khả năng này thấp. Phim ngắn có lợi thế về tốc độ và mức độ thuận tiện, nhưng phim điện ảnh và truyền hình vẫn có những giá trị riêng như chất lượng sản xuất, quy mô hình ảnh, thương hiệu và trải nghiệm xem.