Giá dầu Mỹ chạm mốc 80 USD khi nghi ngờ thỏa thuận Mỹ – Iran về eo biển Hormuz gia tăng

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên giao dịch đầu tuần khi thị trường ngày càng nghi ngờ khả năng Mỹ và Iran sớm đạt được thỏa thuận nhằm khôi phục dòng chảy tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Diễn biến mới nhất cho thấy lập trường giữa Washington và Tehran vẫn còn khoảng cách đáng kể. Trong khi Mỹ tiếp tục sử dụng sức ép quân sự và phong tỏa hải quân để gây áp lực lên Iran, Tehran yêu cầu Washington phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa trước khi đồng ý mở hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược này.

Theo diễn biến thị trường được đề cập, giá dầu Brent tăng 2,9% lên 80,42 USD/thùng vào lúc 10h25 sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ. Trong khi đó, giá dầu thô quốc tế tăng khoảng 2,8%, lên 85,87 USD/thùng.

Đà tăng diễn ra chỉ một tuần sau khi giá dầu giảm mạnh hơn 7%, cho thấy thị trường năng lượng đang phản ứng rất nhạy cảm trước từng thông tin liên quan đến cuộc đối đầu Mỹ – Iran và tương lai của eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump: Mỹ chỉ đang đàm phán một phần với Iran

Tâm lý thị trường thay đổi đáng kể sau phát biểu của Tổng thống Donald Trump.

Trao đổi với Axios hôm Chủ nhật, ông Trump cho biết Mỹ “chỉ đang đàm phán một phần” với Iran, khác với những tuyên bố trước đó cho rằng Washington và Tehran đang tiến hành các cuộc đàm phán.

Điều đáng chú ý hơn là ông Trump cho biết Mỹ sẽ tiếp tục dựa vào lệnh phong tỏa hải quân để gây áp lực lên Tehran thay vì tiến hành thêm một đợt không kích.

Phát biểu này làm gia tăng lo ngại rằng tiến trình ngoại giao giữa hai bên có thể không đạt được kết quả nhanh chóng như kỳ vọng của thị trường.

Ông Trump cũng cho biết Washington đang theo dõi tình hình kinh tế Iran, trong đó có tình trạng lạm phát nghiêm trọng và những khó khăn tài chính mà Tehran đang phải đối mặt.

Trước đó, ông Trump đã hủy kế hoạch tấn công Cộng hòa Hồi giáo vào ngày 1/8 nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, việc hai bên vẫn chưa thống nhất được vấn đề eo biển Hormuz cho thấy nguy cơ căng thẳng tiếp tục kéo dài.

Iran yêu cầu Mỹ dỡ phong tỏa trước khi mở eo biển Hormuz

Trong khi Washington duy trì sức ép, Tehran cũng đưa ra điều kiện rõ ràng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm thứ Hai cho biết Mỹ phải dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân trước khi Iran đồng ý mở hoàn toàn eo biển Hormuz.

Theo hãng thông tấn nhà nước Tasnim, ông Baqaei cho rằng chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ vẫn còn được duy trì thì các điều kiện cần thiết để mở lại eo biển Hormuz chưa tồn tại.

Iran đồng thời cho biết nước này và Oman đang tiến hành các cuộc đàm phán song phương liên quan đến các tuyến vận chuyển hàng hải qua eo biển.

Động thái này cho thấy Tehran muốn duy trì vai trò kiểm soát đáng kể đối với hoạt động hàng hải trong khu vực, trong khi Mỹ muốn bảo đảm các tàu thương mại có thể di chuyển qua tuyến đường quan trọng này mà không bị hạn chế.

Vì sao eo biển Hormuz có ý nghĩa đặc biệt với thị trường dầu mỏ?

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Tuyến đường biển này nằm giữa Iran và Oman, kết nối khu vực Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và Biển Arab. Đây là tuyến vận chuyển quan trọng đối với dầu thô và các sản phẩm năng lượng xuất khẩu từ khu vực Trung Đông.

Do đó, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy hoạt động vận tải qua Hormuz có nguy cơ bị gián đoạn đều có thể lập tức tạo ra phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu.

Điều này giải thích tại sao giá dầu phản ứng mạnh với những tuyên bố mới nhất từ Washington và Tehran.

Nếu các tàu chở dầu được phép đi qua eo biển một cách ổn định, nguồn cung trên thị trường có thể được duy trì và áp lực giá sẽ giảm.

Ngược lại, nếu hoạt động vận tải tiếp tục bị hạn chế, các nhà giao dịch có thể tăng mức định giá rủi ro đối với dầu thô, khiến giá năng lượng tăng cao hơn.

Giá dầu từng giảm hơn 7% sau tín hiệu tích cực từ Mỹ

Một trong những điểm đáng chú ý của thị trường dầu trong tuần trước là giá dầu đã giảm hơn 7% sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với CNBC rằng một thỏa thuận nhằm mở cửa eo biển Hormuz, bảo đảm quyền tự do di chuyển cho tàu thuyền, có thể sớm đạt được.

Thông tin này ngay lập tức làm giảm lo ngại về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung dầu.

Các nhà đầu tư khi đó kỳ vọng rằng nếu Washington và Tehran đạt được thỏa thuận, hoạt động vận chuyển dầu sẽ dần trở lại bình thường và rủi ro địa chính trị sẽ giảm.

Tuy nhiên, kỳ vọng này nhanh chóng suy yếu khi một thỏa thuận chính thức vẫn chưa được công bố.

Lập trường của cả Mỹ và Iran ngày càng cứng rắn khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng. Giá dầu vì thế quay đầu tăng mạnh trong phiên đầu tuần.

Diễn biến này phản ánh một đặc điểm quan trọng của thị trường dầu: giá không chỉ phụ thuộc vào cung và cầu thực tế mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ kỳ vọng về nguồn cung trong tương lai.

Thỏa thuận ngày 17/6 từng được kỳ vọng giải quyết vấn đề Hormuz

Căng thẳng hiện tại không phải lần đầu tiên Washington và Tehran tìm cách giải quyết vấn đề vận tải qua eo biển Hormuz.

Ngày 17/6, Mỹ và Iran từng ký một bản ghi nhớ liên quan đến việc mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại.

Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ sau khi hai bên phát sinh bất đồng về tuyến đường mà tàu thuyền được phép sử dụng.

Iran yêu cầu các tàu đi qua khu vực thuộc chủ quyền của mình khi di chuyển qua eo biển. Trong khi đó, Mỹ muốn bảo đảm quyền tự do hàng hải và an toàn cho các tàu thương mại.

Sự khác biệt này trở thành một trong những điểm nghẽn chính trong quá trình đàm phán.

Iran tấn công tàu chở dầu, Mỹ đáp trả bằng không kích và phong tỏa

Theo nội dung được công bố, Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu di chuyển qua eo biển Hormuz dọc theo bờ biển Oman.

Các tàu này được cho là hoạt động dưới sự bảo vệ của quân đội Mỹ.

Tehran yêu cầu các tàu chở dầu phải đi qua vùng biển thuộc chủ quyền Iran khi sử dụng tuyến hàng hải này. Washington phản đối cách tiếp cận đó và cho rằng hoạt động hàng hải thương mại cần được bảo đảm an toàn.

Mỹ sau đó tiến hành nhiều đợt không kích nhằm đáp trả các cuộc tấn công vào tàu chở dầu, đồng thời tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân.

Chính sự đối đầu giữa các biện pháp quân sự của Mỹ và yêu cầu chủ quyền của Iran khiến việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz trở nên phức tạp.

Giá dầu có thể tiếp tục biến động mạnh

Với những diễn biến hiện tại, giá dầu nhiều khả năng tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.

Có ba yếu tố mà thị trường đặc biệt quan tâm.

Thứ nhất là khả năng Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận. Nếu hai bên đạt được một thỏa thuận rõ ràng về quyền tự do hàng hải, giá dầu có thể chịu áp lực giảm do phần bù rủi ro địa chính trị được thu hẹp.

Thứ hai là hoạt động của tàu chở dầu qua Hormuz. Đây là yếu tố có tác động trực tiếp đến nguồn cung thực tế. Bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy dòng chảy dầu bị hạn chế đều có thể đẩy giá lên.

Thứ ba là chính sách quân sự của Washington. Nếu Mỹ chuyển từ phong tỏa sang các hoạt động quân sự mạnh hơn, rủi ro gián đoạn nguồn cung có thể tăng đáng kể.

Ngược lại, nếu Washington giảm áp lực quân sự và tập trung vào ngoại giao, thị trường có thể nhanh chóng phản ứng theo hướng tích cực.

Điều gì xảy ra nếu eo biển Hormuz không được mở hoàn toàn?

Nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở giá dầu.

Chi phí vận chuyển có thể tăng, các doanh nghiệp năng lượng phải tìm tuyến thay thế và các quốc gia nhập khẩu dầu có thể đối mặt với chi phí nhiên liệu cao hơn.

Giá xăng dầu tăng cũng có thể tác động đến chi phí vận tải, sản xuất và logistics. Trong trường hợp căng thẳng kéo dài, áp lực giá năng lượng có thể lan rộng sang nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, đây là rủi ro đáng quan tâm.

Ngược lại, nếu eo biển được mở hoàn toàn và hoạt động vận tải trở lại bình thường, thị trường có thể nhanh chóng loại bỏ một phần đáng kể phần bù rủi ro địa chính trị đang được phản ánh trong giá dầu.

Thị trường dầu đang đặt cược vào từng tín hiệu từ Washington và Tehran

Việc giá dầu tăng trở lại sau khi từng giảm hơn 7% cho thấy thị trường đang phản ứng rất nhanh với các tín hiệu ngoại giao liên quan đến Mỹ và Iran.

Chỉ một tuyên bố về khả năng đạt thỏa thuận cũng có thể khiến giá dầu giảm mạnh, trong khi một phát biểu cứng rắn từ Washington hoặc Tehran lại có thể lập tức đẩy giá tăng.

Ở thời điểm hiện tại, eo biển Hormuz vẫn là biến số quan trọng nhất đối với triển vọng giá dầu.

Nếu Washington và Tehran có thể tìm được tiếng nói chung về quyền tự do hàng hải, áp lực đối với thị trường năng lượng có thể giảm đáng kể. Nhưng nếu các cuộc đàm phán tiếp tục bế tắc, nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu sẽ tiếp tục được phản ánh vào giá.

Với mức giá Brent đã vượt ngưỡng 80 USD/thùng trong phiên giao dịch, giới đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi sát từng động thái của Mỹ, Iran và Oman. Bất kỳ thay đổi nào liên quan đến lệnh phong tỏa, hoạt động tàu chở dầu hoặc các cuộc đàm phán ngoại giao đều có thể tạo ra biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Những câu hỏi thường gặp về giá dầu và eo biển Hormuz