Không chỉ Nvidia hay TSMC: Bồn cầu, bột ngọt và sợi thủy tinh giúp các doanh nghiệp Nhật Bản thắng lớn nhờ làn sóng AI

Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi lớn trên thị trường chứng khoán toàn cầu. Trong khi phần lớn sự chú ý vẫn đổ dồn vào các “ông lớn” bán dẫn như Nvidia, TSMC hay ASML, tại Nhật Bản lại xuất hiện những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh tưởng chừng không liên quan đến công nghệ nhưng lại trở thành những bên hưởng lợi lớn từ cuộc cách mạng AI.

Ba cái tên nổi bật là Toto, Nittobo và Ajinomoto. Một doanh nghiệp nổi tiếng với bồn cầu cao cấp, một công ty sản xuất sợi thủy tinh và dệt may, còn doanh nghiệp thứ ba được biết đến trên toàn cầu với sản phẩm bột ngọt. Tuy nhiên, chính các công nghệ vật liệu mà họ phát triển trong nhiều thập kỷ đã đưa họ trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn phục vụ trí tuệ nhân tạo.

Trong năm nay, cổ phiếu của Toto, Nittobo và Ajinomoto lần lượt tăng khoảng 78%, 63% và 61%, phản ánh kỳ vọng rất lớn của thị trường đối với các hoạt động kinh doanh liên quan đến AI.

AI không chỉ mang lại lợi ích cho các hãng công nghệ

Sự phát triển bùng nổ của AI kéo theo nhu cầu chưa từng có đối với chip xử lý hiệu năng cao, máy chủ AI và trung tâm dữ liệu. Điều này không chỉ giúp các hãng thiết kế chip tăng trưởng mà còn tạo ra cơ hội cho hàng loạt doanh nghiệp cung cấp vật liệu và linh kiện nền tảng.

Ba công ty Nhật Bản nói trên đều sở hữu những công nghệ vật liệu chuyên biệt được sử dụng trong quy trình sản xuất chất bán dẫn hiện đại.

Cụ thể:

• Toto sản xuất mâm cặp tĩnh điện bằng gốm dùng trong thiết bị chế tạo bán dẫn.
• Nittobo cung cấp sợi thủy tinh tiên tiến phục vụ chất nền đóng gói chip.
• Ajinomoto phát triển vật liệu cách điện ABF, thành phần không thể thiếu trong đóng gói các bộ xử lý hiệu năng cao.

Chính sự gia tăng mạnh mẽ về nhu cầu chip AI đã giúp các mảng kinh doanh này tăng trưởng vượt kỳ vọng.

Toto: Từ nhà sản xuất bồn cầu trở thành mắt xích của ngành bán dẫn

Nhắc đến Toto, phần lớn người tiêu dùng nghĩ ngay đến các dòng bồn cầu thông minh nổi tiếng trên toàn cầu. Tuy nhiên, ít ai biết rằng doanh nghiệp hơn 100 năm tuổi này đã tham gia lĩnh vực vật liệu gốm kỹ thuật cao từ nhiều thập kỷ trước.

Ngay từ năm 1988, Toto đã phát triển các mâm cặp tĩnh điện bằng gốm dùng trong dây chuyền sản xuất chip bán dẫn.

Các thiết bị này có nhiệm vụ giữ cố định tấm wafer silicon trong quá trình khắc và xử lý, góp phần nâng cao độ chính xác cũng như năng suất sản xuất chip.

Trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3, mảng Gốm sứ tiên tiến của Toto ghi nhận:

• Doanh thu tăng 34%.
• Lợi nhuận hoạt động tăng 42%.

Trong khi đó, mảng thiết bị nhà ở truyền thống lại suy giảm cả doanh thu lẫn lợi nhuận. Chính sự tăng trưởng mạnh từ lĩnh vực bán dẫn đã bù đắp gần như toàn bộ mức giảm của hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Dù vậy, Toto khẳng định công ty không có kế hoạch từ bỏ mảng thiết bị nhà ở. Theo ban lãnh đạo, lĩnh vực gốm sứ tiên tiến có tốc độ tăng trưởng rất cao nhưng cũng trải qua gần 40 năm đầu tư và nhiều giai đoạn thua lỗ trước khi đạt được thành công như hiện nay.

Công ty hướng đến việc duy trì sự cân bằng giữa hai lĩnh vực nhằm đảm bảo tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Nittobo: Sợi thủy tinh trở thành vật liệu chiến lược của AI

Nittobo vốn nổi tiếng trong lĩnh vực dệt may và sợi thủy tinh. Tuy nhiên, sản phẩm T-glass được giới thiệu từ năm 1984 đã mở ra hướng phát triển hoàn toàn mới.

Đây là loại sợi thủy tinh đặc biệt được sử dụng trong bảng mạch in và vật liệu đóng gói bán dẫn.

Theo công ty, AI đang làm thay đổi cách doanh nghiệp phân bổ ngân sách đầu tư, nghiên cứu phát triển và nguồn nhân lực.

Kết quả kinh doanh cho thấy xu hướng này rất rõ ràng.

Trong năm tài chính vừa qua:

• Doanh thu mảng vật liệu điện tử tăng 20,4%.
• Lợi nhuận hoạt động tăng 39,7%.

Theo các tính toán từ CNBC, riêng lĩnh vực vật liệu điện tử đóng góp khoảng 91% mức tăng doanh thu thuần của toàn công ty trong năm qua.

Ban lãnh đạo Nittobo dự báo nhu cầu đối với kính đặc biệt dùng trong trung tâm dữ liệu AI, thiết bị mạng và chất nền đóng gói bán dẫn sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong nhiều năm tới.

Để đáp ứng thị trường, công ty đang tích cực mở rộng công suất sản xuất.

Ajinomoto: Từ bột ngọt đến vật liệu bán dẫn

Ajinomoto là một trong những thương hiệu thực phẩm nổi tiếng nhất châu Á. Tuy nhiên, ít người biết rằng doanh nghiệp này cũng sở hữu một trong những vật liệu quan trọng nhất của ngành bán dẫn hiện đại.

Đó là Ajinomoto Build-up Film (ABF) – vật liệu cách điện được sử dụng trong đóng gói các bộ vi xử lý hiệu năng cao.

Điều đặc biệt là ABF được phát triển từ các công nghệ bắt nguồn từ quá trình sản xuất bột ngọt.

Ra mắt từ năm 1999, ABF hiện đã trở thành vật liệu quan trọng trong sản xuất CPU, GPU và nhiều dòng chip dành cho máy chủ AI.

Theo Ajinomoto, khi công nghệ đóng gói bán dẫn ngày càng phức tạp, vai trò của ABF cũng sẽ ngày càng lớn hơn.

Các xu hướng như:

• Trí tuệ nhân tạo.
• Điện toán hiệu năng cao.
• Mạng 5G.
• Trung tâm dữ liệu.

đều đang góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với loại vật liệu này.

Trong báo cáo tài chính, Ajinomoto cho biết phân khúc Chăm sóc sức khỏe và các lĩnh vực khác, bao gồm hoạt động kinh doanh ABF, ghi nhận:

• Doanh thu tăng khoảng 4%.
• Lợi nhuận tăng tới 45,1%.

Đây hiện là một trong những mảng kinh doanh đóng góp lợi nhuận lớn nhất của công ty, thậm chí vượt cả lĩnh vực thực phẩm đông lạnh.

Ajinomoto cho biết sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển các sản phẩm ABF có giá trị gia tăng cao để phục vụ ngành bán dẫn.

AI đang thay đổi chuỗi cung ứng toàn cầu

Thành công của Toto, Nittobo và Ajinomoto cho thấy cuộc đua AI không chỉ dành cho các doanh nghiệp phát triển phần mềm hay thiết kế chip.

Thực tế, toàn bộ chuỗi cung ứng bán dẫn – từ vật liệu gốm, sợi thủy tinh, hóa chất, chất nền, thiết bị sản xuất đến công nghệ đóng gói – đều đang hưởng lợi khi nhu cầu chip AI tăng mạnh.

Điều này cũng lý giải vì sao nhiều doanh nghiệp truyền thống bất ngờ ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội trên thị trường chứng khoán dù hoạt động kinh doanh cốt lõi không liên quan trực tiếp đến công nghệ.

Triển vọng trong thời gian tới

Giới phân tích nhận định nhu cầu đối với trung tâm dữ liệu AI, điện toán đám mây và các bộ xử lý hiệu năng cao sẽ còn tiếp tục tăng trong nhiều năm tới.

Điều đó đồng nghĩa với việc nhu cầu về các vật liệu chuyên dụng như gốm kỹ thuật cao, sợi thủy tinh điện tử hay màng cách điện ABF cũng sẽ tiếp tục mở rộng.

Đối với Toto, Nittobo và Ajinomoto, AI đang trở thành động lực tăng trưởng mới bên cạnh các lĩnh vực kinh doanh truyền thống. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn duy trì chiến lược phát triển cân bằng, không từ bỏ ngành nghề cốt lõi mà tận dụng thế mạnh công nghệ tích lũy trong nhiều thập kỷ để mở rộng sang chuỗi giá trị bán dẫn.

Câu chuyện của ba doanh nghiệp Nhật Bản cho thấy cuộc cách mạng AI đang tạo ra cơ hội không chỉ cho các tập đoàn công nghệ lớn mà còn cho những công ty sở hữu năng lực vật liệu và sản xuất chuyên biệt – những “người hùng thầm lặng” đứng phía sau sự phát triển của ngành bán dẫn toàn cầu.