Thị trường lao động Mỹ phát tín hiệu đáng lo: Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động xuống mức thấp nhất trong gần 50 năm, người tìm việc đồng loạt bỏ cuộc

Báo cáo việc làm mới nhất của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) đã tạo nên một nghịch lý khiến nhiều chuyên gia kinh tế bất ngờ. Trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống còn 4,2%, mức thấp nhất trong khoảng một năm, thì phía sau con số tưởng chừng tích cực này lại là một diễn biến đáng lo ngại hơn nhiều: hàng trăm nghìn người Mỹ đã ngừng tìm việc và rời khỏi lực lượng lao động.

Theo số liệu công bố, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống còn 61,5%, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2021. Nếu loại trừ giai đoạn thị trường lao động bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, đây là mức thấp nhất kể từ năm 1976, phản ánh sự suy giảm đáng kể về số người tham gia lao động trong nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Diễn biến này làm dấy lên nhiều câu hỏi về sức khỏe thực sự của thị trường việc làm Mỹ trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại, doanh nghiệp thận trọng tuyển dụng và người lao động ngày càng khó tìm được công việc phù hợp.

Vì sao tỷ lệ thất nghiệp giảm nhưng không phải là tín hiệu tích cực?

Thông thường, tỷ lệ thất nghiệp giảm đồng nghĩa với việc nhiều người đã tìm được việc làm. Tuy nhiên, báo cáo tháng 6 cho thấy bức tranh hoàn toàn khác.

Theo cách tính của BLS, những người không còn chủ động tìm kiếm việc làm sẽ không được tính là thất nghiệp mà được xếp vào nhóm không thuộc lực lượng lao động. Điều này khiến tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống, dù số người thực sự có việc làm không tăng tương ứng.

Trong tháng 6:

• Khoảng 720.000 người đã rời khỏi lực lượng lao động.
• Số người không thuộc lực lượng lao động tăng thêm 832.000 người.
• Tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,2% chủ yếu do quy mô lực lượng lao động thu hẹp.

Điều này cho thấy nhiều người lao động đã từ bỏ hy vọng tìm được việc làm thay vì quay trở lại thị trường.

Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động xuống mức thấp nhất trong gần nửa thế kỷ

Một trong những chỉ số được giới kinh tế đánh giá quan trọng hơn tỷ lệ thất nghiệp chính là tỷ lệ tham gia lực lượng lao động.

Chỉ số này phản ánh tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đang có việc làm hoặc đang tích cực tìm kiếm việc làm.

Trong tháng 6, tỷ lệ này giảm xuống còn 61,5%, đánh dấu:

• Mức thấp nhất kể từ tháng 3/2021.
• Mức thấp nhất trong gần 50 năm, nếu không tính giai đoạn đại dịch Covid-19.

Đây là tín hiệu cho thấy ngày càng có nhiều người lựa chọn rời bỏ thị trường việc làm, thay vì tiếp tục tìm kiếm cơ hội mới.

Lực lượng lao động giảm mạnh chỉ trong một tháng

Theo khảo sát hộ gia đình của BLS, quy mô lực lượng lao động giảm mạnh trong tháng 6.

Các số liệu đáng chú ý bao gồm:

• Lực lượng lao động giảm 720.000 người.
• Số người không tham gia lực lượng lao động tăng 832.000 người.
• Tỷ lệ việc làm trên dân số giảm còn 59%, thấp nhất kể từ tháng 10/2021.

Những con số này cho thấy bức tranh thị trường việc làm không thực sự tích cực như tỷ lệ thất nghiệp phản ánh.

Khảo sát doanh nghiệp và khảo sát hộ gia đình cho kết quả trái ngược

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo tháng 6 là sự khác biệt giữa hai phương pháp thống kê.

Theo khảo sát doanh nghiệp, nền kinh tế tạo thêm khoảng 57.000 việc làm mới trong tháng.

Tuy nhiên, khảo sát hộ gia đình – dùng để thống kê số người thực sự đang có việc làm – lại ghi nhận:

• Số người có việc làm giảm 507.000 người.

Sự chênh lệch lớn này khiến nhiều chuyên gia cho rằng báo cáo việc làm tháng 6 cần được phân tích thận trọng và không nên chỉ dựa vào một chỉ số duy nhất.

Người lao động trong độ tuổi sung sức cũng rời bỏ thị trường

Một giả thuyết thường được đưa ra là tỷ lệ tham gia lao động giảm do người lớn tuổi nghỉ hưu hoặc tốc độ nhập cư chậm lại.

Tuy nhiên, dữ liệu tháng 6 cho thấy điều đáng lo ngại hơn.

Nhóm lao động từ 25 đến 54 tuổi – được xem là lực lượng lao động nòng cốt của nền kinh tế – mới là nhóm giảm mạnh nhất.

Tỷ lệ tham gia của nhóm này giảm xuống còn 83,3%, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2023.

Điều đó cho thấy xu hướng rời bỏ thị trường không chỉ đến từ những người nghỉ hưu mà còn xuất hiện ở nhóm lao động trẻ và trung niên.

Người lao động đang mất niềm tin vào khả năng tìm việc?

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở yếu tố nhân khẩu học.

Theo nhận định của Mike Reid, Trưởng bộ phận Kinh tế Mỹ tại RBC, sự sụt giảm lực lượng lao động phản ánh một “làn sóng rời bỏ thị trường” có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Đó có thể là:

• Người lao động nghỉ hưu.
• Người tìm việc quá lâu nên từ bỏ.
• Người lao động không còn tin rằng thị trường có đủ cơ hội việc làm.

Trong khi đó, Dan North, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực Bắc Mỹ của Allianz, nhận định rằng tỷ lệ tham gia lực lượng lao động mới là chỉ số đáng quan tâm nhất chứ không phải tỷ lệ thất nghiệp.

Theo ông, mức giảm mạnh chỉ trong một tháng là dấu hiệu cần được theo dõi sát.

Ngành dịch vụ và khách sạn cũng phát đi tín hiệu bất thường

Một trong những diễn biến khiến giới phân tích bất ngờ là sự suy giảm việc làm trong lĩnh vực giải trí và khách sạn.

Đây vốn là nhóm ngành thường tăng tuyển dụng vào mùa hè.

Do đó, nhiều chuyên gia cho rằng dữ liệu tháng 6 có thể chịu ảnh hưởng bởi yếu tố thống kê hoặc biến động ngắn hạn.

Tuy nhiên, xu hướng giảm của tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đã diễn ra trong nhiều tháng liên tiếp, cho thấy đây không chỉ là hiện tượng nhất thời.

So sánh với cùng kỳ năm trước

Nếu nhìn theo dữ liệu hàng năm, bức tranh càng trở nên rõ nét hơn.

So với cùng kỳ năm trước:

• Lực lượng lao động giảm hơn 1 triệu người.
• Số người có việc làm giảm khoảng 1,06 triệu người.
• Số người thất nghiệp tăng thêm khoảng 40.000 người.

Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp chỉ tăng nhẹ khoảng 0,1 điểm phần trăm, khiến nhiều người dễ nhầm tưởng thị trường lao động vẫn đang ổn định.

Triển vọng thị trường việc làm Mỹ

Các chuyên gia cho rằng thị trường lao động Mỹ vẫn chưa rơi vào suy thoái nghiêm trọng nhưng đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm.

Nếu doanh nghiệp tiếp tục hạn chế tuyển dụng trong khi nhiều người ngừng tìm việc, nền kinh tế có thể đối mặt với các hệ quả như:

• Thu nhập hộ gia đình tăng chậm.
• Tiêu dùng suy yếu.
• Tăng trưởng kinh tế giảm tốc.
• Áp lực lớn hơn đối với chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Trong những tháng tới, giới đầu tư sẽ tiếp tục theo dõi sát các báo cáo việc làm để đánh giá liệu xu hướng này chỉ mang tính tạm thời hay là dấu hiệu của sự suy yếu kéo dài.

Báo cáo việc làm tháng 6 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,2% không phản ánh đầy đủ sức khỏe của thị trường lao động Mỹ. Việc hơn 720.000 người rời khỏi lực lượng lao động, tỷ lệ tham gia lao động xuống mức thấp nhất trong gần 50 năm và số người có việc làm giảm mạnh đang đặt ra nhiều lo ngại về triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế.

Trong thời gian tới, diễn biến của hoạt động tuyển dụng, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động và xu hướng tìm kiếm việc làm sẽ tiếp tục là những chỉ báo quan trọng để đánh giá liệu thị trường lao động Mỹ có thể phục hồi hay sẽ đối mặt với nhiều thách thức hơn.