Xe Điện Trung Quốc Sắp Đổ Bộ Mỹ: Cuộc Chơi Mới Có Thể Làm Thay Đổi Ngành Ô Tô Toàn Cầu

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã xây dựng vị thế là trung tâm sản xuất xe điện (EV) lớn nhất thế giới. Các thương hiệu như BYD, Geely, Zeekr, Xpeng hay Leapmotor không chỉ thống trị thị trường nội địa mà còn mở rộng mạnh mẽ sang châu Âu, Anh, Úc và nhiều quốc gia châu Á.

Mặc dù Mỹ vẫn duy trì hàng loạt rào cản thuế quan, quy định kỹ thuật và các hạn chế chính trị nhằm ngăn chặn làn sóng xe điện Trung Quốc, nhiều chuyên gia nhận định việc các mẫu EV Trung Quốc xuất hiện trên đường phố Mỹ chỉ còn là vấn đề thời gian.

Thay vì nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc, các hãng xe đang tìm kiếm những con đường khác như xây dựng nhà máy tại Bắc Mỹ, hợp tác với các hãng xe Mỹ hoặc sản xuất tại Mexico và Canada để tiếp cận người tiêu dùng Mỹ.

Vì sao Mỹ lo ngại sự trỗi dậy của xe điện Trung Quốc?

Trong khi các hãng xe Mỹ như General Motors, Ford Motor Company và Stellantis vẫn phụ thuộc đáng kể vào các dòng xe động cơ đốt trong, Trung Quốc đã đi trước nhiều năm trong cuộc đua điện hóa.

Các chuyên gia ngành ô tô cho rằng:

• Trung Quốc sở hữu chuỗi cung ứng pin hoàn chỉnh.
• Chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể.
• Công nghệ xe điện phát triển nhanh.
• Năng lực sản xuất vượt nhu cầu trong nước.

Theo các ước tính mới nhất, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 75% công suất sản xuất xe điện toàn cầu và gần 40% sản lượng EV thế giới.

Điều này tạo nên áp lực rất lớn đối với các hãng xe Mỹ khi xu hướng điện hóa được xem là tương lai không thể đảo ngược của ngành công nghiệp ô tô.

BYD vượt Tesla và tham vọng toàn cầu

Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho sự phát triển thần tốc của ngành xe điện Trung Quốc là sự vươn lên của BYD.

Từ một nhà sản xuất pin, BYD đã trở thành thương hiệu xe điện hàng đầu thế giới và vượt qua Tesla về doanh số trong nhiều giai đoạn gần đây.

Năm 2025:

• Xe điện chiếm hơn 55% tổng doanh số ô tô tại Trung Quốc.
• Các hãng xe Trung Quốc chiếm khoảng 60% doanh số EV toàn cầu.
• Hơn 2,5 triệu xe điện được xuất khẩu ra thế giới.
• Xe điện đóng góp hơn 35% kim ngạch xuất khẩu ô tô Trung Quốc.

Những con số này cho thấy các nhà sản xuất Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào thị trường quốc tế để duy trì tăng trưởng.

Cánh cửa vào Mỹ có thể mở bằng các liên doanh

Do mức thuế rất cao đối với xe nhập khẩu từ Trung Quốc, nhiều hãng đang chuyển hướng sang mô hình hợp tác.

Một số ví dụ đáng chú ý:

Ford và Geely

CEO của Ford từng công khai đánh giá cao mẫu xe Xiaomi SU7 của Xiaomi.

Nhiều nguồn tin cho biết Ford đang thảo luận với Zhejiang Geely Holding Group về các hình thức hợp tác sâu hơn trong tương lai.

GM và CATL

CATL hiện cung cấp pin cho một số dự án xe điện của GM. Đây được xem là minh chứng cho việc các công ty Mỹ khó có thể tách rời hoàn toàn khỏi chuỗi cung ứng Trung Quốc.

Stellantis và Leapmotor

Leapmotor đã nhận được khoản đầu tư lớn từ Stellantis.

Hai bên đang thúc đẩy kế hoạch mở rộng sản xuất tại Mexico và có thể cả Canada trước khi hướng đến thị trường Mỹ.

Mexico và Canada trở thành “cửa ngõ” mới

Nhiều hãng xe Trung Quốc đang tập trung vào Bắc Mỹ thông qua Mexico và Canada.

Một số diễn biến nổi bật:

• Xe Trung Quốc hiện chiếm khoảng 25% doanh số bán xe tại Mexico.
• Canada đã cho phép nhập khẩu số lượng đáng kể xe điện Trung Quốc với mức thuế thấp hơn nhiều so với Mỹ.
• BYD, Geely và nhiều hãng khác đang nghiên cứu xây dựng hoặc mua lại nhà máy tại Bắc Mỹ.

Theo các chuyên gia, nếu xe điện Trung Quốc được người tiêu dùng Canada và Mexico đón nhận mạnh mẽ, áp lực mở cửa thị trường Mỹ sẽ ngày càng gia tăng.

Những rào cản lớn vẫn còn tồn tại

Dù triển vọng đang mở ra, các hãng xe Trung Quốc vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức:

Thuế quan

Mức thuế đối với xe điện Trung Quốc hiện rất cao, khiến việc nhập khẩu trực tiếp gần như không khả thi.

Quy định phần mềm

Washington đặc biệt lo ngại các hệ thống kết nối, tự lái và phần mềm có nguồn gốc Trung Quốc.

Áp lực chính trị

Nhiều nghị sĩ thuộc cả hai đảng tại Mỹ đang thúc đẩy các dự luật nhằm hạn chế hoặc cấm vĩnh viễn xe điện Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ.

Yêu cầu nội địa hóa

Theo các điều kiện của USMCA, xe sản xuất tại Mexico hoặc Canada phải đáp ứng tỷ lệ nội địa hóa cao mới được hưởng ưu đãi thuế quan khi vào Mỹ.

Người tiêu dùng Mỹ đang thay đổi quan điểm

Điều đáng chú ý là người dân Mỹ không hoàn toàn phản đối xe điện Trung Quốc.

Một khảo sát gần đây cho thấy khoảng 38% người Mỹ sẵn sàng cân nhắc mua xe Trung Quốc nếu có cơ hội.

Lý do bao gồm:

• Giá bán cạnh tranh.
• Công nghệ hiện đại.
• Phạm vi hoạt động dài.
• Trang bị phong phú hơn so với các mẫu xe cùng phân khúc.

Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động và nhu cầu tiết kiệm chi phí ngày càng tăng, sức hút của xe điện giá rẻ đang trở nên rõ rệt hơn.

Xe điện Trung Quốc có xuất hiện tại Mỹ trước năm 2030?

Nhiều chuyên gia tin rằng câu trả lời là “Có”.

Tuy nhiên, kịch bản khả thi nhất không phải là những chiếc xe được nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc, mà là:

• Xe sản xuất tại Mexico hoặc Canada.
• Xe được lắp ráp tại Mỹ thông qua liên doanh.
• Xe sử dụng công nghệ, pin hoặc nền tảng Trung Quốc nhưng mang thương hiệu Mỹ.

Đây được xem là con đường thực tế nhất giúp các hãng xe Mỹ duy trì khả năng cạnh tranh trước làn sóng điện hóa toàn cầu.

Cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trong ngành xe điện không còn đơn thuần là câu chuyện thương mại mà đã trở thành cuộc đua công nghệ và công nghiệp toàn cầu. Dù các rào cản chính trị vẫn rất lớn, xu hướng hợp tác giữa các nhà sản xuất Mỹ và Trung Quốc đang ngày càng rõ nét.

Nếu không có những thay đổi bất ngờ về chính sách, nhiều chuyên gia dự đoán đến cuối thập kỷ này, người tiêu dùng Mỹ sẽ chứng kiến ngày càng nhiều mẫu xe mang công nghệ Trung Quốc xuất hiện trên thị trường, dù dưới thương hiệu Mỹ hay các liên doanh quốc tế.