AI Đang Thay Đổi Kinh Tế Toàn Cầu: Fed Tin Rằng Nhà Kinh Tế Vẫn Chưa Lo Thất Nghiệp

Trong khi thế giới vẫn đang theo dõi các quyết định lãi suất, lạm phát và tăng trưởng kinh tế, một chủ đề khác đã bất ngờ chiếm vị trí trung tâm trong các cuộc thảo luận của giới hoạch định chính sách tiền tệ toàn cầu: trí tuệ nhân tạo (AI).

Tại hội nghị kinh tế quốc tế diễn ra ở Reykjavik, Iceland, các lãnh đạo ngân hàng trung ương từ Mỹ, Anh, Thụy Sĩ, Ấn Độ và nhiều quốc gia khác đã dành phần lớn thời gian để thảo luận về những tác động sâu rộng mà AI có thể mang lại đối với nền kinh tế thế giới.

Mặc dù chương trình chính thức của hội nghị không đưa AI vào danh mục nội dung trọng tâm, nhưng công nghệ này liên tục xuất hiện trong các bài phát biểu và các phiên thảo luận, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của giới hoạch định chính sách đối với cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra.

Fed Lạc Quan: AI Không Khiến Các Nhà Kinh Tế Mất Việc

Một trong những phát biểu gây chú ý nhất đến từ ông John Williams, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang New York.

Trong phần trao đổi với các đại biểu, ông hài hước nhận xét rằng nhu cầu đối với các nhà kinh tế vĩ mô vẫn sẽ rất cao bất chấp sự phát triển mạnh mẽ của AI. Câu nói này đã khiến cả khán phòng bật cười.

Tuy nhiên, đằng sau lời đùa là một thông điệp nghiêm túc: AI có thể thay đổi cách thức làm việc, nhưng chưa chắc sẽ thay thế hoàn toàn con người trong những lĩnh vực đòi hỏi khả năng phân tích, đánh giá và hoạch định chính sách.

Theo Williams, lịch sử cho thấy các cuộc cách mạng công nghệ thường giúp nâng cao năng suất lao động và cải thiện mức sống thay vì tạo ra tình trạng thất nghiệp kéo dài.

Ông cho rằng nền kinh tế Mỹ có thể tiếp tục tăng trưởng nhờ những cải thiện về năng suất mà AI mang lại, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng công nghệ sẽ dẫn tới một làn sóng thất nghiệp cơ cấu quy mô lớn.

Cuộc Tranh Luận Lớn: AI Là Động Lực Tăng Trưởng Hay Nguồn Gốc Lạm Phát?

Không phải tất cả các quan chức Fed đều lạc quan như John Williams.

Ông Alberto Musalem, Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis, cho rằng tác động của AI đối với lạm phát cần được theo dõi chặt chẽ hơn.

Theo Musalem, làn sóng đầu tư vào AI đang tạo ra nhu cầu rất lớn đối với cơ sở hạ tầng công nghệ, bao gồm:

• Trung tâm dữ liệu (Data Center)
• Nguồn điện phục vụ tính toán AI
• Chip bán dẫn hiệu năng cao
• Hệ thống lưu trữ dữ liệu
• Hạ tầng điện toán đám mây

Sự bùng nổ đầu tư này có thể thúc đẩy nhu cầu trong nền kinh tế tăng mạnh, từ đó gây áp lực lên giá cả và làm gia tăng lạm phát.

Ông cảnh báo rằng việc giả định AI chắc chắn sẽ giúp tăng năng suất trong tương lai có thể là một cách tiếp cận đầy rủi ro đối với chính sách tiền tệ.

Musalem cũng nhắc lại nhận định nổi tiếng của nhà kinh tế học Robert Solow trong cuộc cách mạng máy tính những năm 1980 rằng công nghệ có mặt ở khắp nơi nhưng chưa chắc đã phản ánh ngay trong các chỉ số năng suất.

Điều này cho thấy những lợi ích kinh tế từ AI có thể cần nhiều năm mới được thể hiện rõ ràng trong dữ liệu thực tế.

AI Đang Thay Đổi Thị Trường Lao Động Như Thế Nào?

Một góc nhìn khác được đưa ra bởi Jeffrey Schmid, Chủ tịch Fed Kansas City.

Theo ông, dữ liệu thực tế hiện nay chưa chứng minh rằng AI đang trực tiếp thay thế người lao động trên diện rộng. Tuy nhiên, những dấu hiệu ban đầu cho thấy AI có thể đang ảnh hưởng tới hoạt động tuyển dụng.

Nhiều doanh nghiệp đang trì hoãn tuyển thêm nhân viên mới vì kỳ vọng các công cụ AI có thể giúp tăng năng suất của đội ngũ hiện tại.

Điều này tạo ra một hiện tượng đáng chú ý: số lượng vị trí tuyển dụng mới giảm xuống dù nền kinh tế vẫn đang tăng trưởng.

Schmid cho biết hầu hết các ngành nghề đều ghi nhận xu hướng giảm tuyển dụng trong năm qua, bất kể mức độ ứng dụng AI của từng lĩnh vực.

Đây có thể là tín hiệu cho thấy thị trường lao động đang bước vào giai đoạn điều chỉnh trước những thay đổi công nghệ lớn.

Thế Hệ Trẻ Được Xem Là Những Người Hưởng Lợi Nhiều Nhất

Bất chấp những lo ngại về việc làm, John Williams vẫn tin rằng AI sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới.

Theo ông, thị trường lao động chắc chắn sẽ phải trải qua quá trình đào tạo lại kỹ năng cho người lao động. Tuy nhiên, thế hệ sinh viên và người lao động trẻ hiện nay đã có lợi thế lớn khi tiếp xúc với các công cụ AI từ rất sớm.

Những người mới tốt nghiệp đại học đang sử dụng AI như một phần trong công việc hàng ngày, giúp họ thích nghi nhanh hơn với môi trường kinh doanh mới.

Điều này có thể giúp giảm thiểu những cú sốc lao động thường xuất hiện trong các cuộc cách mạng công nghệ trước đây.

Ngân Hàng Anh Đã Bắt Đầu Ứng Dụng AI Trong Điều Hành Chính Sách

Không chỉ nghiên cứu tác động của AI tới nền kinh tế, các ngân hàng trung ương cũng đang trực tiếp sử dụng công nghệ này.

Thống đốc Ngân hàng Anh Andrew Bailey tiết lộ rằng Ủy ban Chính sách Tiền tệ của nước này đã ứng dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để đánh giá phản ứng của thị trường đối với các biên bản họp và thông báo chính sách.

AI có khả năng mô phỏng cách nhà đầu tư, doanh nghiệp và giới truyền thông sẽ diễn giải các thông điệp từ ngân hàng trung ương.

Theo Bailey, công nghệ này đang được sử dụng ngày càng rộng rãi trong nhiều hoạt động khác nhau như:

• Phân tích dữ liệu kinh tế
• Xây dựng mô hình dự báo
• Lập trình hệ thống
• Hỗ trợ nghiên cứu chính sách
• Đánh giá phản ứng thị trường

AI Có Thể Giải Quyết Thách Thức Dân Số Già Hóa

Một trong những quan điểm đáng chú ý nhất đến từ Thống đốc Ngân hàng Ý Fabio Panetta.

Trong bài phát biểu quan trọng tại Rome, ông cho rằng AI có thể giúp tăng năng suất lao động khoảng 1 điểm phần trăm trong những năm tới.

Đối với một quốc gia đang đối mặt với tình trạng dân số già hóa và lực lượng lao động suy giảm như Ý, đây là yếu tố đặc biệt quan trọng.

Theo Panetta, trong kịch bản tích cực nhất, những lợi ích từ AI hoàn toàn có thể bù đắp tác động tiêu cực từ sự sụt giảm dân số trong độ tuổi lao động.

Nếu kết hợp với tỷ lệ tham gia lao động cao hơn, AI có thể trở thành động lực quan trọng giúp nền kinh tế Ý duy trì tăng trưởng dài hạn.

AI Và Chính Sách Tiền Tệ: Cuộc Cách Mạng Mới Đang Bắt Đầu

Những cuộc thảo luận tại Iceland cho thấy AI không còn là chủ đề riêng của giới công nghệ.

Ngày càng nhiều ngân hàng trung ương xem AI là yếu tố có khả năng định hình tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động, thị trường việc làm và lạm phát trong nhiều năm tới.

Dù vẫn còn những tranh luận về tốc độ và quy mô tác động, phần lớn các nhà hoạch định chính sách đều đồng thuận rằng AI sẽ là một trong những động lực kinh tế quan trọng nhất của thế kỷ XXI.

Tương tự như internet từng thay đổi thế giới vào những năm 1990, trí tuệ nhân tạo đang mở ra một giai đoạn chuyển đổi sâu rộng mới, buộc cả doanh nghiệp, người lao động và các nhà quản lý phải nhanh chóng thích nghi.