Meta đặt cược vào AI: Canh bạc thoát khỏi cái bóng quảng cáo của Mark Zuckerberg

Trong gần hai thập kỷ, Meta đã xây dựng một đế chế công nghệ khổng lồ dựa gần như hoàn toàn vào quảng cáo kỹ thuật số. Facebook, Instagram và WhatsApp giúp tập đoàn của CEO Mark Zuckerberg thu về hàng trăm tỷ USD nhờ dữ liệu người dùng và khả năng phân phối quảng cáo chính xác.

Tuy nhiên, làn sóng trí tuệ nhân tạo đang khiến Meta phải suy nghĩ lại về tương lai. Khi người dùng ngày càng tương tác với chatbot AI, trợ lý thông minh và giao diện tìm kiếm mới, mô hình quảng cáo truyền thống có nguy cơ bị thay đổi mạnh mẽ.

Đó là lý do Meta đang đẩy mạnh tham vọng mở rộng nguồn thu ngoài quảng cáo. Công ty vừa công bố thử nghiệm các gói thuê bao trả phí cho Meta AI, tương tự mô hình của ChatGPT, đồng thời phát triển các dịch vụ cao cấp trên Facebook, Instagram và WhatsApp.

Động thái này cho thấy Meta không còn muốn phụ thuộc quá nhiều vào quảng cáo — lĩnh vực hiện vẫn đóng góp gần như toàn bộ doanh thu của công ty.

Meta AI và chiến lược thuê bao mới

Theo kế hoạch, Meta sẽ thử nghiệm hai gói đăng ký Meta AI tại một số thị trường như Singapore, Guatemala và Bolivia. Các gói này có giá khoảng 7,99 USD đến 19,99 USD mỗi tháng tùy tính năng.

Mục tiêu của Meta là tạo ra nguồn doanh thu định kỳ từ AI, thay vì chỉ dựa vào quảng cáo hiển thị. Đây được xem là bước đi quan trọng trong bối cảnh cuộc đua AI toàn cầu đang nóng lên với sự tham gia của OpenAI, Google, Microsoft và Amazon.

Các nhà phân tích đánh giá Meta đang cố gắng biến AI thành hệ sinh thái dịch vụ trả phí dài hạn, thay vì chỉ là công cụ hỗ trợ quảng cáo.

Điểm đáng chú ý là Meta đang tích hợp AI trực tiếp vào các nền tảng có hàng tỷ người dùng. Đây là lợi thế rất lớn so với nhiều startup AI hiện nay.

Thành công của quảng cáo đang trở thành “gánh nặng”

Trong quý gần nhất, Meta ghi nhận gần 98% doanh thu đến từ quảng cáo kỹ thuật số. Đây là một con số khổng lồ, đồng thời cũng phản ánh sự phụ thuộc rất lớn của công ty vào một lĩnh vực duy nhất.

Nghịch lý ở đây là chính thành công quá lớn trong quảng cáo lại khiến Meta gặp khó khi mở rộng sang các mảng kinh doanh khác.

Trong nhiều năm qua, Meta đã thử sức ở hàng loạt lĩnh vực nhưng phần lớn chưa đạt kỳ vọng:

• Thiết bị gọi video Portal thất bại và bị khai tử.
• Dự án tiền điện tử Libra phải đóng cửa vì áp lực pháp lý.
• Nền tảng Workplace dành cho doanh nghiệp cũng không thể cạnh tranh với các đối thủ lớn.
• Bộ phận Reality Labs liên tục thua lỗ hàng chục tỷ USD do tham vọng metaverse và VR.

Dù vậy, Meta vẫn chưa từ bỏ tham vọng công nghệ tương lai.

Kính AI Ray-Ban Meta là điểm sáng hiếm hoi

Một trong số ít sản phẩm ngoài quảng cáo được xem là thành công của Meta hiện nay là kính thông minh Ray-Ban Meta hợp tác với EssilorLuxottica.

Sản phẩm này kết hợp camera, trợ lý AI và khả năng tương tác bằng giọng nói, mở ra hướng đi mới cho thiết bị AI cá nhân.

Khác với metaverse từng bị hoài nghi, kính AI được xem là có ứng dụng thực tế rõ ràng hơn trong đời sống hàng ngày.

Meta hiện cũng đang chuyển dần trọng tâm đầu tư từ thực tế ảo sang AI đeo được — lĩnh vực được dự báo có thể bùng nổ trong vài năm tới.

Meta muốn lấn sân điện toán đám mây?

Một thông tin đáng chú ý khác là Zuckerberg cho biết Meta đang cân nhắc khả năng tham gia thị trường điện toán đám mây.

Nếu điều này trở thành hiện thực, Meta sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với:

• Amazon Web Services
• Microsoft Azure
• Google Cloud

Đây là thị trường có rào cản cực cao, yêu cầu hạ tầng khổng lồ, đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu và hệ sinh thái doanh nghiệp mạnh.

Nhiều chuyên gia cho rằng Meta hiện chưa có nền tảng đủ vững để cạnh tranh trực diện trong lĩnh vực này.

Dù vậy, Meta đang đầu tư cực mạnh cho AI. Công ty đã nâng dự báo chi tiêu vốn liên quan đến AI năm 2026 lên tới 145 tỷ USD. Nếu sở hữu công suất trung tâm dữ liệu dư thừa, Meta có thể tận dụng để cung cấp dịch vụ điện toán đám mây trong tương lai.

AI có thể là “cơ hội thứ hai” của Meta?

Các nhà phân tích từ Wolfe Research cho rằng doanh thu từ đăng ký AI của Meta có thể đạt 16 tỷ USD vào năm 2030.

Con số này vẫn nhỏ so với quy mô doanh thu quảng cáo của Meta, nhưng đủ để tạo ra một trụ cột kinh doanh mới.

Điểm mạnh lớn nhất của Meta nằm ở:

• Hệ sinh thái người dùng khổng lồ
• Dữ liệu phong phú
• Khả năng tích hợp AI trực tiếp vào mạng xã hội
• Tiềm lực tài chính rất mạnh

Tuy nhiên, bài toán khó nhất vẫn là thuyết phục người dùng trả tiền cho các dịch vụ mà trước đây họ quen dùng miễn phí.

Meta từng thất bại với nhiều dự án ngoài quảng cáo, vì vậy AI có thể xem là “canh bạc lớn nhất” của Zuckerberg trong thập kỷ này.

Meta đang đứng trước bước ngoặt lớn

Sự bùng nổ của AI đang làm thay đổi toàn bộ ngành công nghệ toàn cầu. Các công ty không còn chỉ cạnh tranh ở mạng xã hội hay quảng cáo mà đang chuyển sang cuộc chiến nền tảng AI và hạ tầng dữ liệu.

Meta hiểu rằng tương lai không thể chỉ phụ thuộc vào quảng cáo mãi mãi.

Việc tung ra các gói thuê bao AI, phát triển phần cứng thông minh và tham vọng điện toán đám mây cho thấy công ty đang nỗ lực xây dựng “động cơ tăng trưởng thứ hai”.

Nhưng lịch sử cho thấy điều đó không hề dễ dàng.

Trong khi quảng cáo vẫn là “con gà đẻ trứng vàng”, Meta sẽ phải chứng minh rằng họ có thể thành công ở những lĩnh vực hoàn toàn mới — điều mà nhiều tập đoàn công nghệ lớn từng thất bại.