Cựu kỹ sư Google: AI không lấy mất việc, người thiếu đạo đức nghề nghiệp mới tự đánh mất cơ hội

Trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu ngày càng cạnh tranh khốc liệt, nhiều sinh viên thuộc thế hệ Gen Z cho rằng cơ hội việc làm đang thu hẹp nhanh chóng vì trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và tình trạng “ghosting” ứng viên ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn lại đang đối mặt với một vấn đề hoàn toàn khác: rất khó tìm được nhân sự có tinh thần làm việc thực sự nghiêm túc.

Đó là chia sẻ đáng chú ý của Arvind Jain – đồng sáng lập startup AI Glean được định giá tới 7,2 tỷ USD.

Theo Jain, công ty của ông nhận hàng nghìn hồ sơ ứng tuyển mỗi ngày. Thế nhưng, yếu tố quyết định ai được tuyển dụng không phải là bảng điểm xuất sắc, CV hào nhoáng hay danh tiếng trường đại học, mà là đạo đức nghề nghiệp và tinh thần làm việc chăm chỉ.

CEO AI 7,2 tỷ USD: “Làm việc chăm chỉ giải quyết được mọi vấn đề”

Arvind Jain cho biết ông luôn đánh giá cao những nhân sự có thái độ cầu tiến, sẵn sàng cống hiến và chủ động giải quyết vấn đề.

Ông nhấn mạnh:

“Tôi tin chắc rằng làm việc chăm chỉ sẽ giải quyết được mọi vấn đề.”

Theo CEO Glean, trong môi trường cạnh tranh hiện nay, các công ty công nghệ không thiếu người nộp đơn, nhưng lại thiếu những ứng viên thật sự tận tâm và có tinh thần trách nhiệm cao.

Những người sở hữu phẩm chất này thường được rất nhiều doanh nghiệp săn đón cùng lúc. Jain tiết lộ có những ứng viên tài năng nhận được lời mời từ 4-5 công ty cùng thời điểm.

Điều đó cho thấy, giữa “biển hồ sơ” trên thị trường lao động, điều tạo ra khác biệt không còn đơn thuần là bằng cấp mà là năng lực làm việc thực tế cùng thái độ chuyên nghiệp.

Khi Gen Z đối mặt “cơn bão việc làm”

Thế hệ lao động trẻ hiện nay đang bước vào một trong những giai đoạn khó khăn nhất của thị trường tuyển dụng.

Tại Anh, hơn 1,2 triệu hồ sơ đã được gửi cho chưa đến 17.000 vị trí việc làm dành cho sinh viên mới tốt nghiệp trong năm vừa qua. Ở Mỹ, tỷ lệ người lao động tin rằng họ có thể dễ dàng tìm được việc đang ở mức thấp kỷ lục.

Nhiều câu chuyện gây chú ý khi sinh viên tốt nghiệp phải nộp hàng trăm, thậm chí hơn 1.000 đơn ứng tuyển mà vẫn không nhận được lời mời phỏng vấn.

Trong khi đó, AI và tự động hóa đang thay thế dần nhiều vị trí cấp thấp, khiến cuộc cạnh tranh càng trở nên gay gắt hơn.

Arvind Jain thừa nhận ngay cả đội ngũ tuyển dụng của Glean cũng chỉ đủ nguồn lực để xem xét khoảng 20% tổng số hồ sơ nhận được. Điều này đồng nghĩa ứng viên phải tự tìm cách khiến mình nổi bật ngay từ đầu.

CEO Goldman Sachs và bài học về tinh thần làm việc

Không chỉ Arvind Jain, nhiều CEO hàng đầu thế giới cũng cho rằng chăm chỉ là yếu tố cốt lõi dẫn đến thành công.

David Solomon – CEO của Goldman Sachs – từng chia sẻ rằng ông đã làm hai công việc bán thời gian khi còn trẻ tại Baskin-Robbins và McDonald’s.

Dù phải cân bằng giữa học tập, thể thao và công việc, Solomon vẫn duy trì cường độ làm việc rất cao. Ngay cả khi đã trở thành lãnh đạo ngân hàng đầu tư hàng đầu thế giới, ông vẫn hoạt động như một DJ ngoài giờ.

Theo Solomon, chính tinh thần kỷ luật và làm việc chăm chỉ từ nhỏ đã tạo nền tảng cho thành công lâu dài.

CEO Twilio: Thành công đến từ những ngày làm việc 16 tiếng

Khozema Shipchandler cũng từng gây chú ý khi chia sẻ lịch làm việc kéo dài từ 4h30 sáng đến 9h tối ngay từ thời sinh viên.

Ông cho rằng có mối liên hệ trực tiếp giữa số giờ lao động và tốc độ thăng tiến trong sự nghiệp.

Shipchandler từng trở thành CFO của một doanh nghiệp GE trị giá hàng tỷ USD khi mới 31 tuổi. Theo ông, nếu một nhân sự sẵn sàng nỗ lực vượt mức thông thường, doanh nghiệp cũng sẽ sẵn sàng trao cho họ nhiều cơ hội hơn.

Dù vậy, vị CEO này cũng nhấn mạnh rằng mỗi người đều có lựa chọn riêng về phong cách sống và cân bằng công việc – cuộc sống. Tuy nhiên, ông chưa từng gặp một lãnh đạo thành công nào mà thiếu tính kỷ luật và sự kiên trì trong công việc.

Kobe Bryant và bài học “luôn có người chăm chỉ hơn bạn”

Câu chuyện được Metta World Peace chia sẻ về huyền thoại Kobe Bryant tiếp tục là minh chứng điển hình cho tư duy này.

World Peace kể rằng có lần anh tới phòng tập lúc 8 giờ sáng và nghĩ mình đã rất chăm chỉ. Nhưng khi đến nơi, Kobe Bryant đã tập luyện xong, tắm rửa và chuẩn bị rời đi.

Ngày hôm sau, World Peace quay lại từ 5h30 sáng để tận mắt chứng kiến cường độ luyện tập khắc nghiệt của Kobe.

Thông điệp rút ra rất rõ ràng:

“Luôn có người ngoài kia làm việc chăm chỉ hơn.”

Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu hiện nay, hiệu suất không còn được đo bằng cảm giác “mình đã cố gắng”, mà được đánh giá dựa trên giá trị thực tế tạo ra.

AI không phải mối đe dọa, mà là cơ hội lớn

Bên cạnh tinh thần làm việc, Arvind Jain cho rằng kỹ năng quan trọng nhất hiện nay là khả năng ứng dụng AI.

Theo ông, những người thành thạo công cụ AI có thể làm việc nhanh gấp 10 lần người khác.

Đó là lý do các ứng viên biết sử dụng AI để tăng hiệu suất đang ngày càng được doanh nghiệp đánh giá cao.

Jain khuyên người trẻ nên bắt đầu ngay từ những bước đơn giản:

• Sử dụng ChatGPT, Gemini hoặc các công cụ AI hàng ngày
• Học cách giao tiếp với AI như một đồng nghiệp
• Tận dụng AI để viết nội dung, tạo hình ảnh, lập trình hoặc xử lý dữ liệu
• Ứng dụng AI vào công việc thực tế thay vì chỉ học lý thuyết

Theo CEO Glean, AI không quá phức tạp như nhiều người nghĩ. Quan trọng nhất là sự chủ động trải nghiệm và khả năng sáng tạo khi sử dụng công nghệ.

Vì sao đạo đức nghề nghiệp ngày càng quan trọng?

Trong thời đại AI, nhiều kỹ năng kỹ thuật có thể nhanh chóng bị thay thế hoặc tự động hóa. Tuy nhiên, những phẩm chất như:

• Tinh thần trách nhiệm
• Sự chủ động
• Tính kỷ luật
• Khả năng hợp tác
• Ý chí học hỏi

vẫn là yếu tố khó bị thay thế nhất.

Doanh nghiệp hiện đại không chỉ tuyển người “biết làm”, mà còn tìm kiếm người “muốn làm” và “làm đến nơi đến chốn”.

Đó cũng là lý do đạo đức nghề nghiệp trở thành tiêu chí quan trọng hơn bao giờ hết trong tuyển dụng.

Thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng dưới tác động của AI và tự động hóa. Tuy nhiên, theo nhiều CEO hàng đầu thế giới, yếu tố tạo nên khác biệt lớn nhất vẫn là tinh thần làm việc và khả năng thích nghi.

Trong một thế giới nơi công nghệ có thể thay thế nhiều kỹ năng, đạo đức nghề nghiệp và tư duy cầu tiến lại trở thành “tài sản hiếm”.

Người trẻ không chỉ cần học cách sử dụng AI, mà còn phải chứng minh rằng mình là người sẵn sàng học hỏi, nỗ lực và tạo ra giá trị thực sự.