Warren Buffett cảnh báo trí tuệ nhân tạo nguy hiểm như vũ khí hạt nhân

Warren Buffett và lời cảnh báo lạnh gáy về trí tuệ nhân tạo

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực chính của thị trường tài chính toàn cầu, Warren Buffett – nhà đầu tư huyền thoại và cựu CEO của Berkshire Hathaway – đã đưa ra một cảnh báo hiếm hoi nhưng đầy sức nặng: rủi ro của AI có thể so sánh với vũ khí hạt nhân.

Trong chương trình đặc biệt kéo dài hai giờ phát sóng trên CNBC, Buffett cho rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn nguy hiểm, nơi ngay cả những người dẫn đầu cuộc cách mạng AI cũng không thực sự hiểu công nghệ này sẽ đi về đâu. Theo ông, sự thiếu chắc chắn đó chính là mối đe dọa lớn nhất.

“Ngay cả những người thông minh nhất về lĩnh vực này cũng thừa nhận rằng họ không biết AI sẽ dẫn chúng ta đến đâu,” Buffett nhấn mạnh.

“Con quỷ đã thoát khỏi chiếc chai” và phép so sánh lịch sử

Buffett đã sử dụng hình ảnh ẩn dụ mạnh mẽ khi nói rằng AI giống như con quỷ đã thoát khỏi chiếc chai, một khi đã được giải phóng thì rất khó, nếu không muốn nói là không thể, đưa trở lại trạng thái ban đầu.

Ông so sánh sự mù mờ hiện tại của các nhà lãnh đạo AI với bối cảnh lịch sử khi nhân loại phát triển bom nguyên tử trong Thế chiến thứ hai. Buffett dẫn lại nhận định nổi tiếng của Albert Einstein: “Mọi thứ trên thế giới đã thay đổi, ngoại trừ cách con người suy nghĩ.”

Theo Buffett, vũ khí hạt nhân ban đầu được kỳ vọng sẽ mang lại lợi thế chiến lược tạm thời, nhưng cuối cùng lại dẫn tới một thế giới nơi ngày càng nhiều quốc gia sở hữu sức mạnh hủy diệt hàng loạt. Từ một quốc gia ban đầu, thế giới nay đã có tám, thậm chí chín quốc gia nắm giữ vũ khí hạt nhân – một thực tế khiến rủi ro toàn cầu ngày càng khó kiểm soát.

AI: tiềm năng vô hạn và mặt tối không thể xem nhẹ

Buffett cho rằng AI đang đi theo con đường tương tự. Công nghệ này có tiềm năng to lớn để mang lại lợi ích cho nhân loại, từ y tế, giáo dục đến tối ưu hóa sản xuất. Tuy nhiên, mặt trái của nó cũng vô cùng đáng lo ngại khi khả năng bị lạm dụng, mất kiểm soát hoặc gây ra hậu quả ngoài dự đoán là hoàn toàn có thật.

Tại cuộc họp cổ đông thường niên của Berkshire Hathaway vào tháng 5/2024, Buffett từng nhận định AI có “tiềm năng to lớn cho những điều tốt đẹp và tiềm năng to lớn cho những điều tai hại”. Phát biểu mới nhất của ông cho thấy nỗi lo này không hề suy giảm, thậm chí còn trở nên cấp bách hơn khi AI ngày càng được thương mại hóa và triển khai trên diện rộng.

Góc nhìn đạo đức và trách nhiệm toàn cầu

Buffett nhấn mạnh rằng những rủi ro mang tính hệ thống như AI hay vũ khí hạt nhân không thể giải quyết đơn thuần bằng tiền. Tuy vậy, ông cũng thẳng thắn thừa nhận rằng nếu có thể dùng toàn bộ tài sản của mình để giảm thiểu mối đe dọa hạt nhân, ông sẽ làm ngay lập tức.

“Nếu tôi có thể dùng tất cả những gì mình có để khiến ba quốc gia vĩnh viễn từ bỏ vũ khí hạt nhân, tôi sẽ làm điều đó trong vòng năm giây,” Buffett nói.

Quan điểm này phản ánh triết lý nhất quán của ông: lợi ích kinh tế không bao giờ nên đứng trên sự an toàn dài hạn của nhân loại.

Những cảnh báo đã được lặp lại trong nhiều năm

Thực tế, Buffett không phải mới đây mới lo ngại về các mối đe dọa mang tính hủy diệt. Trong báo cáo thường niên năm 2015 của Berkshire Hathaway, ông từng cảnh báo về nguy cơ từ tấn công mạng, sinh học, hạt nhân hoặc hóa học – những yếu tố có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng không chỉ cho doanh nghiệp mà cho toàn xã hội.

Việc Buffett liên tục nhắc lại mối lo này trong bối cảnh AI bùng nổ cho thấy ông coi trí tuệ nhân tạo là một trong những rủi ro chiến lược lớn nhất của thế kỷ 21, ngang hàng với các mối đe dọa địa chính trị truyền thống.

Chuyển giao thế hệ và di sản tư duy thận trọng

Trong thư gửi cổ đông tháng 11/2025, Buffett thông báo ông sẽ không còn trực tiếp phát biểu tại các cuộc họp thường niên của Berkshire Hathaway. Người kế nhiệm là Greg Abel, chính thức đảm nhiệm vai trò CEO từ ngày 1/1, sẽ tiếp tục viết thư thường niên và trả lời cổ đông.

Dù rút lui khỏi vai trò điều hành, những phát biểu cuối cùng của Buffett về AI cho thấy ông muốn để lại một di sản tư duy thận trọng, nhấn mạnh rằng tiến bộ công nghệ phải song hành với trách nhiệm đạo đức và quản trị rủi ro toàn cầu.