Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gây thêm sức ép lên Hàn Quốc liên quan đến dự án khí tự nhiên hóa lỏng Alaska LNG trị giá khoảng 50 tỷ USD, khi cảnh báo Seoul có thể phải chịu mức phí cao hơn nếu không sớm ký kết.
Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh Washington và Seoul vẫn có cách diễn giải khác nhau về mức độ cam kết đối với dự án năng lượng lớn tại Alaska.
Trong khi phía Mỹ đã công bố dự án như một phần quan trọng trong gói đầu tư của Hàn Quốc tại Mỹ, Seoul cho biết quyết định đầu tư cuối cùng vẫn chưa được đưa ra. Hàn Quốc muốn đánh giá khả năng sinh lời của dự án và bảo đảm mọi cam kết phù hợp với các quy định pháp lý trong nước.
Điểm đáng chú ý nhất hiện nay là ông Trump nói nếu Hàn Quốc không ký sớm, ông sẽ “tăng gấp đôi”, nhưng không nói rõ khoản nào sẽ được tăng gấp đôi. Một số nguồn truyền thông Hàn Quốc và quốc tế cho rằng ông có thể đang ám chỉ thuế quan, song đây chưa phải thông tin được Nhà Trắng xác nhận cụ thể.
Trump cảnh báo Hàn Quốc: Không ký sớm sẽ phải trả nhiều hơn
Trong cuộc trao đổi với các phóng viên hôm thứ Sáu, ông Trump cho biết ông không phản đối nếu Hàn Quốc không muốn tham gia dự án Alaska LNG.
Tuy nhiên, ông đồng thời đưa ra cảnh báo rằng Seoul sẽ phải chịu chi phí cao hơn nếu trì hoãn.
Ông Trump nói rằng nếu Hàn Quốc không muốn tham gia thì “không sao”, nhưng Mỹ sẽ “tính phí cao hơn”. Sau đó, ông yêu cầu truyền đạt rằng nếu Seoul không ký sớm, mức phí sẽ được “tăng gấp đôi”.
Điều đáng chú ý là tổng thống Mỹ không xác định cụ thể “mức phí” nào sẽ được áp dụng.
Do đó, thị trường hiện chủ yếu suy đoán rằng ông Trump có thể đang đề cập tới thuế quan đối với hàng hóa Hàn Quốc, nhất là trong bối cảnh dự án Alaska LNG nằm trong một gói thỏa thuận thương mại và đầu tư rộng hơn giữa Washington và Seoul.
Tuy nhiên, cho đến khi có thông báo chính thức, chưa thể khẳng định “gấp đôi” đồng nghĩa với việc thuế quan của Hàn Quốc sẽ tăng gấp đôi.
Hàn Quốc chưa chính thức quyết định đầu tư Alaska LNG
Điểm mâu thuẫn lớn nhất giữa hai bên nằm ở cách mô tả dự án.
Washington đã công bố dự án Alaska LNG như một phần trong kế hoạch đầu tư quy mô lớn của Hàn Quốc vào Mỹ.
Trong khi đó, Seoul nhanh chóng làm rõ rằng chưa có quyết định cuối cùng về việc đầu tư, cũng như chưa xác định chính thức quy mô vốn nếu dự án được thông qua.
Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc cho biết dự án Alaska LNG sẽ chỉ được xem xét trên cơ sở khả thi về mặt thương mại và phải tuân thủ các thủ tục pháp lý trong nước.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung cũng nhấn mạnh rằng hai bên có thể bắt đầu các cuộc trao đổi ở cấp chuyên môn, nhưng dự án phải chứng minh được tính khả thi thương mại trước khi tiến tới quyết định đầu tư.
Điều này có nghĩa là việc Washington công bố con số khoảng 50-54 tỷ USD không đồng nghĩa Seoul đã chuyển số tiền đó hoặc ký một cam kết đầu tư không thể đảo ngược.
Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi đánh giá thông tin về Alaska LNG.
Dự án Alaska LNG trị giá khoảng 50 tỷ USD có gì đặc biệt?
Alaska LNG là một dự án cơ sở hạ tầng năng lượng quy mô rất lớn, nhằm đưa khí tự nhiên từ khu vực North Slope ở phía bắc Alaska tới khu vực phía nam của bang thông qua một đường ống dài khoảng 1.298 km, sau đó xử lý và hóa lỏng để xuất khẩu sang các thị trường châu Á.
Vị trí địa lý là một trong những điểm hấp dẫn nhất của dự án.
Alaska nằm gần các thị trường tiêu thụ năng lượng lớn tại châu Á như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan hơn so với các nguồn LNG xuất khẩu từ vùng Vịnh Mexico của Mỹ.
Điều này có thể giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí logistics trong một số tuyến thương mại.
Tuy nhiên, lợi thế về khoảng cách không đồng nghĩa dự án chắc chắn có hiệu quả tài chính.
Alaska LNG đòi hỏi khoản vốn đầu tư rất lớn cho đường ống, cơ sở xử lý khí và nhà máy hóa lỏng. Reuters ước tính tổng chi phí cơ sở hạ tầng của dự án có thể nằm trong khoảng 44,5-54,5 tỷ USD, với công suất dự kiến khoảng 20 triệu tấn LNG mỗi năm.
Chính chi phí đầu tư cao khiến bài toán thương mại trở thành vấn đề then chốt đối với Hàn Quốc.
Vì sao Hàn Quốc thận trọng với Alaska LNG?
Hàn Quốc là một trong những quốc gia nhập khẩu LNG lớn trên thế giới. Vì vậy, việc tham gia một dự án LNG ở Alaska về lý thuyết có thể mang lại lợi ích về an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung.
Tuy nhiên, một dự án năng lượng dài hạn không thể chỉ được quyết định dựa trên yếu tố chính trị.
Các nhà đầu tư cần tính toán giá khí, chi phí vận chuyển, chi phí xây dựng, thời gian hoàn vốn, hợp đồng mua LNG dài hạn và khả năng cạnh tranh với các nguồn cung khác.
Reuters cho biết chi phí đầu tư trên mỗi đơn vị công suất của Alaska LNG có thể cao hơn đáng kể so với một số dự án LNG mới ở vùng Vịnh Mexico của Mỹ. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu người mua châu Á có chấp nhận trả mức giá cao hơn để đổi lấy lợi ích về khoảng cách và an ninh nguồn cung hay không.
Do đó, yêu cầu của Seoul về việc phải chứng minh tính khả thi thương mại không phải là một thủ tục hình thức.
Đó là yếu tố quyết định dự án có thể trở thành một khoản đầu tư thực sự hay chỉ dừng ở mức thỏa thuận chính trị.
Trump nói “không vội vàng” nhưng vẫn gây sức ép
Một điểm đáng chú ý trong phát biểu của ông Trump là ông đồng thời khẳng định “không vội vàng” về việc Hàn Quốc tham gia dự án.
Khi được hỏi liệu việc công bố sự tham gia của Seoul có diễn ra quá sớm hay không, ông Trump phủ nhận và cho rằng ông không hành động quá vội.
Tuy nhiên, ngay sau đó, ông lại cảnh báo rằng nếu Hàn Quốc không ký sớm, Mỹ có thể tăng mức phí mà Seoul phải chịu.
Hai thông điệp này tạo ra một nghịch lý đáng chú ý.
Một mặt, Washington muốn thể hiện rằng dự án có đủ sức hấp dẫn để Hàn Quốc tham gia.
Mặt khác, việc sử dụng thuế quan hoặc chi phí thương mại làm đòn bẩy cho thấy Mỹ đang muốn tăng động lực để Seoul đưa ra quyết định nhanh hơn.
Đối với Hàn Quốc, điều này làm bài toán đầu tư trở nên phức tạp hơn vì quyết định kinh tế đang gắn với các yếu tố thương mại và quan hệ song phương.
Alaska LNG nằm trong một gói đầu tư lớn hơn
Dự án LNG Alaska không đứng riêng lẻ.
Theo các thông tin được công bố, dự án nằm trong một gói đầu tư rộng hơn mà Washington cho biết Hàn Quốc sẽ thực hiện tại Mỹ sau các cuộc đàm phán thương mại.
Các lĩnh vực được nhắc tới bao gồm năng lượng, đóng tàu, nhà máy điện khí và điện hạt nhân.
Phía Mỹ đã mô tả các cam kết đầu tư này với tổng giá trị rất lớn, trong đó Alaska LNG là một trong những dự án nổi bật nhất.
Tuy nhiên, cách diễn giải giữa hai bên tiếp tục có khác biệt.
Seoul nhấn mạnh rằng những dự án chưa hoàn tất quá trình đánh giá không thể được coi là cam kết đầu tư cuối cùng.
Sự khác biệt này khiến thông tin về các khoản đầu tư cần được phân biệt rõ giữa ý định hợp tác, thỏa thuận nguyên tắc, quá trình nghiên cứu khả thi và quyết định đầu tư chính thức.
Dự án dầu khí 8,4 tỷ USD cũng gây tranh cãi
Trong một tuyên bố riêng trên Truth Social, ông Trump cho biết thỏa thuận đầu tư của Hàn Quốc đang “ngày càng tốt hơn” và công bố thêm một dự án khai thác dầu trị giá 8,4 tỷ USD.
Dự án được mô tả liên quan đến phương pháp enhanced oil recovery – EOR, tức khai thác dầu tăng cường.
Một trong những kỹ thuật của EOR là bơm khí carbon dioxide hoặc các chất khác vào mỏ dầu để duy trì áp suất và giúp thu hồi thêm dầu thô từ các tầng chứa.
Tuy nhiên, truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Bộ Công nghiệp nước này cho biết dự án dầu khí trị giá 8,4 tỷ USD không nằm trong các thỏa thuận đã đạt được giữa Seoul và Washington.
Bộ này được cho là đang xác minh tuyên bố của ông Trump và đã liên hệ với phía Mỹ thông qua các kênh thương mại để làm rõ thông tin.
Điều này một lần nữa cho thấy sự khác biệt trong cách hai chính phủ công bố và diễn giải các dự án đầu tư.
Tại sao Washington muốn Hàn Quốc tham gia Alaska LNG?
Từ góc độ Mỹ, Alaska LNG có thể mang lại nhiều lợi ích.
Thứ nhất, dự án có thể mở rộng năng lực xuất khẩu LNG của Mỹ.
Thứ hai, dự án tạo thêm nhu cầu đối với nguồn khí tự nhiên tại Alaska.
Thứ ba, việc thu hút các đối tác châu Á có thể giúp tạo nguồn vốn và khách hàng dài hạn cho một dự án cơ sở hạ tầng có chi phí rất lớn.
Thứ tư, Alaska LNG có thể củng cố vị thế của Mỹ trong thị trường năng lượng châu Á.
Với Hàn Quốc và Nhật Bản là những quốc gia phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu năng lượng, việc có một nguồn LNG gần hơn về mặt địa lý có thể mang ý nghĩa chiến lược.
Tuy nhiên, tất cả những lợi ích đó chỉ có giá trị nếu dự án đáp ứng được các yêu cầu về giá thành và khả năng hoàn vốn.
Bài toán thương mại khó hơn bài toán chính trị
Đây có thể là điểm cốt lõi của tranh luận hiện nay.
Một dự án năng lượng trị giá hàng chục tỷ USD có vòng đời hàng chục năm. Các doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào một tuyên bố chính trị để quyết định đầu tư.
Họ phải trả lời những câu hỏi như:
- Giá LNG từ Alaska có cạnh tranh với LNG từ Mỹ, Qatar, Australia hay Canada không?
- Chi phí xây dựng đường ống và nhà máy hóa lỏng có tiếp tục tăng không?
- Ai sẽ chịu rủi ro nếu dự án chậm tiến độ?
- Các khách hàng châu Á có ký hợp đồng mua LNG dài hạn không?
- Tỷ suất sinh lời có đủ hấp dẫn so với các dự án năng lượng khác?
- Chính phủ Hàn Quốc và các doanh nghiệp có được bảo đảm về mặt pháp lý hay không?
Reuters đưa tin dự án Alaska LNG đang cố chứng minh lợi thế thông qua chi phí vận chuyển tới châu Á thấp hơn, trong khi nhà phát triển cho rằng những so sánh với các dự án vùng Vịnh Mexico chưa phản ánh đầy đủ chi phí đưa khí từ North Slope tới thị trường.
Vì vậy, cuộc tranh luận sẽ không chỉ xoay quanh việc Hàn Quốc có “ký” hay không.
Câu hỏi thực sự là dự án có đủ khả năng sinh lời để thuyết phục các nhà đầu tư và người mua LNG hay không.
“Gấp đôi” có phải là thuế quan?
Đây là một trong những câu hỏi được quan tâm nhất sau phát biểu của ông Trump.
Hiện chưa có xác nhận chính thức rằng “gấp đôi” đồng nghĩa với việc thuế quan đối với hàng hóa Hàn Quốc sẽ tăng gấp đôi.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Mỹ và Hàn Quốc đang đàm phán về thương mại, nhiều phương tiện truyền thông đã diễn giải phát biểu của ông Trump theo hướng ông có thể sử dụng thuế quan làm đòn bẩy.
Các nguồn tin Hàn Quốc cũng lưu ý rằng ông Trump không nói rõ chính xác khoản nào sẽ được “tăng gấp đôi”.
Do đó, việc khẳng định chắc chắn rằng thuế quan Hàn Quốc sẽ tăng gấp đôi là chưa có cơ sở.
Điều có thể xác nhận ở thời điểm hiện tại là ông Trump đã công khai cảnh báo Seoul sẽ phải chịu chi phí cao hơn nếu không sớm tham gia dự án.
Tác động đối với quan hệ Mỹ – Hàn
Tranh luận về Alaska LNG có thể trở thành một phép thử đối với quan hệ kinh tế Mỹ – Hàn Quốc.
Hàn Quốc có lợi ích lớn trong việc duy trì quan hệ thương mại và an ninh với Mỹ. Nhưng đồng thời, Seoul cũng phải bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp và người nộp thuế khi tham gia các dự án đầu tư quy mô hàng chục tỷ USD.
Nếu một dự án có hiệu quả kinh tế rõ ràng, việc đầu tư có thể giúp Hàn Quốc tăng cường an ninh năng lượng và mở rộng hoạt động của doanh nghiệp tại Mỹ.
Ngược lại, nếu dự án không đạt tiêu chuẩn thương mại, việc đầu tư chỉ vì áp lực chính trị có thể tạo ra rủi ro tài chính trong dài hạn.
Đó là lý do Seoul tiếp tục nhấn mạnh hai điều kiện: tính khả thi thương mại và tuân thủ pháp luật trong nước.
Alaska LNG trở thành phép thử giữa áp lực chính trị và hiệu quả kinh tế
Dự án Alaska LNG đang đứng giữa hai lực kéo rất khác nhau.
Một bên là mục tiêu của Washington muốn thúc đẩy đầu tư, mở rộng xuất khẩu LNG và biến Alaska thành một trung tâm năng lượng quan trọng. Bên còn lại là Seoul, nơi các quyết định đầu tư hàng chục tỷ USD phải trải qua quá trình đánh giá về lợi nhuận, rủi ro và thủ tục pháp lý.
Phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy áp lực đối với Hàn Quốc đang gia tăng. Cảnh báo rằng Mỹ sẽ “tính phí cao hơn” hoặc “tăng gấp đôi” nếu Seoul không ký sớm có thể được xem là một đòn bẩy trong đàm phán, nhưng chưa thể kết luận khoản nào sẽ thực sự bị tăng.
Trong khi đó, Hàn Quốc vẫn giữ lập trường rằng Alaska LNG chỉ có thể tiến triển nếu chứng minh được tính khả thi thương mại và đáp ứng đầy đủ quy định pháp luật trong nước.
Đối với thị trường năng lượng, đây là diễn biến đáng theo dõi bởi Alaska LNG là dự án có quy mô rất lớn và có thể ảnh hưởng đến dòng chảy LNG giữa Mỹ và châu Á nếu được triển khai.
Đối với quan hệ Mỹ – Hàn, câu chuyện còn lớn hơn một dự án khí đốt.
Nó cho thấy các thỏa thuận thương mại và đầu tư ngày càng gắn chặt với chính sách năng lượng, thuế quan và chiến lược an ninh kinh tế.
Cuối cùng, câu hỏi quan trọng nhất vẫn là: Hàn Quốc có thể biến áp lực chính trị hiện tại thành một khoản đầu tư LNG thực sự hiệu quả về mặt thương mại hay không?
Nguồn tham khảo
- Nhà Trắng và các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về dự án Alaska LNG.
- Chính phủ và Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc về việc đánh giá dự án Alaska LNG.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin và phân tích, không phải khuyến nghị đầu tư.
Câu hỏi thường gặp về Alaska LNG và Hàn Quốc
1. Trump yêu cầu Hàn Quốc đầu tư bao nhiêu vào dự án Alaska LNG?
Các tuyên bố của Mỹ đưa ra con số khoảng 50-54 tỷ USD cho dự án Alaska LNG. Tuy nhiên, Hàn Quốc khẳng định chưa có quyết định cuối cùng về việc đầu tư hoặc quy mô đầu tư.
2. Hàn Quốc đã ký thỏa thuận đầu tư Alaska LNG chưa?
Chưa có quyết định đầu tư cuối cùng được Seoul xác nhận. Chính phủ Hàn Quốc cho biết dự án sẽ được xem xét dựa trên tính khả thi thương mại và các thủ tục pháp lý trong nước.
3. Trump nói “tăng gấp đôi” là tăng cái gì?
Ông Trump không nói rõ. Một số nguồn tin và truyền thông suy đoán đó có thể là thuế quan hoặc một khoản chi phí liên quan đến thương mại, nhưng chưa có xác nhận chính thức về nội dung cụ thể.
4. Alaska LNG có lợi thế gì đối với Hàn Quốc?
Dự án có vị trí tương đối thuận lợi để vận chuyển LNG tới các thị trường Đông Á. Đường ống dự kiến dài khoảng 1.298 km từ North Slope tới khu vực phía nam Alaska, sau đó LNG có thể được xuất khẩu sang châu Á.
5. Vì sao Hàn Quốc vẫn thận trọng?
Alaska LNG có chi phí đầu tư rất lớn. Reuters ước tính tổng chi phí dự án có thể lên tới 44,5-54,5 tỷ USD, khiến tính khả thi thương mại và khả năng cạnh tranh về giá trở thành những vấn đề quan trọng đối với nhà đầu tư.
6. Dự án dầu khí 8,4 tỷ USD có nằm trong thỏa thuận Mỹ – Hàn không?
Theo thông tin từ truyền thông Hàn Quốc dẫn Bộ Công nghiệp nước này, Seoul cho biết dự án khai thác dầu tăng cường trị giá 8,4 tỷ USD chưa nằm trong các thỏa thuận đã đạt được và đang tìm cách xác minh tuyên bố từ phía Mỹ.
