Toyota và Waymo tiến gần hơn đến mục tiêu triển khai taxi tự lái tại Nhật Bản
Toyota Motor Corporation và Waymo vừa công bố giai đoạn tiếp theo trong quan hệ hợp tác phát triển công nghệ lái xe tự động. Theo kế hoạch, hai doanh nghiệp sẽ bắt đầu các hoạt động thử nghiệm và xác nhận đội xe tự lái sử dụng mẫu SUV điện Toyota bZ4X tại Nhật Bản vào năm 2027.
Đây được xem là một cột mốc đáng chú ý trong quá trình phát triển dịch vụ gọi xe tự hành tại Nhật Bản. Thay vì chỉ nghiên cứu công nghệ trong phòng thí nghiệm hoặc thử nghiệm trên một số phương tiện chuyên dụng, hai công ty hướng tới việc sử dụng các mẫu xe được sản xuất trong nước với quy mô lớn, sau đó tích hợp hệ thống lái tự động để phục vụ hoạt động vận tải.
Sự hợp tác này được xây dựng trên thỏa thuận sơ bộ mà Toyota và Waymo công bố vào tháng 4/2025. Ở giai đoạn mới, hai bên bắt đầu tiến tới những hoạt động cụ thể hơn, bao gồm thử nghiệm phương tiện, kiểm định khả năng vận hành và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để mở rộng công nghệ tự lái sang những thị trường khác.
Theo kế hoạch được công bố, sau Nhật Bản, chương trình có thể được mở rộng sang Vương quốc Anh và một số thị trường khác nơi Waymo đang cung cấp dịch vụ trong những năm tiếp theo.
Toyota bZ4X được lựa chọn làm nền tảng cho đội xe tự lái
Một trong những nội dung trọng tâm của dự án là việc sử dụng Toyota bZ4X làm nền tảng phương tiện cho hoạt động thử nghiệm taxi tự lái.
bZ4X là mẫu SUV điện của Toyota. Trong chương trình hợp tác với Waymo, phương tiện sẽ được tùy chỉnh để đáp ứng yêu cầu vận hành của một hệ thống lái xe tự động hoàn toàn. Điều này không chỉ liên quan đến việc tích hợp phần cứng và công nghệ cảm biến mà còn bao gồm thiết kế không gian nội thất, khả năng tiếp cận và trải nghiệm của hành khách.
Toyota cho biết các phương tiện sẽ được sản xuất tại nhà máy Takaoka ở thành phố Toyota, tỉnh Aichi, Nhật Bản. Đáng chú ý, toàn bộ quy trình từ lắp ráp xe cơ bản đến tích hợp phần cứng phục vụ hệ thống tự lái của Waymo sẽ được thực hiện trong cùng một cơ sở sản xuất.
Cách tổ chức này giúp hai doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ hơn giữa khâu chế tạo phương tiện và tích hợp công nghệ. Thay vì sản xuất xe tại một địa điểm rồi chuyển sang cơ sở khác để lắp đặt hệ thống tự hành, Toyota và Waymo hướng tới quy trình liền mạch dưới một mái nhà.
Đây cũng là yếu tố có ý nghĩa đối với mục tiêu mở rộng quy mô. Khi công nghệ tự lái được đưa vào các phương tiện sản xuất hàng loạt, khả năng chuẩn hóa quy trình lắp ráp, kiểm tra chất lượng và tích hợp thiết bị sẽ trở thành một trong những điều kiện quan trọng để triển khai dịch vụ thương mại.
Kết hợp thế mạnh sản xuất của Toyota với công nghệ tự lái của Waymo
Quan hệ hợp tác giữa Toyota và Waymo dựa trên sự kết hợp giữa hai lĩnh vực chuyên môn khác nhau.
Toyota có kinh nghiệm lâu năm trong phát triển, thiết kế và sản xuất phương tiện ở quy mô toàn cầu. Trong khi đó, Waymo tập trung vào công nghệ lái xe tự động hoàn toàn và phát triển các hệ thống vận hành phương tiện không cần con người trực tiếp điều khiển trong những điều kiện được cho phép.
Khi hai năng lực này được kết hợp, mục tiêu đặt ra là đẩy nhanh quá trình phát triển và mở rộng các phương tiện tự lái cấp độ 4 đã trải qua quá trình kiểm định an toàn.
Theo cách phân loại phổ biến của ngành công nghiệp ô tô, cấp độ tự động hóa 4 cho phép phương tiện tự thực hiện nhiệm vụ lái xe trong phạm vi hoạt động và điều kiện được xác định trước mà không cần người lái can thiệp liên tục. Tuy nhiên, cấp độ này không đồng nghĩa với việc xe có thể vận hành tự động trong mọi tuyến đường, mọi thời tiết và mọi tình huống giao thông.
Do đó, quá trình thử nghiệm tại Nhật Bản sẽ có vai trò quan trọng trong việc đánh giá khả năng thích ứng của hệ thống với môi trường giao thông thực tế. Những yếu tố như đặc điểm đường sá, mật độ phương tiện, hành vi của người tham gia giao thông và điều kiện vận hành tại từng khu vực đều có thể ảnh hưởng đến phạm vi triển khai.
Toyota và Waymo kỳ vọng công nghệ này sẽ góp phần giảm thiểu các vụ tai nạn xuất phát từ lỗi của con người, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận phương tiện di chuyển cho những người gặp khó khăn trong việc đi lại.
Thiết kế bZ4X hướng đến sự thoải mái và khả năng tiếp cận của hành khách
Bên cạnh hệ thống tự lái, Toyota và Waymo cũng chú trọng đến trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ.
Mẫu bZ4X được tùy chỉnh cho chương trình sẽ có khoang để chân phía sau rộng rãi hơn, nhằm tạo không gian thoải mái cho hành khách. Đây là yếu tố đáng quan tâm đối với một phương tiện được thiết kế để phục vụ hoạt động gọi xe, trong đó người ngồi phía sau có thể chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số hành khách.
Ngoài ra, xe được trang bị một số tiện ích hỗ trợ việc lên xuống phương tiện, bao gồm cửa tự động, cửa cốp điện và hệ thống đèn chiếu sáng nội thất.
Những trang bị này có thể giúp quá trình sử dụng xe thuận tiện hơn, đặc biệt với người cao tuổi, người gặp khó khăn về vận động hoặc hành khách cần thêm hỗ trợ khi lên xuống phương tiện.
Điểm đáng chú ý là thiết kế xe tự lái không chỉ tập trung vào khả năng vận hành mà còn phải tính đến toàn bộ trải nghiệm của hành khách. Khi không còn người lái trực tiếp điều khiển phương tiện, cách hành khách tiếp cận xe, sử dụng các tiện ích và tương tác với hệ thống sẽ trở thành những yếu tố quan trọng trong thiết kế dịch vụ.
Vì vậy, việc điều chỉnh không gian nội thất và bổ sung các tính năng hỗ trợ cho thấy Toyota và Waymo đang hướng tới một mô hình vận tải tự động lấy hành khách làm trung tâm.
Nhật Bản có thể trở thành thị trường quan trọng của taxi tự lái
Việc Toyota và Waymo lựa chọn Nhật Bản làm địa điểm triển khai giai đoạn thử nghiệm tiếp theo có ý nghĩa đối với quá trình phát triển phương tiện tự hành tại quốc gia này.
Nhật Bản có ngành công nghiệp ô tô phát triển, hệ thống sản xuất phương tiện quy mô lớn và nhiều doanh nghiệp đang nghiên cứu các công nghệ hỗ trợ lái xe. Tuy nhiên, đưa taxi tự lái vào hoạt động thực tế vẫn đòi hỏi quá trình kiểm định kỹ thuật, đánh giá an toàn và hoàn thiện các điều kiện vận hành phù hợp với quy định địa phương.
Nếu chương trình thử nghiệm năm 2027 đạt được những mục tiêu đề ra, dự án có thể tạo nền tảng cho việc phát triển dịch vụ gọi xe tự động sử dụng phương tiện sản xuất hàng loạt tại Nhật Bản.
Dù vậy, cần phân biệt giữa việc bắt đầu thử nghiệm và triển khai dịch vụ thương mại trên diện rộng. Thông báo của hai doanh nghiệp hiện tập trung vào các hoạt động ban đầu nhằm thử nghiệm và xác nhận đội xe Toyota bZ4X. Điều này không đồng nghĩa taxi tự lái sẽ lập tức được cung cấp rộng rãi cho người dân ngay trong năm 2027.
Quá trình thương mại hóa còn phụ thuộc vào kết quả kiểm định, điều kiện pháp lý, phạm vi hoạt động được cấp phép và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn tại từng thị trường.
Toyota, Waymo và Woven by Toyota tiếp tục nghiên cứu an toàn giao thông
Ngoài chương trình taxi tự lái, Toyota và Waymo cho biết hai bên sẽ tiếp tục tìm hiểu tương lai của công nghệ lái xe tự động dành cho các phương tiện Toyota cá nhân.
Đây là hướng hợp tác có phạm vi rộng hơn so với việc phát triển một đội xe phục vụ dịch vụ gọi xe. Công nghệ tự hành và các hệ thống hỗ trợ lái có thể được nghiên cứu để ứng dụng vào những phương tiện mà người tiêu dùng sử dụng hằng ngày.
Cùng với Woven by Toyota, hai doanh nghiệp cũng dự kiến nghiên cứu thêm những sáng kiến nhằm hỗ trợ mục tiêu giảm thiểu các sự cố an toàn giao thông đường bộ.
Một trong những nội dung được quan tâm là khả năng sử dụng dữ liệu và kinh nghiệm thu thập từ hoạt động thực tế của Waymo để cải thiện an toàn cho toàn bộ người tham gia giao thông. Điều này có thể bao gồm việc nghiên cứu cách công nghệ tự lái nhận diện tình huống nguy hiểm, phản ứng trước những hành vi bất ngờ và tương tác với các phương tiện khác trên đường.
Nếu dữ liệu từ hoạt động thực tế được khai thác hiệu quả, những hiểu biết thu được không chỉ có giá trị đối với taxi tự lái mà còn có thể đóng góp cho quá trình phát triển các hệ thống an toàn trên phương tiện cá nhân.
Đây là điểm quan trọng bởi an toàn giao thông không chỉ phụ thuộc vào một chiếc xe riêng lẻ. Một hệ thống vận tải an toàn hơn cần tính đến người đi bộ, người đi xe đạp, người điều khiển xe máy và những phương tiện khác cùng tham gia giao thông.
Cuộc cạnh tranh công nghệ tự lái bước sang giai đoạn ứng dụng thực tế
Sự hợp tác giữa Toyota và Waymo phản ánh xu hướng các nhà sản xuất ô tô truyền thống ngày càng tăng cường hợp tác với doanh nghiệp công nghệ để phát triển phương tiện tự hành.
Trong mô hình này, nhà sản xuất ô tô đóng vai trò phát triển nền tảng phương tiện, bảo đảm chất lượng sản xuất và tích hợp các yêu cầu kỹ thuật. Doanh nghiệp công nghệ cung cấp hệ thống tự lái, phần mềm và kinh nghiệm vận hành dựa trên dữ liệu thực tế.
Thay vì mỗi bên tự phát triển toàn bộ công nghệ, việc phân chia chuyên môn có thể giúp rút ngắn một số giai đoạn nghiên cứu và tăng khả năng đưa sản phẩm vào thử nghiệm.
Tuy nhiên, mở rộng taxi tự lái vẫn là bài toán phức tạp. Công nghệ cần hoạt động ổn định trong những điều kiện giao thông khác nhau, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn, bảo mật dữ liệu và trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Đối với Toyota và Waymo, thử nghiệm tại Nhật Bản vào năm 2027 sẽ là bước tiếp theo để đánh giá khả năng kết hợp giữa phương tiện sản xuất hàng loạt và hệ thống lái tự động cấp độ cao. Kết quả của chương trình có thể ảnh hưởng đến kế hoạch mở rộng sang Vương quốc Anh và những thị trường khác trong tương lai.
Triển vọng của taxi tự lái Toyota bZ4X
Kế hoạch thử nghiệm taxi tự lái tại Nhật Bản cho thấy Toyota đang tiếp tục mở rộng hoạt động trong lĩnh vực phương tiện tự động, trong khi Waymo có thêm một đối tác sản xuất ô tô lớn để phát triển nền tảng xe phục vụ dịch vụ vận tải.
Điểm đáng chú ý của dự án không chỉ nằm ở công nghệ tự lái mà còn ở quy trình sản xuất và tích hợp phần cứng tại nhà máy Takaoka. Đây có thể là nền tảng quan trọng nếu hai doanh nghiệp muốn chuyển từ các chương trình thử nghiệm giới hạn sang mô hình vận hành có khả năng mở rộng.
Dù vậy, thành công của taxi tự lái sẽ không chỉ được đo bằng khả năng chiếc xe tự di chuyển. Những yếu tố như mức độ an toàn, độ tin cậy, sự thuận tiện của hành khách, chi phí vận hành và khả năng đáp ứng quy định địa phương đều có ý nghĩa quyết định.
Năm 2027 vì thế sẽ là một thời điểm đáng chú ý đối với chương trình hợp tác giữa Toyota và Waymo. Nếu các hoạt động thử nghiệm đạt kết quả tích cực, dự án có thể mở ra một hướng phát triển mới cho dịch vụ gọi xe tại Nhật Bản và tạo tiền đề cho việc mở rộng công nghệ tự hành sang những thị trường quốc tế.
Câu hỏi thường gặp về dự án taxi tự lái Toyota và Waymo
1. Khi nào Toyota và Waymo bắt đầu thử nghiệm taxi tự lái tại Nhật Bản?
Theo kế hoạch được công bố, Toyota và Waymo sẽ bắt đầu các hoạt động thử nghiệm và xác nhận đội xe tự lái tại Nhật Bản vào năm 2027.
2. Mẫu xe nào được sử dụng trong chương trình thử nghiệm?
Hai doanh nghiệp dự kiến sử dụng Toyota bZ4X, mẫu SUV điện được tùy chỉnh để tích hợp phần cứng và công nghệ lái tự động của Waymo.
3. Xe tự lái Toyota bZ4X được sản xuất ở đâu?
Các phương tiện dự kiến được sản xuất tại nhà máy Takaoka của Toyota ở thành phố Toyota, tỉnh Aichi, Nhật Bản. Quy trình bao gồm lắp ráp xe cơ bản và tích hợp phần cứng tự lái của Waymo.
4. Taxi tự lái này có thể hoạt động ở những quốc gia nào?
Nhật Bản là thị trường thử nghiệm theo kế hoạch năm 2027. Sau đó, hai doanh nghiệp dự kiến nghiên cứu khả năng mở rộng sang Vương quốc Anh và những thị trường khác nơi Waymo cung cấp dịch vụ.
5. Công nghệ tự lái cấp độ 4 có nghĩa là gì?
Cấp độ 4 cho phép phương tiện tự thực hiện nhiệm vụ lái xe trong phạm vi hoạt động và điều kiện được xác định trước mà không cần người lái can thiệp liên tục. Tuy nhiên, công nghệ này không có nghĩa xe có thể tự vận hành trong mọi điều kiện giao thông.
6. Toyota bZ4X phiên bản taxi tự lái có điểm gì khác biệt?
Xe được tùy chỉnh với khoang để chân phía sau rộng rãi, cửa tự động, cửa cốp điện và đèn chiếu sáng nội thất nhằm hỗ trợ hành khách lên xuống thuận tiện hơn.
7. Toyota và Waymo có tiếp tục hợp tác ngoài lĩnh vực taxi tự lái không?
Có. Hai doanh nghiệp cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu công nghệ lái tự động dành cho xe Toyota cá nhân. Cùng với Woven by Toyota, họ cũng tìm hiểu các sáng kiến sử dụng dữ liệu và công nghệ để cải thiện an toàn giao thông.
