Token hóa cổ phiếu (Tokenized Equity): Tương lai của quyền sở hữu chứng khoán và cơ hội thay đổi thị trường tài chính toàn cầu

Token hóa cổ phiếu: Bước chuyển đổi quan trọng của thị trường chứng khoán

Thị trường tài chính toàn cầu đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi đáng chú ý khi công nghệ blockchain bắt đầu được ứng dụng sâu hơn vào hoạt động phát hành, lưu ký và chuyển nhượng chứng khoán. Trong xu hướng đó, cổ phiếu được mã hóa (Tokenized Equity) đang nổi lên như một mô hình có tiềm năng thay đổi cách doanh nghiệp quản lý cổ đông và cách nhà đầu tư tiếp cận quyền sở hữu tài sản.

Thay vì chỉ tồn tại dưới dạng những bản ghi trong hệ thống dữ liệu của các tổ chức trung gian, cổ phần có thể được thể hiện trực tiếp bằng token trên blockchain. Điều này mở ra khả năng chuyển nhượng tài sản nhanh hơn, thanh toán gần như tức thời, quản lý quyền cổ đông minh bạch và mở rộng thời gian giao dịch.

Tuy nhiên, không phải tất cả token đại diện cho cổ phiếu đều mang lại quyền sở hữu thực sự. Một số token chỉ phản ánh lợi ích kinh tế hoặc biến động giá của cổ phiếu cơ sở, trong khi những mô hình khác cho phép nhà đầu tư sở hữu trực tiếp cổ phần và được hưởng các quyền tương ứng.

Đối với doanh nghiệp phát hành, sự khác biệt này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc lựa chọn mô hình token hóa sẽ quyết định ai thực sự sở hữu cổ phần, quyền biểu quyết được thực hiện như thế nào và trách nhiệm pháp lý thuộc về tổ chức nào.

Nhu cầu đối với cổ phiếu được mã hóa đang tăng nhanh

Một trong những tín hiệu đáng chú ý nhất là tốc độ tăng trưởng của các sản phẩm tài chính liên quan đến cổ phiếu trên thị trường tài sản số.

Theo số liệu được đề cập trong tài liệu gốc, quy mô giao dịch cổ phiếu vĩnh cửu (perpetual equity contracts) đã tăng từ khoảng 16 tỷ USD trong năm 2025 lên hơn 590 tỷ USD trong năm 2026 tính đến thời điểm thống kê.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa việc tiếp xúc với biến động giá cổ phiếu và quyền sở hữu cổ phần thực tế.

Các hợp đồng vĩnh cửu cho phép nhà đầu tư giao dịch theo biến động giá của tài sản tham chiếu nhưng không đồng nghĩa với việc họ sở hữu cổ phiếu cơ sở. Vì vậy, sự tăng trưởng này chủ yếu phản ánh nhu cầu tiếp cận thị trường cổ phiếu thông qua các sản phẩm tài chính trên nền tảng số.

Trong khi đó, quy mô cổ phiếu được mã hóa thực sự vẫn còn khá nhỏ. Giá trị cổ phiếu token hóa trên blockchain được ước tính khoảng 2,1 tỷ USD, tương đương tỷ trọng rất nhỏ so với tổng giá trị cổ phiếu niêm yết toàn cầu.

Khoảng cách giữa nhu cầu tiếp xúc với cổ phiếu và quy mô quyền sở hữu cổ phiếu trên blockchain cho thấy thị trường vẫn còn nhiều dư địa phát triển.

Ở phạm vi rộng hơn, hoạt động giao dịch giao ngay đối với các tài sản được mã hóa đã tăng từ khoảng 38 tỷ USD trong năm 2025 lên hơn 88 tỷ USD trong năm 2026 tính đến thời điểm thống kê. Theo tốc độ hiện tại, tổng giá trị giao dịch cả năm có thể vượt 145 tỷ USD.

Những con số này cho thấy thị trường token hóa đang từng bước mở rộng từ các sản phẩm phái sinh sang những tài sản được đại diện trực tiếp trên blockchain.

Đáng chú ý, quá trình mã hóa cổ phiếu đã diễn ra ngay cả khi doanh nghiệp phát hành chưa trực tiếp tham gia. Một số bên thứ ba đã tạo ra các sản phẩm token liên kết với cổ phiếu niêm yết và cung cấp cho nhà đầu tư ở những thị trường khác nhau.

Điều này đặt doanh nghiệp trước một lựa chọn chiến lược: chủ động xây dựng mô hình token hóa có sự kiểm soát của chính tổ chức phát hành hay để các bên trung gian tiếp tục tạo ra những sản phẩm đại diện cho cổ phiếu của mình.

Vì sao thị trường chứng khoán cần token hóa?

Trong nhiều thập kỷ, thị trường chứng khoán đã trải qua quá trình chuyển đổi từ chứng chỉ giấy sang hệ thống ghi nhận quyền sở hữu điện tử.

Quá trình phi vật chất hóa chứng khoán giúp hoạt động giao dịch, thanh toán bù trừ và lưu ký trở nên hiệu quả hơn. Tuy nhiên, mô hình hiện tại vẫn phụ thuộc vào một mạng lưới nhiều tổ chức trung gian.

Một giao dịch cổ phiếu có thể liên quan đến nhà môi giới, trung tâm thanh toán bù trừ, tổ chức lưu ký, ngân hàng giám sát và đại lý chuyển nhượng. Mỗi đơn vị duy trì hệ thống dữ liệu riêng, khiến thông tin quyền sở hữu phải được cập nhật và đối chiếu qua nhiều lớp.

Tại Mỹ, phần lớn cổ phiếu niêm yết được đăng ký dưới tên Cede & Co., đơn vị đứng tên lưu ký của Depository Trust Company (DTC). Nhà đầu tư cá nhân thường nắm giữ quyền lợi gián tiếp thông qua tài khoản tại các công ty môi giới.

Điều đó có nghĩa doanh nghiệp phát hành không phải lúc nào cũng có thể xác định trực tiếp toàn bộ những người đang sở hữu cổ phần của mình.

Mặc dù hệ thống hiện tại đã được xây dựng để kiểm soát rủi ro tín dụng, rủi ro đối tác và rủi ro vận hành, nó vẫn tồn tại một số hạn chế đáng kể.

Thứ nhất, thời gian thanh toán còn kéo dài.

Chu kỳ T+1 có nghĩa giao dịch được hoàn tất thanh toán vào ngày làm việc tiếp theo. Trong khoảng thời gian giữa thực hiện giao dịch và thanh toán cuối cùng, các bên vẫn phải quản lý rủi ro đối tác và vốn bị chiếm dụng.

Thứ hai, chi phí trung gian và đối chiếu dữ liệu cao.

Mỗi tổ chức tham gia chuỗi giao dịch đều có hệ thống vận hành, quy trình kiểm soát và chi phí riêng. Việc duy trì nhiều sổ sách khác nhau cũng làm tăng nhu cầu đối chiếu dữ liệu giữa các bên.

Thứ ba, thời gian giao dịch còn hạn chế.

Phần lớn hoạt động giao dịch cổ phiếu truyền thống vẫn phụ thuộc vào lịch hoạt động của các sàn giao dịch. Điều này khiến nhà đầu tư khó tiếp cận thị trường liên tục như đối với nhiều loại tài sản kỹ thuật số.

Thứ tư, doanh nghiệp thiếu thông tin trực tiếp về cổ đông.

Khi cổ phiếu được nắm giữ thông qua các tổ chức lưu ký và môi giới, doanh nghiệp phát hành thường phải dựa vào những báo cáo gián tiếp để xác định cơ cấu cổ đông.

Danh sách NOBO, các kênh ủy quyền thông qua môi giới và báo cáo sở hữu tổ chức 13F đều có những giới hạn nhất định. Đặc biệt, báo cáo 13F có thể được công bố muộn tới 45 ngày sau khi kết thúc quý.

Kết quả là doanh nghiệp có thể không nắm được bức tranh sở hữu cổ phần theo thời gian thực.

Thứ năm, cổ phần tư nhân thiếu thanh khoản thứ cấp.

Nhân viên, nhà sáng lập và nhà đầu tư giai đoạn đầu thường gặp khó khăn khi muốn chuyển nhượng cổ phần. Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn phải xử lý nhiều thủ tục hành chính liên quan đến bảng cơ cấu vốn và hồ sơ cổ đông.

Token hóa được kỳ vọng giải quyết một phần những vấn đề này bằng cách đưa quyền sở hữu lên một sổ cái chung có khả năng lập trình.

Token hóa cổ phiếu mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp phát hành?

Lợi ích lớn nhất của token hóa xuất hiện khi chính doanh nghiệp phát hành hoặc đại lý được chỉ định tạo ra token đại diện cho cổ phần thực tế.

Trong mô hình này, blockchain không chỉ đóng vai trò là nơi ghi nhận một giao dịch kỹ thuật số mà còn có thể trở thành hạ tầng quản lý quyền sở hữu.

1. Quản lý sổ đăng ký cổ đông theo thời gian thực

Khi quyền sở hữu cổ phần được ghi nhận trực tiếp trên blockchain, doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin về những người đang nắm giữ cổ phần một cách minh bạch hơn.

Thay vì phải tổng hợp dữ liệu từ nhiều nhà môi giới và tổ chức lưu ký, doanh nghiệp có thể sử dụng một hệ thống ghi nhận chung.

Điều này giúp giảm độ trễ trong việc cập nhật cơ cấu cổ đông, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp quản lý các hoạt động liên quan đến quyền sở hữu hiệu quả hơn.

2. Tự động hóa các hoạt động doanh nghiệp

Một trong những ưu điểm quan trọng của blockchain là khả năng lập trình.

Các hoạt động như phân phối cổ tức, chia tách cổ phiếu, biểu quyết và thực hiện quyền lợi cổ đông có thể được tích hợp vào hệ thống quản lý token.

Chẳng hạn, khi doanh nghiệp công bố cổ tức, hệ thống có thể xác định những người đủ điều kiện nhận quyền lợi dựa trên dữ liệu sở hữu được ghi nhận.

Các điều kiện chuyển nhượng cũng có thể được thiết lập ở cấp độ token, giúp doanh nghiệp kiểm soát những giao dịch không đáp ứng yêu cầu pháp lý.

3. Mở rộng khả năng phân phối cổ phiếu trên phạm vi toàn cầu

Token hóa có thể tạo điều kiện để nhà đầu tư đã được xác minh tiếp cận cổ phần thông qua các nền tảng kỹ thuật số.

Điều này mở ra cơ hội mở rộng phân phối cổ phiếu vượt ra ngoài giới hạn về giờ giao dịch và một số rào cản địa lý truyền thống.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận toàn cầu không đồng nghĩa với việc mọi nhà đầu tư đều có thể tự do mua cổ phiếu ở bất kỳ quốc gia nào. Các yêu cầu về danh tính, điều kiện nhà đầu tư và quy định chứng khoán vẫn phải được tuân thủ.

4. Tăng khả năng thanh khoản cho cổ phần tư nhân

Đối với các công ty chưa niêm yết, việc chuyển nhượng cổ phần thường phức tạp và bị giới hạn bởi nhiều điều kiện.

Token hóa có thể giúp đơn giản hóa quá trình ghi nhận và chuyển giao quyền sở hữu, qua đó tạo thêm điều kiện cho thị trường thứ cấp phát triển.

Nhân viên, nhà sáng lập và nhà đầu tư ban đầu có thể có thêm phương thức tiếp cận thanh khoản.

Dù vậy, việc phát hành token không tự động tạo ra người mua hoặc bảo đảm thị trường thứ cấp có thanh khoản cao. Nhu cầu thực tế, cơ chế giao dịch và khuôn khổ pháp lý vẫn là những yếu tố quyết định.

5. Giảm chi phí quản lý và đối chiếu hồ sơ

Một hệ thống ghi nhận quyền sở hữu chung có thể hạn chế tình trạng nhiều tổ chức phải duy trì những bản ghi riêng biệt.

Nếu được triển khai đầy đủ, mô hình này có thể giảm một phần chi phí quản lý, đối chiếu và cập nhật dữ liệu.

Tuy nhiên, mức tiết kiệm phụ thuộc vào cách doanh nghiệp triển khai. Nếu vẫn duy trì phần lớn hệ thống trung gian truyền thống, chi phí vận hành cũng sẽ không giảm đáng kể.

6. Tăng khả năng tương tác trực tiếp với cổ đông

Một lợi ích đáng chú ý khác là doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn về cơ cấu cổ đông và xây dựng các chương trình tương tác trực tiếp.

Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể ghi nhận thời gian nắm giữ cổ phần, mức độ tham gia biểu quyết hoặc các điều kiện để hưởng quyền lợi nhất định.

Điều này tạo ra một cách tiếp cận mới trong quan hệ giữa doanh nghiệp và cổ đông, tương tự như cách các công ty hiện nay quản lý dữ liệu và tương tác với khách hàng.

Ba mô hình token hóa cổ phiếu mà nhà đầu tư cần phân biệt

Đây là vấn đề quan trọng nhất trong thị trường Tokenized Equity.

Hai token có thể hiển thị cùng một mã chứng khoán hoặc có biểu đồ giá gần như giống nhau, nhưng quyền lợi pháp lý của người sở hữu lại hoàn toàn khác biệt.

Về cơ bản, có ba mô hình chính.

Mô hình 1: Token hóa do nhà phát hành tài trợ (Issuer-Sponsored)

Đây là mô hình có mức độ gắn kết trực tiếp nhất giữa token và cổ phần thực tế.

Doanh nghiệp phát hành hoặc đại lý được chỉ định phát hành token trực tiếp trên blockchain. Token đại diện cho cổ phần và có thể mang đầy đủ các quyền tương ứng với loại cổ phiếu đó.

Nhà đầu tư nắm giữ token được công nhận là cổ đông theo cấu trúc pháp lý áp dụng.

Các quyền có thể bao gồm:

• Quyền sở hữu cổ phần.
• Quyền biểu quyết.
• Quyền nhận cổ tức.
• Quyền tham gia các hoạt động doanh nghiệp.
• Quyền chuyển nhượng theo quy định.
• Các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư tương ứng.

Điểm quan trọng là quyền lợi đi cùng với cổ phần được mã hóa, thay vì chỉ là một cam kết thanh toán dựa trên biến động giá.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng có thể phát hành chứng khoán token hóa thuộc một loại riêng biệt. Khi đó, quyền của người nắm giữ phải được xác định theo điều khoản phát hành của loại chứng khoán đó, không mặc nhiên giống cổ phiếu hiện hữu.

Mô hình 2: Token hóa thông qua tổ chức lưu ký (Custodial Tokenization)

Trong mô hình này, token đại diện cho quyền lợi gián tiếp đối với cổ phiếu cơ sở được nắm giữ bởi một tổ chức trung gian.

Nhà đầu tư không trực tiếp đứng tên sở hữu cổ phần trên sổ đăng ký của doanh nghiệp phát hành. Thay vào đó, họ nắm giữ quyền lợi thông qua một đơn vị lưu ký hoặc trung gian chứng khoán.

Về mặt kinh tế và chức năng, mô hình này hướng đến việc tái hiện trải nghiệm sở hữu cổ phiếu thông qua tài khoản môi giới truyền thống.

Nhà đầu tư có thể được hưởng các quyền lợi tương tự cổ đông, nhưng việc thực hiện quyền thường phụ thuộc vào cấu trúc lưu ký và trách nhiệm của tổ chức trung gian.

Do đó, nhà đầu tư cần quan tâm đến cách cổ phiếu cơ sở được lưu giữ, cơ chế bảo vệ tài sản và khả năng thực thi quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.

Mô hình 3: Token hóa tổng hợp (Synthetic Tokenized Equity)

Đây là mô hình có sự khác biệt lớn nhất so với quyền sở hữu cổ phiếu thực tế.

Một bên thứ ba phát hành token dưới dạng chứng khoán liên kết hoặc sản phẩm phái sinh, với giá trị được thiết kế để biến động theo giá của một cổ phiếu tham chiếu.

Nhà đầu tư có thể tiếp cận biến động giá cổ phiếu thông qua token, nhưng không sở hữu cổ phần cơ sở và không có quyền trực tiếp đối với doanh nghiệp phát hành cổ phiếu đó.

Thay vào đó, nhà đầu tư sở hữu một quyền theo hợp đồng đối với tổ chức phát hành token.

Cấu trúc này làm phát sinh một số rủi ro đáng chú ý:

• Rủi ro đối tác: Nhà đầu tư phụ thuộc vào khả năng thực hiện nghĩa vụ của đơn vị phát hành token.
• Rủi ro lưu ký: Cổ phiếu cơ sở có thể được quản lý thông qua một cấu trúc lưu ký riêng.
• Rủi ro theo dõi giá: Giá token có thể không phản ánh chính xác giá cổ phiếu tham chiếu.
• Rủi ro sàn giao dịch: Thanh khoản và mức giá có thể khác nhau giữa các nền tảng.
• Rủi ro quyền lợi doanh nghiệp: Cổ tức, chia tách cổ phiếu hoặc các hoạt động khác có thể không được phản ánh đầy đủ.

Ví dụ, một doanh nghiệp thực hiện chia tách cổ phiếu theo tỷ lệ 10:1. Nếu token tổng hợp không được điều chỉnh tương ứng, người nắm giữ có thể không nhận được số lượng token hoặc quyền lợi phù hợp với thay đổi của cổ phiếu cơ sở.

Điều này cho thấy việc token có tên gọi hoặc mã giao dịch giống cổ phiếu không có nghĩa nhà đầu tư đang sở hữu cổ phần thực tế.

SEC và khuôn khổ pháp lý đối với cổ phiếu được mã hóa

Một trong những vấn đề quyết định tốc độ phát triển của Tokenized Equity là hành lang pháp lý.

Theo nội dung tài liệu gốc, tuyên bố của nhân viên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vào tháng 1/2026 nhấn mạnh rằng việc mã hóa không làm thay đổi bản chất pháp lý của chứng khoán và cũng không loại bỏ các nghĩa vụ tuân thủ liên quan.

Cơ quan quản lý phân biệt các cấu trúc chứng minh quyền sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp với những sản phẩm chỉ liên kết giá trị hoặc tham chiếu đến hiệu suất của chứng khoán cơ sở.

Điều này có ý nghĩa quan trọng bởi blockchain chỉ là công nghệ ghi nhận và chuyển giao tài sản. Việc đưa chứng khoán lên blockchain không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể bỏ qua các quy định về phát hành, đăng ký, lưu ký, bảo vệ nhà đầu tư và giao dịch chứng khoán.

Bên cạnh đó, các sáng kiến liên quan đến SEC, chương trình thí điểm của DTC và sự chấp thuận của Nasdaq đang góp phần đưa chứng khoán được mã hóa vào khuôn khổ thị trường hiện hành.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một vấn đề mang tính cấu trúc.

Để bảo đảm quyền sở hữu và tuân thủ quy định, các hệ thống có thể phải áp dụng cơ chế danh sách trắng (whitelist), chỉ cho phép những ví hoặc nhà đầu tư đã được xác minh thực hiện giao dịch.

Cơ chế này giúp kiểm soát danh tính và điều kiện chuyển nhượng, nhưng đồng thời hạn chế khả năng di chuyển tự do giữa các nền tảng blockchain không cần cấp phép.

Nói cách khác, thị trường phải tìm được sự cân bằng giữa tính mở của blockchain và yêu cầu kiểm soát của hệ thống chứng khoán truyền thống.

Đại lý chuyển nhượng trở thành mắt xích quan trọng trong hệ thống mới

Một điểm đáng chú ý trong mô hình token hóa do nhà phát hành tài trợ là vai trò của đại lý chuyển nhượng (Transfer Agent).

Trong hệ thống chứng khoán truyền thống, đại lý chuyển nhượng chịu trách nhiệm duy trì sổ đăng ký cổ đông chính thức và ghi nhận những thay đổi về quyền sở hữu.

Các nhà môi giới, trung tâm thanh toán bù trừ và tổ chức lưu ký hỗ trợ quá trình giao dịch, thanh toán và bảo quản tài sản. Tuy nhiên, đại lý chuyển nhượng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hồ sơ sở hữu được ghi nhận chính xác và hợp lệ.

Khi áp dụng blockchain, vai trò này không nhất thiết biến mất mà có thể trở thành trung tâm của hệ thống mới.

Thay vì chỉ lưu trữ hồ sơ trong cơ sở dữ liệu riêng, đại lý chuyển nhượng có thể quản lý sổ đăng ký cổ đông trên blockchain.

Trong cấu trúc đó:

• Token đại diện cho cổ phần thực tế.
• Blockchain đóng vai trò sổ đăng ký quyền sở hữu.
• Đại lý chuyển nhượng chịu trách nhiệm quản lý hồ sơ và tuân thủ.
• Các giao dịch chuyển nhượng được ghi nhận trên hệ thống.
• Những điều kiện về danh tính và quyền sở hữu được thực thi theo quy định.

Cách tiếp cận này giúp kết hợp cơ sở hạ tầng tài chính hiện có với khả năng lập trình và ghi nhận giao dịch của blockchain.

Bullish và Equiniti: Ví dụ đáng chú ý về token hóa cổ phiếu

Một trong những trường hợp được đề cập trong tài liệu gốc là sự hợp tác giữa Bullish và Equiniti.

Thỏa thuận mua lại Equiniti của Bullish được công bố vào tháng 5/2026 với mức định giá khoảng 4,2 tỷ USD.

Equiniti đang hỗ trợ gần 3.000 tổ chức phát hành và quản lý hồ sơ cho hơn 20 triệu cổ đông đã được xác minh.

Đây là cơ sở hạ tầng quan trọng để mở rộng mô hình token hóa do nhà phát hành tài trợ. Thay vì mỗi doanh nghiệp phải tự xây dựng toàn bộ hệ thống, các công ty có thể tận dụng mạng lưới đại lý chuyển nhượng và cơ sở dữ liệu cổ đông hiện có.

BLSH trở thành trường hợp triển khai thực tế

Cổ phiếu BLSH của Bullish được sử dụng để minh họa mô hình token hóa trực tiếp.

Theo tài liệu, đây là trường hợp đầu tiên một công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) đưa toàn bộ cơ cấu vốn của mình lên blockchain.

Tại sự kiện Consensus Miami 2026, CEO Tom Farley đã trình diễn việc chuyển token BLSH trực tiếp giữa hai ví chỉ trong vài giây mà không cần thông qua nhà môi giới hoặc một số khâu trung gian truyền thống.

Ngày 12/8/2026, hoạt động này tiếp tục được triển khai trong giao dịch thực tế khi các bên tham gia thị trường thực hiện giao dịch cổ phiếu BLSH được mã hóa trên Bullish Exchange và thanh toán bằng stablecoin USD.

Đây được mô tả là lần đầu tiên cổ phiếu được mã hóa giao dịch trên một sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số chịu sự quản lý của GFSC.

Wintermute cung cấp thanh khoản trong giai đoạn ra mắt. Một số tổ chức tham gia thị trường được đề cập gồm Qube Research & Technologies, Annamite Capital và Fasanara Digital.

Điểm khác biệt đáng chú ý là Bullish Exchange hoạt động liên tục 24/7, với khả năng thanh toán gần như tức thời thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ xử lý T+1.

Nhờ đó, giao dịch cổ phiếu có thể diễn ra ngoài giờ hoạt động thông thường của các thị trường chứng khoán truyền thống.

Trường hợp BLSH cho thấy token hóa không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một phiên bản kỹ thuật số của cổ phiếu mà còn có thể thay đổi cách giao dịch và thanh toán được tổ chức.

Thị trường chứng khoán 24/7: Xu hướng tiếp theo của tài chính toàn cầu

Hiện nay, nhiều loại tài sản kỹ thuật số đã được giao dịch liên tục 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán truyền thống vẫn hoạt động theo lịch giao dịch nhất định, mặc dù các sàn giao dịch đang từng bước mở rộng thời gian hoạt động.

Theo nội dung tài liệu, Nasdaq đã nhận được sự chấp thuận của SEC để triển khai giao dịch 23 giờ mỗi ngày trong tuần. NYSE Arca cũng đề xuất lịch giao dịch tương tự, trong khi sàn 24X đã bắt đầu hoạt động với kế hoạch mở rộng thời gian giao dịch.

Ở cấp độ hậu giao dịch, NSCC giới thiệu hệ thống thanh toán bù trừ 24×5 vào tháng 6/2026.

Những bước tiến này giúp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, nhưng chưa tạo ra một hệ thống hoạt động hoàn toàn liên tục.

Việc đóng cửa hằng ngày và cuối tuần vẫn tồn tại. Các giao dịch vẫn phụ thuộc vào một số quy trình xử lý theo lô và cơ chế thanh toán truyền thống.

Token hóa có thể tạo ra bước chuyển đổi sâu hơn bằng cách đưa quá trình ghi nhận và thanh toán quyền sở hữu lên cùng một sổ cái.

Khi tài sản, quyền sở hữu và giao dịch được tích hợp trên một hệ thống chung, khả năng thanh toán gần như tức thời và tự động hóa các hoạt động doanh nghiệp có thể được mở rộng.

Tuy nhiên, để đạt được điều đó, thị trường cần giải quyết đồng thời các vấn đề về pháp lý, quản trị, bảo mật, lưu ký và khả năng tương tác giữa các nền tảng.

Triển vọng của Tokenized Equity trong những năm tới

Token hóa cổ phiếu đang đứng trước cơ hội phát triển khi nhu cầu giao dịch tài sản kỹ thuật số ngày càng tăng và các tổ chức tài chính bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến hạ tầng blockchain.

Đối với doanh nghiệp phát hành, mô hình này có thể giúp cải thiện quản lý cổ đông, giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống dữ liệu phân tán và mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư.

Đối với nhà đầu tư, lợi ích tiềm năng nằm ở khả năng giao dịch linh hoạt, tiếp cận tài sản trên nền tảng kỹ thuật số và rút ngắn thời gian thanh toán.

Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là quyền sở hữu thực tế.

Một token đại diện trực tiếp cho cổ phần có cấu trúc pháp lý và quyền lợi khác hoàn toàn với token tổng hợp chỉ mô phỏng biến động giá. Vì vậy, nhà đầu tư không nên đánh giá một sản phẩm chỉ dựa trên tên gọi, mã giao dịch hoặc biểu đồ giá.

Trong dài hạn, mô hình do nhà phát hành tài trợ có thể trở thành một hướng phát triển quan trọng bởi nó kết nối trực tiếp công nghệ blockchain với hệ thống đăng ký cổ đông và quyền lợi chứng khoán.

Trường hợp Bullish – Equiniti cho thấy một hướng triển khai đáng chú ý: thay vì loại bỏ hoàn toàn cơ sở hạ tầng truyền thống, các tổ chức có thể đưa những chức năng quan trọng như đăng ký cổ đông, kiểm soát danh tính và tuân thủ vào một hệ thống blockchain.

Dù vậy, thị trường vẫn cần thời gian để hoàn thiện hành lang pháp lý và giải quyết những giới hạn liên quan đến khả năng chuyển nhượng giữa các hệ sinh thái.

Tokenized Equity vì thế không đơn thuần là một xu hướng công nghệ mới. Đây có thể là một bước thay đổi về cấu trúc thị trường vốn, nơi quyền sở hữu, thanh toán và quản lý cổ đông được tích hợp chặt chẽ hơn trên nền tảng kỹ thuật số.
Thông tin phục vụ mục đích tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ cấu trúc pháp lý, quyền sở hữu, cơ chế lưu ký và rủi ro của từng sản phẩm token hóa trước khi tham gia.

Câu hỏi thường gặp về Tokenized Equity

1. Tokenized Equity là gì?

Tokenized Equity là cổ phần hoặc quyền lợi liên quan đến cổ phần được thể hiện dưới dạng token trên blockchain. Tùy thuộc vào cấu trúc phát hành, token có thể đại diện cho quyền sở hữu trực tiếp, quyền lợi gián tiếp hoặc chỉ phản ánh biến động giá của cổ phiếu cơ sở.

2. Sở hữu token cổ phiếu có đồng nghĩa với sở hữu cổ phiếu thật không?

Không phải lúc nào cũng vậy. Chỉ những mô hình có cấu trúc pháp lý xác lập quyền sở hữu cổ phần mới mang lại quyền tương ứng. Token tổng hợp có thể chỉ là một hợp đồng liên kết với giá cổ phiếu và không trao quyền cổ đông trực tiếp.

3. Ba mô hình token hóa cổ phiếu phổ biến là gì?

Ba mô hình chính gồm token hóa do nhà phát hành tài trợ, token hóa thông qua tổ chức lưu ký và token hóa tổng hợp. Mỗi mô hình có sự khác biệt về quyền sở hữu, quyền biểu quyết, cổ tức và rủi ro đối tác.

4. Token hóa cổ phiếu có thể giao dịch 24/7 không?

Về mặt công nghệ, blockchain cho phép hệ thống giao dịch và chuyển nhượng tài sản hoạt động liên tục. Tuy nhiên, việc giao dịch thực tế còn phụ thuộc vào quy định pháp lý, nền tảng giao dịch và điều kiện chuyển nhượng của từng loại chứng khoán.

5. Token hóa cổ phiếu có giúp thanh toán nhanh hơn T+1 không?

Có thể. Trong mô hình được triển khai phù hợp, giao dịch và chuyển giao quyền sở hữu có thể được xử lý gần như đồng thời trên blockchain, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào quy trình thanh toán T+1 truyền thống.

6. SEC có cho phép token hóa chứng khoán không?

Việc sử dụng blockchain không tự động loại bỏ các nghĩa vụ theo luật chứng khoán. Các sản phẩm token hóa vẫn phải đáp ứng những yêu cầu pháp lý áp dụng đối với loại chứng khoán và cấu trúc phát hành tương ứng.

7. Token hóa cổ phiếu có bảo đảm thanh khoản không?

Không. Token hóa có thể tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch thứ cấp, nhưng thanh khoản vẫn phụ thuộc vào số lượng người mua và người bán, cơ chế giao dịch và mức độ phát triển của thị trường.

8. Bullish và Equiniti đóng vai trò gì trong thị trường này?

Bullish và Equiniti minh họa mô hình kết hợp giữa nền tảng giao dịch tài sản kỹ thuật số và hạ tầng đại lý chuyển nhượng. Mục tiêu là đưa quyền sở hữu cổ phiếu lên blockchain nhưng vẫn duy trì các chức năng quản lý cổ đông và tuân thủ pháp lý.

“`html “`