Thương vụ 20 tỷ USD giữa Nvidia và Groq đối mặt kiện tụng, cổ đông cáo buộc bị thiệt hại hàng tỷ USD

Thương vụ trị giá 20 tỷ USD giữa Nvidia và Groq, một startup chuyên thiết kế chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), đang đối mặt với một vụ kiện tại bang Delaware. Hai cựu kỹ sư của Groq cáo buộc cấu trúc giao dịch đã “ép buộc” các cổ đông và khiến họ có thể bị thiệt hại hàng tỷ USD.

Vụ kiện được Joshua Rubin và Benjamin Serebrin đệ trình tại Tòa án Công bằng của bang Delaware vào ngày 2/10. Hai nguyên đơn cho rằng hội đồng quản trị Groq đã phê duyệt giao dịch mà không tiến hành cuộc bỏ phiếu cổ đông theo yêu cầu, đồng thời không thực hiện một quy trình đủ sức kiểm tra hoặc tối đa hóa giá trị tài sản mà Nvidia nhận được.

Groq bác bỏ các cáo buộc, gọi vụ kiện là “vô căn cứ” và khẳng định thỏa thuận cấp phép công nghệ với Nvidia mang lại “giá trị vượt trội” cho công ty, nhà đầu tư và nhân viên.

Thương vụ Nvidia – Groq thực chất là gì?

Điểm đáng chú ý là Nvidia và Groq không được mô tả là một thương vụ mua lại công ty theo nghĩa truyền thống.

Theo thông tin được đưa ra, Nvidia đã đạt thỏa thuận trị giá khoảng 20 tỷ USD để tiếp nhận công nghệ và nhân sự liên quan đến Groq. Trong khi đó, Groq vẫn được tuyên bố sẽ tiếp tục hoạt động như một công ty độc lập.

Cấu trúc này khiến giao dịch trở nên đặc biệt đáng chú ý.

Theo đơn kiện, Nvidia phân bổ khoảng 17 tỷ USD cho một thỏa thuận cấp phép công nghệ suy luận AI, được mô tả là “không độc quyền”. Ngoài ra, khoảng 3 tỷ USD cổ phiếu hạn chế (RSU) của Nvidia được dành cho các nhân viên Groq chuyển sang Nvidia cùng với công nghệ.

Khoảng 150-200 kỹ sư Groq được cho là đã trở thành nhân viên Nvidia trong khuôn khổ thỏa thuận.

Như vậy, thay vì mua toàn bộ Groq, Nvidia tập trung vào những tài sản mà họ cần nhất cho chiến lược AI: công nghệ, đội ngũ kỹ thuật và năng lực xử lý suy luận AI.

Đây cũng chính là điểm khiến vụ kiện trở nên phức tạp về mặt pháp lý và tài chính.

Hai cựu kỹ sư Groq cáo buộc cổ đông bị “ép buộc”

Joshua Rubin và Benjamin Serebrin từng làm việc tại Groq nhưng đã rời công ty trước khi thỏa thuận với Nvidia được công bố. Theo hồ sơ LinkedIn được đề cập, cả hai không còn là nhân viên Groq tại thời điểm giao dịch, nhưng đơn kiện cho rằng họ vẫn nắm giữ cổ phần trong công ty.

Các nguyên đơn cáo buộc hội đồng quản trị Groq đã bán tài sản cho Nvidia mà không có cuộc bỏ phiếu của cổ đông theo yêu cầu của luật Delaware.

Họ cũng cho rằng hội đồng quản trị không thiết lập một quy trình nhằm kiểm tra các lựa chọn khác hoặc tối đa hóa giá trị tài sản mà Nvidia muốn mua.

Theo lập luận của bên nguyên đơn, vấn đề không chỉ nằm ở mức giá của giao dịch.

Vấn đề lớn hơn là cách giao dịch được cấu trúc và phê duyệt.

Nếu một hội đồng quản trị lựa chọn một cấu trúc khiến cổ đông không nhận được toàn bộ giá trị kinh tế mà tài sản có thể tạo ra, các cổ đông có thể đặt câu hỏi về nghĩa vụ của hội đồng quản trị đối với họ.

Cáo buộc về xung đột lợi ích

Một trong những nội dung nghiêm trọng nhất trong đơn kiện là cáo buộc về xung đột lợi ích.

Đơn kiện cho rằng đa số thành viên hội đồng quản trị Groq rơi vào tình thế có lợi ích xung đột trong quá trình lựa chọn giao dịch.

Các nguyên đơn lập luận rằng những lựa chọn của hội đồng quản trị đã khiến cổ đông Groq có nguy cơ thiệt hại “hàng tỷ USD”.

Đây là điểm có thể trở thành trọng tâm của vụ kiện.

Trong các thương vụ công nghệ trị giá hàng tỷ USD, câu hỏi không chỉ là doanh nghiệp được định giá bao nhiêu mà còn là ai nhận được giá trị và bằng cách nào.

Một giao dịch có thể mang lại lợi ích lớn cho doanh nghiệp mua, nhân viên và một số nhà đầu tư nhưng vẫn có thể gây tranh cãi nếu cổ đông hiện hữu cho rằng họ không được hưởng phần giá trị tương xứng.

Tuy nhiên, những cáo buộc trong đơn kiện vẫn chỉ là cáo buộc và chưa phải kết luận của tòa án.

Groq bác bỏ vụ kiện

Groq đã phản bác mạnh mẽ các cáo buộc.

Một phát ngôn viên của công ty cho biết thỏa thuận cấp phép với Nvidia đã mang lại “giá trị vượt trội” cho Groq, các nhà đầu tư và nhân viên.

Công ty cũng gọi vụ kiện là “không có cơ sở” và cho biết sẽ kiên quyết bảo vệ mình trước các cáo buộc.

Groq đồng thời nhấn mạnh rằng công ty vẫn tập trung vào việc phục vụ khách hàng và xây dựng một nền tảng điện toán đám mây suy luận AI hàng đầu.

Nvidia được liên hệ để đưa ra bình luận về vụ kiện.

Vì sao Nvidia cần công nghệ của Groq?

Để hiểu tầm quan trọng của giao dịch, cần nhìn vào thị trường AI hiện nay.

Trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng AI tạo sinh, phần lớn sự chú ý tập trung vào việc huấn luyện các mô hình AI khổng lồ.

Nhưng khi các mô hình ngày càng được sử dụng rộng rãi, suy luận AI đang trở thành một chiến trường quan trọng.

Suy luận là quá trình mô hình AI xử lý yêu cầu và tạo ra kết quả sau khi đã được huấn luyện. Khi hàng triệu người dùng và doanh nghiệp sử dụng AI cùng lúc, tốc độ phản hồi, chi phí điện toán và độ trễ trở thành những yếu tố rất quan trọng.

Groq tập trung vào các bộ xử lý được thiết kế cho suy luận AI với độ trễ thấp.

Đây là lý do công nghệ của startup có thể mang lại giá trị chiến lược đối với Nvidia.

Trong email gửi nhân viên sau khi thỏa thuận được công bố, CEO Nvidia Jensen Huang cho biết công ty dự định tích hợp bộ xử lý độ trễ thấp của Groq vào kiến trúc AI của Nvidia.

Mục tiêu là mở rộng nền tảng để phục vụ nhiều loại tác vụ suy luận AI và xử lý thời gian thực hơn.

Nvidia không mua Groq theo cách truyền thống

Một điểm đặc biệt khác là Jensen Huang nhấn mạnh rằng Nvidia không mua lại Groq với tư cách một công ty.

Theo thông điệp của Huang, Nvidia sẽ bổ sung các nhân sự tài năng của Groq và cấp phép sử dụng sở hữu trí tuệ của startup.

Điều này giải thích tại sao giao dịch được mô tả như một thương vụ trị giá 20 tỷ USD nhưng Groq vẫn có thể tiếp tục tồn tại độc lập.

Đây là một mô hình giao dịch ngày càng đáng chú ý trong ngành công nghệ.

Thay vì mua toàn bộ doanh nghiệp, một tập đoàn lớn có thể tập trung vào tài sản trí tuệ, nhân sự chủ chốt hoặc một bộ phận công nghệ mà họ cần.

Cách làm này có thể giúp bên mua tránh một số vấn đề thường gặp trong thương vụ M&A truyền thống, đồng thời cho phép công ty khởi nghiệp tiếp tục hoạt động.

Nhưng ngược lại, cấu trúc phức tạp cũng có thể khiến cổ đông đặt ra nhiều câu hỏi hơn về cách giá trị được phân bổ.

17 tỷ USD cho giấy phép công nghệ có ý nghĩa gì?

Theo đơn kiện, phần lớn giá trị của giao dịch, khoảng 17 tỷ USD, được phân bổ cho giấy phép công nghệ suy luận của Groq.

Đáng chú ý, giấy phép được mô tả là “không độc quyền”.

Điều này khiến các nguyên đơn đặt câu hỏi về việc tại sao một khoản tiền lớn như vậy lại được trả cho một giấy phép thay vì một thương vụ mua lại toàn bộ công ty.

Đối với Nvidia, giá trị có thể nằm ở tốc độ tiếp cận công nghệ và khả năng tích hợp công nghệ này với hệ sinh thái hiện có.

Nvidia đang xây dựng một nền tảng AI hoàn chỉnh bao gồm chip, mạng kết nối, phần mềm và hệ thống điện toán.

Nếu công nghệ của Groq giúp cải thiện hiệu suất suy luận, Nvidia có thể cung cấp thêm lựa chọn cho khách hàng AI cần tốc độ phản hồi cao và xử lý thời gian thực.

3 tỷ USD cổ phiếu Nvidia dành cho nhân viên Groq

Ngoài khoản tiền dành cho giấy phép công nghệ, đơn kiện cho rằng Nvidia dành khoảng 3 tỷ USD cổ phiếu hạn chế (RSU) cho các nhân viên Groq chuyển sang Nvidia.

Đây là một yếu tố quan trọng bởi trong ngành AI, nhân sự có chuyên môn sâu về chip và hệ thống điện toán có giá trị rất lớn.

Công nghệ AI thay đổi nhanh khiến cuộc cạnh tranh nhân tài ngày càng gay gắt.

Một công ty có thể mất nhiều năm để xây dựng một đội ngũ kỹ sư chuyên sâu, trong khi việc đưa cả một nhóm kỹ thuật giàu kinh nghiệm vào một tập đoàn lớn có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian phát triển sản phẩm.

Với Nvidia, việc tiếp nhận 150-200 kỹ sư Groq có thể mang lại giá trị không chỉ ở công nghệ hiện tại mà còn ở khả năng phát triển các sản phẩm tương lai.

Groq từng huy động khoảng 1 tỷ USD

Theo thông tin được cung cấp, Groq đã huy động khoảng 1 tỷ USD kể từ tháng 6, trong đó có sự tham gia của Nvidia.

Điều này cho thấy startup vẫn có khả năng thu hút vốn và nhận được sự quan tâm đáng kể từ các nhà đầu tư.

Groq cũng từng công bố thỏa thuận cấp phép công nghệ suy luận với Nvidia vào tháng 12.

Nhà sáng lập kiêm CEO Jonathan Ross và chủ tịch Sunny Madra sau đó gia nhập Nvidia cùng nhiều lãnh đạo cấp cao khác.

Sự dịch chuyển của đội ngũ lãnh đạo và kỹ sư Groq sang Nvidia càng cho thấy giá trị của thương vụ nằm rất nhiều ở con người và công nghệ.

Nvidia – Groq cho thấy cuộc chiến AI đang bước sang giai đoạn mới

Thương vụ trị giá 20 tỷ USD giữa Nvidia và Groq cho thấy cuộc chiến AI đang ngày càng tập trung vào những tài sản có giá trị nhất: chip, công nghệ suy luận, sở hữu trí tuệ và nhân sự kỹ thuật.

Nvidia không nhất thiết phải mua toàn bộ một startup để tiếp cận những gì họ cần. Thay vào đó, tập đoàn có thể cấp phép công nghệ, tiếp nhận nhân sự chủ chốt và tích hợp các giải pháp mới vào hệ sinh thái AI khổng lồ của mình.

Nhưng chính cấu trúc này cũng đặt ra những câu hỏi phức tạp về quyền lợi cổ đông.

Hai cựu kỹ sư Groq cho rằng giao dịch đã khiến cổ đông bị thiệt hại hàng tỷ USD và cáo buộc hội đồng quản trị không thực hiện đầy đủ quy trình cần thiết. Groq phủ nhận và khẳng định thỏa thuận tạo ra giá trị vượt trội.

Do vụ việc mới dừng ở các cáo buộc trong đơn kiện, chưa thể kết luận bên nào đúng về mặt pháp lý. Điều đáng chú ý hơn là vụ kiện có thể trở thành phép thử đối với cách các công ty AI định giá công nghệ và nhân sự trong một thị trường mà giá trị doanh nghiệp đang tăng rất nhanh.

Với Nvidia, công nghệ của Groq có thể giúp tập đoàn mở rộng năng lực xử lý suy luận và thời gian thực. Với Groq, việc giữ lại tư cách một công ty độc lập trong khi công nghệ và nhân sự chủ chốt được Nvidia tiếp nhận tạo ra một cấu trúc giao dịch khác thường.

Và với các nhà đầu tư, câu hỏi lớn nhất vẫn là: 20 tỷ USD thực sự tạo ra bao nhiêu giá trị cho cổ đông Groq, Nvidia và nền kinh tế AI trong dài hạn?

Câu trả lời cuối cùng có thể không chỉ nằm trên thị trường, mà còn phụ thuộc vào phán quyết của tòa án Delaware.

Nguồn tham khảo: Nội dung và các thông tin được cung cấp trong tài liệu nguồn; hồ sơ vụ kiện tại Tòa án Công bằng bang Delaware; các phát biểu của Groq và CEO Nvidia Jensen Huang được dẫn trong nội dung.

Vụ kiện có thể tác động thế nào đến các thương vụ AI?

Vụ kiện Nvidia – Groq có ý nghĩa rộng hơn một tranh chấp giữa một startup và cổ đông.

Nó diễn ra trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn đang cạnh tranh để sở hữu công nghệ AI, nhân tài và tài sản trí tuệ.

Các thương vụ tương lai có thể ngày càng sử dụng những cấu trúc phức tạp hơn thay vì mua lại toàn bộ công ty.

Doanh nghiệp lớn có thể mua một bộ phận, cấp phép công nghệ, thuê nhân sự chủ chốt hoặc kết hợp nhiều hình thức trong cùng một giao dịch.

Những cấu trúc này có thể tạo ra hiệu quả kinh tế nhưng đồng thời đặt ra câu hỏi về quyền lợi của cổ đông.

Nếu tòa án Delaware xem xét sâu các cáo buộc liên quan đến nghĩa vụ của hội đồng quản trị, vụ kiện có thể trở thành một trường hợp được giới công nghệ và pháp lý theo dõi.

Đây có phải là thương vụ mua lại 20 tỷ USD?

Không hoàn toàn theo cách truyền thống.

Theo thông tin từ Nvidia được dẫn trong nội dung, Nvidia không mua Groq với tư cách một công ty. Thay vào đó, Nvidia cấp phép công nghệ của Groq và tiếp nhận một lượng lớn nhân sự.

Vì vậy, cách gọi “thương vụ 20 tỷ USD” phản ánh tổng giá trị của cấu trúc giao dịch được đề cập, chứ không nhất thiết đồng nghĩa Nvidia mua toàn bộ pháp nhân Groq.

Vì sao cổ đông Groq kiện?

Theo đơn kiện, Joshua Rubin và Benjamin Serebrin cho rằng giao dịch được thực hiện mà không có cuộc bỏ phiếu cổ đông theo yêu cầu của luật Delaware và hội đồng quản trị không thực hiện quy trình nhằm tối đa hóa giá trị tài sản.

Họ cũng cáo buộc nhiều thành viên hội đồng quản trị có xung đột lợi ích.

Những cáo buộc này chưa phải kết luận cuối cùng của tòa án.

Nvidia nhận được gì từ Groq?

Nvidia nhận quyền sử dụng công nghệ suy luận AI của Groq và tiếp nhận khoảng 150-200 kỹ sư của startup theo cấu trúc giao dịch được mô tả.

CEO Jensen Huang cho biết mục tiêu là tích hợp bộ xử lý độ trễ thấp của Groq vào kiến trúc AI của Nvidia, qua đó mở rộng khả năng xử lý các tác vụ suy luận và thời gian thực.

Vì sao công nghệ suy luận AI quan trọng?

Khi AI được sử dụng rộng rãi, khả năng xử lý yêu cầu nhanh và hiệu quả trở thành yếu tố quan trọng.

Các ứng dụng như trợ lý AI, tìm kiếm, robot, hệ thống tự động hóa và nhiều dịch vụ thời gian thực đều cần năng lực suy luận với độ trễ thấp.

Do đó, công nghệ giúp giảm thời gian phản hồi và tối ưu chi phí điện toán có thể trở thành tài sản chiến lược.

Vụ kiện có làm thay đổi chiến lược AI của Nvidia?

Chưa thể kết luận.

Vụ kiện hiện tập trung vào cấu trúc và quá trình phê duyệt giao dịch, trong khi Nvidia vẫn có thể tiếp tục theo đuổi chiến lược tích hợp công nghệ và nhân sự Groq.

Tác động dài hạn sẽ phụ thuộc vào diễn biến pháp lý cũng như phán quyết của tòa án.