Ngành thiết bị gia dụng toàn cầu bước vào cuộc chuyển giao quyền lực
Thị trường điện tử tiêu dùng và thiết bị gia dụng toàn cầu đang chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý về cán cân cạnh tranh. Những tập đoàn điện tử Nhật Bản từng giữ vai trò thống trị như Sony và Panasonic đang dần rút lui khỏi các hoạt động kinh doanh truyền thống, trong khi những thương hiệu Trung Quốc ngày càng mở rộng ảnh hưởng, không chỉ ở phân khúc giá rẻ mà còn tiến sâu vào thị trường cao cấp.
Thông tin Sony quyết định không tham gia CES 2027, triển lãm điện tử tiêu dùng và công nghệ thông tin lớn nhất thế giới tổ chức tại Las Vegas, Mỹ vào tháng 1 năm sau, đã gây chú ý trong ngành công nghiệp điện tử.
Đáng nói, Sony là một trong những doanh nghiệp gắn bó lâu đời với CES. Công ty đã tham gia trưng bày sản phẩm tại triển lãm kể từ sự kiện đầu tiên vào năm 1967. Việc rút lui lần này đánh dấu sự thay đổi lớn sau gần 60 năm hiện diện tại sự kiện công nghệ có tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Trước đó, Panasonic cũng thông báo sẽ ngừng tham gia CES sau khoảng 60 năm gắn bó, bắt đầu từ năm sau.
Sự rút lui của hai tập đoàn Nhật Bản không đơn thuần là quyết định liên quan đến hoạt động triển lãm. Đây còn được xem là biểu tượng cho sự thay đổi vị thế của các doanh nghiệp điện tử Nhật Bản trong ngành công nghiệp toàn cầu.
Trong nhiều thập kỷ, Sony, Panasonic và những tập đoàn Nhật Bản khác từng là đại diện tiêu biểu cho chất lượng, độ bền và công nghệ điện tử. Tuy nhiên, thị trường hiện nay đã thay đổi mạnh mẽ. Các nhà sản xuất Trung Quốc đang nhanh chóng lấp đầy khoảng trống mà những thương hiệu Nhật Bản để lại.
Đặc biệt, các doanh nghiệp Trung Quốc không còn chỉ cạnh tranh bằng giá bán thấp. Họ đang đầu tư vào công nghệ, thiết kế, trí tuệ nhân tạo và các dòng sản phẩm cao cấp nhằm thay đổi nhận thức của người tiêu dùng quốc tế về hàng điện tử Trung Quốc.
Các thương vụ thâu tóm thương hiệu đồ gia dụng toàn cầu của doanh nghiệp Trung Quốc
| Doanh nghiệp | Thương hiệu/doanh nghiệp được mua lại và quốc gia | Nội dung chính |
|---|---|---|
| Haier (Hải Nhĩ) | Sanyo – Nhật Bản (2012); mảng kinh doanh thiết bị gia dụng của Sanyo | Mua lại mảng máy giặt, tủ lạnh và giành quyền sở hữu thương hiệu AQUA. |
| Haier (Hải Nhĩ) | GE Appliances – Mỹ (2016) | Mua lại mảng thiết bị gia dụng của General Electric. |
| Midea (Mỹ Đích) | Toshiba – Nhật Bản (2016) | Nắm giữ khoảng 80% cổ phần, giành quyền sử dụng thương hiệu Toshiba. |
| Hisense (Hải Tín) | Mảng kinh doanh thiết bị gia dụng của Toshiba – Nhật Bản (2018) | Giành quyền sử dụng thương hiệu REGZA. |
| Hisense (Hải Tín) | Mảng kinh doanh TV của Toshiba – Slovenia (2018) | Mua lại doanh nghiệp sản xuất TV tại châu Âu, mở rộng năng lực sản xuất và mạng lưới phân phối tại châu Âu. |
| Shinsegae (Tân Thế Giới) | Mopf Limited – Anh (2023) | Shinsegae, trước đây là doanh nghiệp sản xuất theo hợp đồng, trực tiếp mua lại thương hiệu này. |
| TCL | Thành lập liên doanh kinh doanh giải trí gia đình và TV Sony – Nhật Bản (2026) | TCL sở hữu 51%, Sony sở hữu 49% trong liên doanh. |
Lưu ý: Thương vụ liên quan đến Sony là thỏa thuận thành lập liên doanh, không phải thương vụ mua lại hoàn tất toàn bộ Sony.
Trung Quốc vượt Hàn Quốc ở 5 nhóm thiết bị gia dụng chủ lực
Sự phát triển của các thương hiệu Trung Quốc đang thể hiện rõ qua thị phần trong những ngành hàng điện tử tiêu dùng quan trọng.
Theo Hiệp hội Công nghiệp Điện tử và Thông tin & Truyền thông Hàn Quốc, thị phần của các doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường thiết bị gia dụng toàn cầu trong năm được đề cập đã đạt những mức đáng chú ý:
- TV: 36,1%.
- Tủ lạnh: 41,7%.
- Máy giặt: 41,4%.
- Máy điều hòa: 64,5%.
- Robot hút bụi: 49,2%.
Các số liệu được tính theo sản lượng bán hàng.
Đáng chú ý, doanh nghiệp Trung Quốc đã vượt qua các công ty Hàn Quốc ở cả năm nhóm thiết bị gia dụng chủ lực. Đây là dấu hiệu cho thấy sự cạnh tranh trong ngành điện tử tiêu dùng đang ngày càng khốc liệt.
Trước đây, các thương hiệu Hàn Quốc như Samsung và LG thường được xem là những đối thủ đáng gờm của các tập đoàn Nhật Bản trong lĩnh vực TV, tủ lạnh, máy giặt và thiết bị gia dụng. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các nhà sản xuất Trung Quốc đang tạo ra áp lực ngày càng lớn đối với cả hai doanh nghiệp này.
Đặc biệt, Trung Quốc đã xây dựng được hệ sinh thái sản xuất rộng lớn, từ linh kiện, vật liệu, thiết bị điện tử cho đến hệ thống phân phối. Lợi thế này giúp các công ty trong nước giảm chi phí, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm và nhanh chóng đưa công nghệ mới ra thị trường.
Những thương hiệu Trung Quốc cũng đang thay đổi cách tiếp cận khách hàng. Thay vì chỉ tập trung vào những sản phẩm có giá thành thấp, họ bắt đầu phát triển các dòng sản phẩm cao cấp, chú trọng thiết kế, trải nghiệm sử dụng và công nghệ thông minh.
Samsung dừng bán thiết bị gia dụng tại Trung Quốc và Hồng Kông
Một diễn biến đáng chú ý khác là Samsung Electronics đang thu hẹp hoạt động kinh doanh thiết bị gia dụng tại thị trường Trung Quốc.
Theo thông tin được công bố, ngày 27, Samsung đã tạm ngừng bán nhiều dòng thiết bị gia dụng tại Hồng Kông, bao gồm tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa và máy hút bụi.
Động thái này nối tiếp quyết định tạm dừng hoạt động bán các sản phẩm tương tự tại Trung Quốc đại lục vào tháng 5 cùng năm.
Việc Samsung rút khỏi các phân khúc thiết bị gia dụng tại hai thị trường này phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ những thương hiệu nội địa Trung Quốc.
Các doanh nghiệp Trung Quốc có lợi thế đáng kể nhờ hiểu rõ thị hiếu người tiêu dùng, sở hữu hệ thống sản xuất trong nước và có khả năng cung cấp sản phẩm với nhiều mức giá khác nhau.
Trong khi đó, Samsung phải cạnh tranh với những thương hiệu nội địa đã phát triển mạnh về công nghệ, thiết kế và mạng lưới phân phối.
Đáng chú ý, sự thay đổi này không chỉ diễn ra tại Trung Quốc. Các thương hiệu điện tử Trung Quốc đang tích cực mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế, từng bước xây dựng vị thế tại châu Âu, Đông Nam Á và nhiều khu vực khác.
Theo công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ, tỷ trọng doanh số của các thương hiệu Trung Quốc trong thị trường thiết bị gia dụng và điện tử tại những khu vực được thống kê, không bao gồm Trung Quốc, Bắc Mỹ và Nga, đã tăng từ 7,8% trong quý I/2022 lên 12,5% trong quý I năm nay.
Mức tăng này cho thấy sức ảnh hưởng của các nhà sản xuất Trung Quốc đang vượt ra ngoài thị trường nội địa.
Đây cũng là thách thức đối với những tập đoàn điện tử lâu đời vốn từng có lợi thế lớn tại các thị trường quốc tế.
Từ nhà máy sản xuất giá rẻ đến những thương hiệu công nghệ toàn cầu
Trong giai đoạn đầu mở rộng ra nước ngoài vào đầu những năm 2000, các doanh nghiệp thiết bị gia dụng Trung Quốc chủ yếu sử dụng lợi thế về chi phí sản xuất để cạnh tranh.
Thị trường nội địa rộng lớn cùng hệ thống nhà máy quy mô lớn giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, tăng sản lượng và tạo ra những sản phẩm có mức giá cạnh tranh.
Chiến lược ban đầu tập trung vào nhóm khách hàng ưu tiên giá trị sử dụng so với số tiền bỏ ra. Nhờ đó, các thương hiệu Trung Quốc từng bước mở rộng thị phần và nâng cao mức độ nhận diện tại thị trường quốc tế.
Trong khi đó, các tập đoàn Nhật Bản vốn xây dựng vị thế dựa trên chất lượng sản phẩm, độ bền và năng lực công nghệ lại phải đối mặt với áp lực cạnh tranh về giá ngày càng lớn.
Trong khoảng 20 năm qua, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản liên tục thu hẹp quy mô, tái cơ cấu hoặc bán đi những mảng kinh doanh thiết bị gia dụng phổ thông như TV, tủ lạnh và máy giặt.
Những tập đoàn từng có ảnh hưởng lớn trong ngành điện tử tiêu dùng buộc phải tìm kiếm động lực tăng trưởng mới ở các lĩnh vực khác.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý hiện nay là các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang thay đổi mô hình phát triển.
Họ không còn muốn bị gắn với hình ảnh nhà sản xuất hàng giá rẻ. Thay vào đó, các công ty đang đầu tư mạnh vào nghiên cứu và phát triển, công nghệ tiên tiến, thiết kế sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Ayaz Akhtar, Giám đốc khu vực Đại Trung Hoa tại Rakuten Insights, nhận định Trung Quốc không còn đơn thuần là công xưởng sản xuất của thế giới. Quốc gia này đang xuất khẩu các thương hiệu của riêng mình trong nhiều lĩnh vực và thậm chí có khả năng dẫn đầu về đổi mới.
Theo ông, trọng tâm cạnh tranh đang dần chuyển từ giá cả sang niềm tin thương hiệu.
Đây là sự thay đổi có ý nghĩa lớn đối với ngành điện tử tiêu dùng. Bởi khác với một số mặt hàng công nghiệp trung gian, thiết bị gia dụng là những sản phẩm mà quyết định mua hàng thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như uy tín thương hiệu, chất lượng, dịch vụ hậu mãi, độ bền và trải nghiệm sử dụng.
Do đó, việc các doanh nghiệp Trung Quốc có thể cạnh tranh trong phân khúc cao cấp cho thấy họ đang tiến thêm một bước quan trọng trong quá trình phát triển công nghiệp.
Doanh nghiệp Nhật Bản chuyển hướng sang những lĩnh vực kinh doanh mới
Sự suy giảm vai trò của các thương hiệu Nhật Bản trong lĩnh vực thiết bị gia dụng truyền thống không có nghĩa những tập đoàn này hoàn toàn mất đi năng lực cạnh tranh.
Thay vào đó, nhiều doanh nghiệp đang lựa chọn tái cơ cấu và tập trung vào những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng hoặc lợi thế công nghệ tốt hơn.
Sony, Panasonic, Hitachi và các tập đoàn khác đang chú trọng nhiều hơn đến những mảng kinh doanh mới, trong đó có giải trí, dịch vụ và các dự án hạ tầng.
Đối với Sony, lĩnh vực giải trí và nội dung số đã trở thành một phần quan trọng trong định hướng phát triển. Công ty có thể khai thác hệ sinh thái liên quan đến trò chơi điện tử, âm nhạc, phim ảnh và các dịch vụ nội dung.
Trong khi đó, những doanh nghiệp Nhật Bản khác cũng đang tìm kiếm cơ hội từ các lĩnh vực như năng lượng, hệ thống điện và hạ tầng công nghiệp.
Việc rút khỏi một số phân khúc thiết bị gia dụng phổ thông có thể giúp các tập đoàn này tập trung nguồn lực vào những ngành nghề có khả năng tạo ra giá trị cao hơn.
Tuy nhiên, sự thay đổi cũng đồng nghĩa với việc Nhật Bản đang dần mất đi vị thế nổi bật trong một lĩnh vực từng là biểu tượng của sức mạnh công nghiệp quốc gia.
Trong nhiều thập kỷ, các sản phẩm điện tử Nhật Bản từng được xem là tiêu chuẩn về chất lượng và độ tin cậy. Hiện nay, khoảng cách giữa các nhà sản xuất Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang thay đổi đáng kể.
Doanh nghiệp Trung Quốc chiếm vị trí trung tâm tại các triển lãm công nghệ quốc tế
Sự trỗi dậy của ngành thiết bị gia dụng Trung Quốc còn được thể hiện qua mức độ hiện diện ngày càng lớn tại các triển lãm công nghệ quốc tế.
Tại triển lãm điện tử tiêu dùng và công nghệ thông tin IFA 2026 tổ chức ở Berlin, Đức vào đầu tháng trước, gần 1.000 doanh nghiệp đến từ Trung Quốc đại lục và Hồng Kông đã tham gia.
Con số này chiếm gần một nửa tổng số doanh nghiệp góp mặt tại sự kiện.
Đây là minh chứng cho thấy các thương hiệu Trung Quốc đang ngày càng coi những triển lãm quốc tế là nền tảng quan trọng để giới thiệu công nghệ, quảng bá sản phẩm và xây dựng thương hiệu toàn cầu.
Trước đây, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc thường tham gia các triển lãm nhằm chứng minh năng lực sản xuất và khả năng cung cấp sản phẩm với chi phí thấp.
Tuy nhiên, mục tiêu hiện nay đã thay đổi. Các công ty muốn giới thiệu những công nghệ mới, sản phẩm cao cấp và khả năng cạnh tranh với các thương hiệu quốc tế lâu đời.
Leif Lindner, Giám đốc điều hành IFA, chia sẻ với WEEKLY BIZ rằng các doanh nghiệp Trung Quốc hiện không còn tham gia triển lãm chỉ để chứng minh khả năng sản xuất giá rẻ.
Thay vào đó, họ muốn thể hiện năng lực phát triển công nghệ tiên tiến, tạo ra sản phẩm cao cấp và xây dựng thương hiệu có tầm ảnh hưởng toàn cầu.
Sự thay đổi này cho thấy ngành sản xuất Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, trong đó giá thành không còn là lợi thế duy nhất.
Cuộc cạnh tranh mới không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở niềm tin thương hiệu
Sự chuyển dịch quyền lực trong ngành thiết bị gia dụng toàn cầu đặt ra nhiều câu hỏi đối với các tập đoàn Nhật Bản và Hàn Quốc.
Trong quá khứ, người tiêu dùng thường gắn sản phẩm điện tử Nhật Bản với chất lượng cao, độ bền và công nghệ đáng tin cậy. Các thương hiệu Hàn Quốc sau đó tạo dựng vị thế nhờ thiết kế hiện đại, khả năng đổi mới và chiến lược tiếp thị toàn cầu.
Hiện nay, các doanh nghiệp Trung Quốc đang tiến gần hơn đến những tiêu chuẩn cạnh tranh này.
Họ có lợi thế về quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng, khả năng phát triển sản phẩm nhanh và thị trường nội địa lớn. Những yếu tố này giúp doanh nghiệp giảm chi phí và có thêm nguồn lực để đầu tư vào công nghệ.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với các thương hiệu Trung Quốc là duy trì niềm tin của khách hàng trong dài hạn.
Một sản phẩm có giá cạnh tranh hoặc sở hữu nhiều tính năng hiện đại chưa chắc đã đủ để thuyết phục người tiêu dùng lựa chọn một thương hiệu mới. Chất lượng thực tế, độ bền, bảo hành và dịch vụ hậu mãi vẫn là những yếu tố quan trọng.
Nếu giải quyết được những vấn đề này, các doanh nghiệp Trung Quốc có thể chuyển từ vị thế nhà sản xuất quy mô lớn thành những thương hiệu công nghệ có ảnh hưởng toàn cầu.
Đối với Sony, Panasonic và các tập đoàn điện tử Nhật Bản, sự thay đổi hiện nay cũng là lời nhắc nhở về tốc độ chuyển dịch của ngành công nghiệp. Những lợi thế từng giúp doanh nghiệp thống trị thị trường trong nhiều thập kỷ có thể không còn đủ để bảo đảm vị thế trong tương lai.
Việc Sony và Panasonic rút khỏi CES sau gần 60 năm gắn bó, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các thương hiệu thiết bị gia dụng Trung Quốc, phản ánh một cuộc chuyển giao đáng chú ý trong ngành điện tử tiêu dùng toàn cầu.
Trung Quốc đang dần vượt qua hình ảnh công xưởng sản xuất giá rẻ để trở thành đối thủ thực sự trong lĩnh vực công nghệ, thiết kế và xây dựng thương hiệu cao cấp.
Trong khi các doanh nghiệp Nhật Bản tái cơ cấu và chuyển hướng sang những lĩnh vực kinh doanh mới, các công ty Trung Quốc đang tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần quốc tế.
Cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo sẽ không chỉ được quyết định bởi giá bán hay sản lượng sản xuất, mà còn phụ thuộc vào khả năng đổi mới công nghệ, chất lượng sản phẩm và niềm tin mà thương hiệu tạo dựng được với người tiêu dùng toàn cầu.
Nguồn: Panasonic
Câu hỏi về Panasonic
1. Vì sao Sony quyết định không tham gia CES 2027?
Theo thông tin trong bài viết gốc, Sony đã quyết định không tham gia CES 2027 sau gần 60 năm hiện diện tại triển lãm. Động thái này phản ánh sự thay đổi trong định hướng hoạt động của tập đoàn và bối cảnh cạnh tranh mới của ngành điện tử tiêu dùng.
2. Panasonic có rút khỏi CES hay không?
Có. Panasonic cũng thông báo sẽ ngừng tham gia CES sau khoảng 60 năm gắn bó, bắt đầu từ năm sau.
3. Thị phần thiết bị gia dụng của Trung Quốc hiện ở mức nào?
Theo số liệu được dẫn từ Hiệp hội Công nghiệp Điện tử và Thông tin & Truyền thông Hàn Quốc, doanh nghiệp Trung Quốc nắm giữ 36,1% thị phần TV, 41,7% tủ lạnh, 41,4% máy giặt, 64,5% máy điều hòa và 49,2% robot hút bụi theo sản lượng bán hàng.
4. Vì sao Samsung dừng bán thiết bị gia dụng tại Trung Quốc và Hồng Kông?
Theo nội dung bài viết, quyết định này diễn ra trong bối cảnh các thương hiệu nội địa Trung Quốc ngày càng cạnh tranh mạnh mẽ. Samsung đã tạm ngừng bán nhiều thiết bị gia dụng tại Trung Quốc đại lục trước khi thực hiện động thái tương tự tại Hồng Kông.
5. Các thương hiệu Trung Quốc đang thay đổi chiến lược như thế nào?
Thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm giá rẻ, doanh nghiệp Trung Quốc đang đầu tư vào công nghệ tiên tiến, thiết kế, sản phẩm cao cấp và xây dựng thương hiệu quốc tế.
6. Tại sao các thương hiệu Nhật Bản đang thu hẹp hoạt động thiết bị gia dụng?
Trong khoảng 20 năm qua, các doanh nghiệp Nhật Bản phải đối mặt với cạnh tranh giá ngày càng gay gắt từ Trung Quốc. Nhiều công ty lựa chọn thu hẹp hoặc chuyển nhượng các mảng kinh doanh phổ thông để tập trung vào giải trí, dịch vụ và hạ tầng.
7. IFA 2026 cho thấy điều gì về ngành công nghiệp điện tử Trung Quốc?
Việc gần 1.000 doanh nghiệp Trung Quốc đại lục và Hồng Kông tham gia IFA 2026 cho thấy các thương hiệu Trung Quốc đang ngày càng chú trọng quảng bá công nghệ, sản phẩm cao cấp và xây dựng hình ảnh toàn cầu.
