Quốc hội Pháp đồng loạt bác bỏ ngân sách 2027: Khủng hoảng tài chính và làn sóng đình công gia tăng

Tình hình tài chính và chính trị tại Pháp tiếp tục trở nên căng thẳng sau khi Quốc hội nước này đồng loạt bỏ phiếu bác bỏ dự thảo ngân sách năm 2027 do chính phủ của Thủ tướng Sébastien Lecornu đề xuất. Cuộc bỏ phiếu diễn ra vào tối thứ Tư, chỉ một ngày trước khi hàng trăm nghìn người dự kiến tham gia các cuộc đình công và biểu tình trên phạm vi toàn quốc.

Động thái này cho thấy những khó khăn ngày càng lớn mà chính phủ Pháp phải đối mặt trong nỗ lực kiểm soát thâm hụt ngân sách, giảm tốc độ gia tăng nợ công và khôi phục niềm tin của các nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu chính phủ.

Điểm đáng chú ý là cuộc bỏ phiếu không chỉ phản ánh sự phản đối đối với các biện pháp thắt chặt tài khóa, mà còn cho thấy tình trạng chia rẽ sâu sắc trong Quốc hội Pháp. Trong bối cảnh không có bất kỳ đảng phái nào nắm giữ đa số tuyệt đối, việc xây dựng đồng thuận về các chính sách kinh tế và ngân sách đang trở thành nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

Chính phủ của Thủ tướng Sébastien Lecornu đang tìm cách thuyết phục các chủ nợ và nhà đầu tư rằng Pháp vẫn có khả năng kiểm soát tình hình tài chính công. Tuy nhiên, kế hoạch cắt giảm chi tiêu quy mô lớn lại vấp phải sự phản đối từ nhiều lực lượng chính trị và các nhóm lợi ích trong xã hội.

Kế hoạch tiết kiệm 54 tỷ euro gặp trở ngại

Hồi tháng 9, Thủ tướng Sébastien Lecornu cho biết chính phủ đặt mục tiêu tiết kiệm khoảng 54 tỷ euro, tương đương 61,8 tỷ USD, thông qua các biện pháp điều chỉnh ngân sách và cắt giảm chi tiêu.

Đây được xem là một trong những nỗ lực quan trọng nhằm đưa tình hình tài chính công của Pháp trở lại quỹ đạo bền vững hơn.

Tuy nhiên, việc triển khai kế hoạch này không hề dễ dàng. Các biện pháp thắt chặt ngân sách có thể tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực, từ chi tiêu công, dịch vụ xã hội đến các chương trình hỗ trợ người dân và hoạt động đầu tư của chính phủ.

Trong khi đó, các đảng phái tại Quốc hội lại có quan điểm khác biệt về cách thức xử lý thâm hụt ngân sách. Một số lực lượng ủng hộ giảm chi tiêu để củng cố kỷ luật tài khóa, trong khi những phe phái khác lo ngại việc thắt chặt quá mạnh có thể làm suy yếu tăng trưởng kinh tế và gia tăng áp lực lên người dân.

Tình trạng Quốc hội không có đa số tuyệt đối xuất phát từ cuộc bầu cử sớm năm 2024. Kể từ đó, các chính phủ kế nhiệm liên tục phải tìm kiếm sự thỏa hiệp để thông qua những chính sách quan trọng.

Việc ngân sách năm 2027 bị bác bỏ cho thấy chính phủ tiếp tục gặp khó khăn trong việc xây dựng một liên minh đủ mạnh để bảo đảm các đề xuất tài khóa được thông qua theo quy trình lập pháp thông thường.

Chính phủ Pháp có thể sử dụng quyền đặc biệt để thông qua ngân sách

Sau khi dự thảo ngân sách bị bác bỏ, một trong những phương án được đặt ra là chính phủ sử dụng các quyền đặc biệt theo Hiến pháp Pháp để thông qua ngân sách mà không cần tổ chức một cuộc bỏ phiếu thông thường tại Quốc hội.

Kể từ cuộc khủng hoảng chính trị sau bầu cử năm 2024, Điều 49.3 của Hiến pháp Pháp đã trở thành công cụ quan trọng giúp các chính phủ xử lý tình trạng bế tắc lập pháp.

Điều khoản này cho phép chính phủ thông qua một dự luật mà không cần bỏ phiếu trực tiếp tại Quốc hội, trừ khi một kiến nghị bất tín nhiệm được thông qua và khiến chính phủ phải từ chức.

Tuy nhiên, việc sử dụng Điều 49.3 cũng tiềm ẩn rủi ro chính trị rất lớn. Các phe đối lập có thể phản ứng bằng cách tổ chức bỏ phiếu bất tín nhiệm. Nếu chính phủ bị lật đổ, quá trình xây dựng và thông qua ngân sách có thể phải bắt đầu lại.

Một phương án khác được đề cập là sử dụng quyền ban hành sắc lệnh để thông qua ngân sách. Đây là một lựa chọn đặc biệt nhạy cảm bởi biện pháp này chưa từng được sử dụng để thông qua ngân sách theo cách được đề cập trong bối cảnh hiện tại kể từ khi nền Cộng hòa thứ năm của Pháp được thành lập năm 1958.

Theo các phân tích được truyền thông quốc tế dẫn lại, nếu chính phủ sử dụng cơ chế đặc biệt này, ngân sách được thông qua có thể tiếp tục có hiệu lực ngay cả khi chính phủ sau đó bị lật đổ.

Trước đó, ông Lecornu từng sử dụng Điều 49.3 để thông qua ngân sách năm 2026 sau khi thay thế người tiền nhiệm François Bayrou, người đã bị Quốc hội phế truất.

Việc tiếp tục dựa vào các quyền đặc biệt có thể giúp chính phủ giải quyết tình trạng đình trệ trước mắt, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng tranh cãi về tính chính danh và mức độ đồng thuận đối với chính sách tài khóa.

Nợ công và thâm hụt ngân sách khiến thị trường trái phiếu lo ngại

Một trong những nguyên nhân khiến tình hình ngân sách Pháp trở thành vấn đề đáng quan tâm đối với thị trường tài chính quốc tế là quy mô thâm hụt ngân sách và nợ công ngày càng lớn.

Theo số liệu được đề cập trong bài viết gốc, thâm hụt ngân sách của Pháp đạt khoảng 5,1% GDP trong năm 2025. Trong khi đó, nợ công đã tăng lên mức 115,6% GDP.

Đây là những con số tạo ra áp lực đáng kể đối với khả năng quản lý tài chính công của nền kinh tế lớn thứ hai khu vực đồng euro.

Khi một quốc gia duy trì thâm hụt ngân sách cao trong thời gian dài, chính phủ phải tăng cường vay nợ để bù đắp phần chênh lệch giữa thu và chi. Điều này khiến nghĩa vụ trả lãi ngày càng lớn, đặc biệt trong môi trường lãi suất vay vốn không còn thấp như trước.

Trái phiếu chính phủ Pháp, thường được gọi là OAT, đã chịu áp lực đáng kể trong năm nay do những lo ngại liên quan đến tình hình tài chính và bất ổn chính trị.

Nếu nhà đầu tư yêu cầu mức lợi suất cao hơn để nắm giữ trái phiếu Pháp, chi phí huy động vốn của chính phủ sẽ tiếp tục tăng. Điều này có thể tạo thành một vòng áp lực tài chính: chi phí vay nợ cao hơn khiến ngân sách phải dành thêm nguồn lực để trả lãi, trong khi dư địa chi tiêu cho các lĩnh vực khác bị thu hẹp.

Đây cũng là lý do các tổ chức đầu tư và chủ nợ đặc biệt quan tâm đến khả năng Pháp thực hiện các cam kết giảm thâm hụt ngân sách.

Vấn đề không chỉ nằm ở con số nợ công hiện tại, mà còn ở khả năng kiểm soát tốc độ gia tăng nợ trong những năm tiếp theo.

Biểu tình và đình công lan rộng, hàng chục nghìn cảnh sát được triển khai

Khủng hoảng ngân sách diễn ra trong thời điểm xã hội Pháp đang chứng kiến làn sóng bất mãn gia tăng.

Từ cuối tháng 9, nhiều cuộc biểu tình đã diễn ra tại các địa phương trên khắp cả nước. Một số cuộc xuống đường được cho là đã biến thành bạo loạn và các vụ cướp phá vào cuối tháng 10.

Các cuộc biểu tình ban đầu có sự tham gia của sinh viên liên quan đến vấn đề tài trợ giáo dục, sau đó mở rộng thành những phản ứng xã hội trước tình hình kinh tế và chi phí sinh hoạt.

Theo thông tin trong bài viết gốc, thiệt hại kinh tế liên quan đến các cuộc biểu tình được ước tính vượt 1 tỷ euro, tương đương khoảng 1,1 tỷ USD.

Tâm điểm tiếp theo là các cuộc đình công trên toàn quốc dự kiến diễn ra vào thứ Năm, với hàng trăm nghìn người được dự báo sẽ tham gia.

Người biểu tình bày tỏ sự bất mãn trước chi phí sinh hoạt tăng cao và phản đối những chính sách có nguy cơ khiến đời sống của người lao động thêm khó khăn.

Trước nguy cơ bạo lực leo thang, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết khoảng 70.000 cảnh sát và hiến binh sẽ được triển khai để bảo đảm an ninh, kiểm soát tình hình và ngăn chặn các hành vi gây rối.

Truyền thông Pháp ghi nhận một số vụ cháy tại các địa điểm biểu tình trong ngày thứ Năm. Người tham gia xuống đường cũng mang theo những biểu ngữ phản đối việc chính sách quốc gia bị chi phối bởi các yêu cầu của thị trường tài chính.

Tại thành phố Lyon, hãng tin Reuters đưa tin lực lượng chức năng đã sử dụng hơi cay để giải tán người biểu tình.

Những diễn biến này cho thấy bài toán ngân sách của Pháp không đơn thuần là vấn đề cân đối thu chi, mà còn gắn trực tiếp với sự ổn định xã hội và niềm tin của người dân đối với chính phủ.

Giới phân tích nhận định Pháp không có lối thoát dễ dàng

Các chuyên gia kinh tế và phân tích chính trị cho rằng việc Quốc hội bác bỏ dự thảo ngân sách không phải là diễn biến bất ngờ.

Ông Mujtaba Rahman, Giám đốc điều hành khu vực châu Âu của Eurasia Group, nhận định cuộc bỏ phiếu gần như không có nhiều ý nghĩa thực chất vì Quốc hội bị chia rẽ sâu sắc và không có khả năng thông qua ngân sách theo quy trình thông thường.

Theo ông, diễn biến này có thể tạo thêm thời gian để chính phủ chuẩn bị các phương án sử dụng quyền hạn đặc biệt nhằm thông qua ngân sách trong tháng tiếp theo.

Quan điểm tương tự được Charlotte de Montpellier, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách thị trường Pháp tại ING, đưa ra.

Bà cho rằng việc ngân sách bị bác bỏ hoàn toàn không gây bất ngờ bởi không có phe phái nào đủ khả năng tập hợp sự ủng hộ cần thiết trong một Quốc hội phân cực.

Theo đánh giá của chuyên gia này, cuối cùng chính phủ nhiều khả năng vẫn phải tìm cách thông qua ngân sách mà không cần một cuộc bỏ phiếu chính thức theo quy trình thông thường.

Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn nằm ở khả năng đạt được các mục tiêu tài khóa.

Bà de Montpellier cho rằng ngay cả khi ngân sách được thông qua, mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách xuống khoảng 5% GDP trong năm tiếp theo vẫn rất khó thực hiện.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ triển vọng tăng trưởng kinh tế yếu hơn dự kiến. Khi hoạt động kinh tế chậm lại, nguồn thu ngân sách có thể không đạt được mức kỳ vọng. Trong khi đó, việc cắt giảm thêm chi tiêu lại gặp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các lực lượng chính trị và người dân.

Điều này khiến chính phủ đứng trước một lựa chọn khó khăn: tiếp tục thắt chặt chi tiêu để cải thiện tài chính công hoặc chấp nhận duy trì mức thâm hụt cao hơn nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế và xã hội.

Tăng trưởng yếu và niềm tin suy giảm làm triển vọng kinh tế thêm khó khăn

Theo chuyên gia ING, triển vọng kinh tế Pháp đang đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi cùng lúc.

Tăng trưởng kinh tế thấp, niềm tin doanh nghiệp và người tiêu dùng suy giảm, nhu cầu trong nước yếu đi và hoạt động đầu tư chậm lại đang tạo ra môi trường không thuận lợi cho việc phục hồi nguồn thu ngân sách.

Trong bối cảnh đó, các biện pháp cắt giảm chi tiêu có thể khiến nền kinh tế chịu thêm áp lực nếu được triển khai quá mạnh hoặc không đúng thời điểm.

Một vấn đề khác là cách thức giải quyết bất ổn xã hội tại Pháp trong quá khứ thường dựa vào việc tăng chi tiêu công hoặc đưa ra các nhượng bộ về chính sách nhằm xoa dịu người biểu tình.

Tuy nhiên, khi nợ công đã ở mức cao và chi phí vay vốn tăng lên, khả năng tiếp tục sử dụng ngân sách để giải quyết bất đồng xã hội đang bị hạn chế.

Đây là điểm khác biệt quan trọng trong cuộc khủng hoảng hiện tại.

Chính phủ không dễ dàng tăng chi tiêu để khôi phục ổn định, nhưng cũng khó thực hiện các biện pháp tiết kiệm mạnh tay mà không làm gia tăng sự phản đối.

Bà de Montpellier nhận định tình trạng bất mãn có thể tiếp tục kéo dài bởi không tồn tại một giải pháp đơn giản để đồng thời giải quyết các vấn đề tài chính và xã hội.

Dù vậy, chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng Pháp chưa đứng trước nguy cơ sụp đổ kinh tế.

Theo bà, tình hình hiện tại rất khó khăn nhưng không thể đánh đồng với cuộc khủng hoảng nợ công nghiêm trọng mà Hy Lạp từng trải qua trước đây trong khu vực đồng euro.

Nói cách khác, Pháp đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh đầy thách thức, nhưng điều đó không đồng nghĩa nền kinh tế nước này đã mất hoàn toàn khả năng phục hồi.

Khủng hoảng ngân sách Pháp có thể tác động như thế nào đến thị trường châu Âu?

Pháp là một trong những nền kinh tế có quy mô lớn nhất Liên minh châu Âu và đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc tài chính của khu vực đồng euro.

Vì vậy, những bất ổn liên quan đến ngân sách, nợ công và khả năng điều hành của chính phủ Pháp không chỉ ảnh hưởng đến thị trường trong nước.

Nếu chi phí vay nợ tiếp tục tăng, lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp có thể chịu áp lực kéo dài. Điều này có khả năng tác động đến tâm lý của nhà đầu tư đối với các tài sản có mức độ rủi ro tương đồng tại châu Âu.

Ngoài ra, việc chính phủ không thể triển khai một kế hoạch tài khóa ổn định có thể khiến các tổ chức đánh giá tín nhiệm và nhà đầu tư đặt thêm câu hỏi về khả năng kiểm soát nợ công trong trung hạn.

Đối với nền kinh tế thực, bất ổn chính trị kéo dài có thể khiến doanh nghiệp trì hoãn các quyết định đầu tư, người tiêu dùng thận trọng hơn trong chi tiêu và hoạt động kinh tế trong nước suy yếu.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế vẫn phụ thuộc vào những quyết định tiếp theo của chính phủ, diễn biến tăng trưởng kinh tế và phản ứng của thị trường trái phiếu.

Trong thời gian tới, giới đầu tư sẽ đặc biệt chú ý đến ba yếu tố: cách chính phủ thông qua ngân sách năm 2027, khả năng kiểm soát thâm hụt ngân sách và mức độ lan rộng của các cuộc biểu tình.

Đây sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định liệu Pháp có thể từng bước ổn định tình hình tài chính hay tiếp tục đối mặt với một giai đoạn bất ổn kéo dài.

Việc Quốc hội Pháp đồng loạt bác bỏ dự thảo ngân sách năm 2027 cho thấy những khó khăn ngày càng lớn trong quá trình điều hành tài chính công của chính phủ Thủ tướng Sébastien Lecornu.

Với thâm hụt ngân sách 5,1% GDP, nợ công tương đương 115,6% GDP và chi phí vay vốn chịu áp lực, Pháp đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải củng cố kỷ luật tài khóa.

Tuy nhiên, bài toán không chỉ nằm ở việc cắt giảm bao nhiêu tỷ euro chi tiêu. Chính phủ còn phải cân bằng giữa yêu cầu của thị trường tài chính, khả năng phục hồi kinh tế và sự ổn định xã hội.

Trong bối cảnh các cuộc đình công lan rộng và Quốc hội tiếp tục chia rẽ, việc tìm kiếm một giải pháp ngân sách được chấp nhận rộng rãi sẽ là thử thách lớn đối với chính phủ Pháp trong thời gian tới.

Diễn biến tại Pháp cũng là lời nhắc nhở về những rủi ro mà các nền kinh tế phát triển có thể đối mặt khi nợ công tăng cao, tăng trưởng suy yếu và dư địa chính sách tài khóa ngày càng thu hẹp.

Câu hỏi thường gặp về khủng hoảng ngân sách Pháp

1. Vì sao Quốc hội Pháp bác bỏ ngân sách năm 2027?

Nguyên nhân chủ yếu là sự chia rẽ giữa các đảng phái chính trị trong Quốc hội. Không có lực lượng nào nắm giữ đa số tuyệt đối, trong khi kế hoạch cắt giảm chi tiêu của chính phủ vấp phải sự phản đối từ nhiều phe phái.

2. Chính phủ Pháp muốn tiết kiệm bao nhiêu tiền?

Thủ tướng Sébastien Lecornu từng đặt mục tiêu cắt giảm khoảng 54 tỷ euro chi tiêu nhằm cải thiện tình hình tài chính công và giảm thâm hụt ngân sách.

3. Nợ công của Pháp hiện ở mức nào?

Theo số liệu được đề cập trong bài viết gốc, nợ công Pháp đạt khoảng 115,6% GDP trong năm 2025. Thâm hụt ngân sách cùng năm ở mức khoảng 5,1% GDP.

4. Điều 49.3 của Hiến pháp Pháp là gì?

Đây là cơ chế cho phép chính phủ thông qua một dự luật mà không cần bỏ phiếu trực tiếp tại Quốc hội, trừ trường hợp chính phủ bị lật đổ thông qua kiến nghị bất tín nhiệm.

5. Vì sao người dân Pháp tổ chức đình công và biểu tình?

Các cuộc đình công và biểu tình xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có sự bất mãn về chi phí sinh hoạt, chính sách tài khóa, chi tiêu công và những lo ngại về tác động của các biện pháp thắt chặt ngân sách đối với đời sống người dân.

6. Pháp có nguy cơ rơi vào khủng hoảng nợ công như Hy Lạp không?

Tình hình tài chính Pháp đang chịu áp lực đáng kể, nhưng các chuyên gia được dẫn trong bài viết cho rằng chưa thể đánh đồng tình hình hiện tại với cuộc khủng hoảng nợ công Hy Lạp trước đây. Rủi ro vẫn cần được theo dõi thông qua diễn biến nợ công, chi phí vay vốn và khả năng tăng trưởng kinh tế.

7. Việc ngân sách Pháp bị bác bỏ có ảnh hưởng đến thị trường châu Âu không?

Có thể. Pháp là nền kinh tế lớn trong khu vực đồng euro. Bất ổn chính trị và tài khóa kéo dài có thể ảnh hưởng đến lợi suất trái phiếu, tâm lý nhà đầu tư và triển vọng kinh tế khu vực.