
Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8, vượt xa kỳ vọng: Fed đứng trước bài toán khó
Báo cáo việc làm mới nhất của Mỹ đang tạo ra một bất ngờ lớn đối với thị trường khi số việc làm mới trong tháng 8 cao hơn đáng kể so với dự báo của giới kinh tế. Các doanh nghiệp Mỹ đã tạo thêm 162.000 việc làm, gần gấp ba lần mức dự kiến trước đó, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở 4,1%.
Số liệu mới có thể làm thay đổi phần nào kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ Mỹ trong tháng 9. Tuy nhiên, bài toán của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn rất phức tạp bởi ngân hàng trung ương phải cân bằng giữa hai mục tiêu: kiểm soát lạm phát và tránh khiến thị trường lao động suy yếu thêm.
Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8
Bộ Lao động Mỹ cho biết các nhà tuyển dụng nước này đã tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8, vượt xa dự báo khoảng 55.000 việc làm mà các nhà kinh tế được Bloomberg khảo sát trước đó đưa ra.
Tỷ lệ thất nghiệp vẫn đứng ở 4,1%, không thay đổi so với tháng trước.
Khoảng cách giữa con số thực tế và dự báo là điểm đáng chú ý nhất của báo cáo. Trong bối cảnh thị trường lao động Mỹ từng xuất hiện nhiều dấu hiệu giảm tốc, mức tăng 162.000 việc làm cho thấy nhu cầu tuyển dụng vẫn chưa suy yếu mạnh như một số dự báo trước đó.
Tuy nhiên, điều này chưa đủ để khẳng định thị trường lao động Mỹ đang quay trở lại trạng thái tăng trưởng mạnh.
Orphe Divounguy, nhà kinh tế trưởng tại Quantitative Research Group, lưu ý rằng một tháng dữ liệu không đủ để tạo thành một xu hướng dài hạn. Theo ông, thị trường lao động hiện vẫn có vẻ tương đối ổn định, nhưng không thể được xem là quá mạnh cũng chưa rơi vào tình trạng suy sụp.
Đây có thể là cách mô tả phù hợp nhất về nền kinh tế Mỹ hiện tại: thị trường việc làm vẫn chống chịu được, nhưng động lực tăng trưởng không còn mạnh như trước.
Những ngành nào tạo nhiều việc làm nhất?
Đằng sau mức tăng 162.000 việc làm là sự đóng góp không đồng đều giữa các ngành.
Ngành dịch vụ ăn uống dẫn đầu với khoảng 59.000 việc làm mới. Đây là lĩnh vực có khả năng phản ánh khá rõ nhu cầu tiêu dùng và hoạt động kinh tế trong nước.
Ngành giáo dục công lập cũng tăng thêm khoảng 42.000 vị trí.
Trong khi đó, lĩnh vực y tế tiếp tục tạo việc làm nhưng tốc độ đã chậm lại đáng kể so với vai trò của ngành này trong tổng mức tăng trưởng việc làm của Mỹ thời gian qua. Tháng 8, ngành y tế tạo thêm khoảng 13.000 việc làm.
Sự giảm tốc của ngành y tế đáng chú ý bởi đây từng là một trong những động lực quan trọng giúp thị trường lao động Mỹ duy trì đà tăng trưởng trong năm nay.
Ở chiều ngược lại, lĩnh vực công nghệ thông tin tiếp tục cho thấy những thách thức đối với việc làm văn phòng khi mất khoảng 23.000 việc làm.
Điều này cho thấy bức tranh thị trường lao động Mỹ không hoàn toàn tích cực. Một số ngành dịch vụ vẫn tuyển dụng mạnh, nhưng những ngành gắn với công việc văn phòng, công nghệ và hoạt động doanh nghiệp lại chịu nhiều áp lực hơn.
Báo cáo việc làm tháng 8 được điều chỉnh tích cực
Một chi tiết khác cũng rất quan trọng là số liệu việc làm của tháng 7 đã được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn.
Trước đó, con số ban đầu gây bất ngờ khi cho thấy thị trường lao động suy yếu. Tuy nhiên, dữ liệu sửa đổi hiện cho thấy tình hình tháng 7 không tiêu cực như báo cáo ban đầu.
Số liệu của tháng 6 cũng được điều chỉnh tăng nhẹ.
Việc điều chỉnh này khiến bức tranh thị trường lao động trở nên ổn định hơn, đồng thời làm giảm phần nào lo ngại rằng nền kinh tế Mỹ đang nhanh chóng tiến tới một giai đoạn suy giảm việc làm.
Heather Long, nhà kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, đánh giá tích cực báo cáo mới nhất và cho rằng số liệu việc làm tháng 8 khá ấn tượng.
Tuy nhiên, giới phân tích vẫn cảnh báo không nên quá vội vàng kết luận từ một tháng dữ liệu.
Trong chính sách tiền tệ, Fed thường không chỉ nhìn vào một con số đơn lẻ mà đánh giá cả một chuỗi dữ liệu về việc làm, tiền lương, lạm phát, nhu cầu tiêu dùng và điều kiện tài chính.
Tiền lương tăng 3,1%, nhưng áp lực chi phí vẫn đáng chú ý
Một điểm quan trọng khác trong báo cáo là tiền lương.
Tiền lương tăng khoảng 3,1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi thu nhập trung bình theo giờ tăng 0,3% so với tháng trước.
Xét riêng về tốc độ tăng lương, đây vẫn là mức tương đối đáng kể. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc sức mua thực tế của người lao động còn phụ thuộc vào tốc độ tăng giá hàng hóa và dịch vụ.
Nếu lạm phát vẫn duy trì ở mức cao, mức tăng lương danh nghĩa 3,1% có thể không tạo ra mức cải thiện đáng kể về thu nhập thực tế.
Đây cũng chính là lý do Fed phải theo dõi đồng thời cả thị trường lao động và lạm phát.
Một thị trường việc làm quá nóng có thể tạo áp lực tiền lương và giá cả. Nhưng nếu Fed tăng lãi suất quá mạnh để kiểm soát lạm phát, chi phí vốn cao hơn có thể khiến doanh nghiệp giảm tuyển dụng, từ đó làm thị trường lao động suy yếu.
Báo cáo việc làm tác động thế nào đến quyết định của Fed?
Báo cáo việc làm tháng 8 được công bố ngay trước cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed vào ngày 16-17/9.
Điều này khiến dữ liệu mới trở nên đặc biệt quan trọng.
Fed đang đứng trước một bài toán khó. Một mặt, lạm phát vẫn được xem là vấn đề chưa được giải quyết hoàn toàn. Mặt khác, thị trường lao động đã có dấu hiệu giảm tốc và việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ có thể gây thêm áp lực lên hoạt động tuyển dụng.
Báo cáo việc làm tốt hơn dự kiến có thể khiến một bộ phận nhà đầu tư cho rằng Fed có thêm dư địa để duy trì chính sách thắt chặt.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng dữ liệu lạm phát tháng 8 mới là yếu tố quyết định quan trọng hơn.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 dự kiến được công bố vào ngày 11/9, tức chỉ vài ngày trước cuộc họp của Fed.
Seema Shah, chiến lược gia toàn cầu trưởng tại Principal Asset Management, cho rằng báo cáo việc làm có thể khiến thị trường điều chỉnh tăng kỳ vọng về khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9, nhưng CPI vẫn có khả năng là yếu tố then chốt đối với quyết định chính sách.
Xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 tăng lên
Phản ứng ban đầu trên thị trường cho thấy báo cáo việc làm đã tác động đến kỳ vọng về chính sách tiền tệ.
Theo CME FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong tháng 9 đã tăng nhẹ vào sáng thứ Sáu, lên khoảng 60%, so với mức gần 50-50 vào ngày trước đó.
Tuy nhiên, con số này vẫn cho thấy thị trường chưa hoàn toàn chắc chắn về quyết định của Fed.
Một phần nguyên nhân đến từ việc các quan chức Fed hiện có những quan điểm khác nhau về hướng đi của chính sách tiền tệ.
Chủ tịch Fed Kevin Warsh từng phát biểu trong một bài diễn thuyết trước đó rằng ngân hàng trung ương cần làm nhiều hơn để kiểm soát lạm phát.
Trong khi đó, Thống đốc Fed Christopher Waller lại đưa ra quan điểm mềm mỏng hơn. Ông cho biết có xu hướng ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất nếu các dữ liệu mới tiếp tục cho thấy lạm phát đang cải thiện.
Sự khác biệt trong quan điểm của các quan chức Fed cho thấy quyết định tháng 9 sẽ phụ thuộc rất lớn vào những dữ liệu được công bố trong những ngày cuối cùng trước cuộc họp.
CPI tháng 8 có thể quan trọng hơn báo cáo việc làm
Thị trường hiện đang hướng sự chú ý tới báo cáo CPI tháng 8.
Nếu lạm phát tiếp tục giảm, Fed có thể có thêm lý do để không tăng lãi suất, ngay cả khi báo cáo việc làm mạnh hơn dự kiến.
Ngược lại, nếu CPI tăng cao hơn dự báo, áp lực buộc Fed phải duy trì hoặc thắt chặt chính sách có thể quay trở lại.
Đây là điểm khiến báo cáo việc làm lần này không thể được đọc theo cách đơn giản là “việc làm tăng mạnh = Fed chắc chắn tăng lãi suất”.
Thực tế phức tạp hơn nhiều.
Fed phải đánh giá xem nền kinh tế có đang tăng trưởng đủ mạnh để chịu được chính sách tiền tệ thắt chặt hay không, đồng thời xác định liệu áp lực giá có đang thực sự hạ nhiệt một cách bền vững.
Thị trường lao động Mỹ đang mạnh hay yếu?
Câu trả lời có lẽ nằm ở giữa.
Việc tạo thêm 162.000 việc làm rõ ràng là tín hiệu tích cực so với mức dự báo 55.000. Tỷ lệ thất nghiệp 4,1% cũng chưa cho thấy thị trường lao động đang rơi vào một cuộc khủng hoảng.
Tuy nhiên, tốc độ tuyển dụng giữa các ngành rất khác nhau.
Dịch vụ ăn uống và giáo dục công lập tăng mạnh, trong khi công nghệ thông tin mất việc làm. Ngành y tế, một động lực lớn của thị trường lao động thời gian qua, cũng đang tăng trưởng chậm hơn.
Điều này cho thấy thị trường lao động Mỹ đang trải qua quá trình tái cân bằng.
Nhu cầu tuyển dụng vẫn tồn tại, nhưng không còn phân bổ đồng đều. Các doanh nghiệp ngày càng thận trọng hơn trong việc mở rộng nhân sự, đặc biệt ở những lĩnh vực chịu tác động từ chi phí vốn cao, tự động hóa và thay đổi công nghệ.
Fed sẽ phải lựa chọn giữa lạm phát và việc làm
Báo cáo việc làm tháng 8 đặt Fed vào một vị thế không dễ dàng.
Nếu Fed tăng lãi suất để chống lạm phát, ngân hàng trung ương có thể phải chấp nhận rủi ro làm suy yếu thị trường lao động.
Nếu Fed không tăng lãi suất trong khi lạm phát vẫn dai dẳng, nguy cơ áp lực giá kéo dài lại có thể khiến quá trình đưa lạm phát trở về mục tiêu mất nhiều thời gian hơn.
Đó là lý do giới đầu tư không nên chỉ nhìn vào con số 162.000 việc làm.
Điều quan trọng hơn là cách con số này kết hợp với tỷ lệ thất nghiệp, tiền lương, số liệu lạm phát và các chỉ báo về nhu cầu trong nền kinh tế.
Trong những ngày tới, CPI tháng 8 sẽ là dữ liệu được theo dõi đặc biệt sát sao.
Báo cáo việc làm Mỹ có ý nghĩa gì với thị trường tài chính?
Một báo cáo việc làm mạnh hơn dự kiến thường có thể khiến thị trường giảm kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách, từ đó tác động tới lợi suất trái phiếu, đồng USD và nhóm tài sản rủi ro.
Nếu thị trường tin rằng Fed sẽ duy trì lãi suất cao lâu hơn, lợi suất trái phiếu có thể chịu áp lực tăng. Đồng USD cũng có thể được hỗ trợ.
Ngược lại, nếu CPI giảm rõ rệt và Fed phát tín hiệu mềm mỏng, các tài sản rủi ro như cổ phiếu tăng trưởng, tiền điện tử và nhiều tài sản nhạy cảm với thanh khoản có thể hưởng lợi.
Do đó, dữ liệu kinh tế Mỹ đang ngày càng trở thành yếu tố quan trọng đối với nhà đầu tư trên toàn cầu.
162.000 việc làm chưa phải là câu trả lời cuối cùng cho Fed
Báo cáo việc làm tháng 8 của Mỹ mang đến một bất ngờ tích cực khi nền kinh tế tạo thêm 162.000 việc làm, cao gần gấp ba lần dự báo của giới kinh tế. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn giữ ở 4,1%, trong khi tiền lương tiếp tục tăng.
Những con số này cho thấy thị trường lao động Mỹ chưa sụp đổ và vẫn có khả năng chống chịu trước môi trường lãi suất cao.
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn màu hồng. Việc làm trong công nghệ thông tin tiếp tục giảm, tốc độ tăng việc làm của ngành y tế chậm lại và các doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều áp lực về chi phí cũng như nhu cầu.
Đối với Fed, báo cáo lần này có thể khiến kỳ vọng tăng lãi suất tháng 9 tăng lên. Nhưng CPI công bố ngày 11/9 mới có thể là mảnh ghép quyết định.
Nếu lạm phát tiếp tục giảm, quan điểm mềm mỏng của Christopher Waller có thể có thêm cơ sở. Ngược lại, nếu áp lực giá quay trở lại, quan điểm cứng rắn hơn của Kevin Warsh và những quan chức lo ngại về lạm phát có thể được củng cố.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào con số 162.000 việc làm, giới đầu tư sẽ phải theo dõi cả một chuỗi dữ liệu trong những ngày tới.
Câu hỏi về báo cáo việc làm của Mỹ
Mỹ tạo bao nhiêu việc làm trong tháng 8?
Theo báo cáo được nêu trong dữ liệu trên, các nhà tuyển dụng Mỹ tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8, cao hơn đáng kể so với dự báo khoảng 55.000 việc làm.
Tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ trong tháng 8 là bao nhiêu?
Tỷ lệ thất nghiệp được duy trì ở mức 4,1%.
Ngành nào tạo nhiều việc làm nhất?
Dịch vụ ăn uống dẫn đầu với khoảng 59.000 việc làm mới, tiếp theo là giáo dục công lập với khoảng 42.000 vị trí. Ngành y tế tạo thêm khoảng 13.000 việc làm.
Ngành công nghệ thông tin có tăng việc làm không?
Không. Theo báo cáo, ngành công nghệ thông tin mất khoảng 23.000 việc làm, cho thấy áp lực vẫn tồn tại trong nhóm việc làm văn phòng.
Fed có chắc chắn tăng lãi suất vào tháng 9?
Chưa thể khẳng định. Xác suất tăng 25 điểm cơ bản theo CME FedWatch đã tăng lên khoảng 60%, nhưng quyết định cuối cùng vẫn phụ thuộc vào các dữ liệu kinh tế mới, đặc biệt là báo cáo CPI tháng 8.
Vì sao CPI tháng 8 quan trọng?
CPI cung cấp thêm bằng chứng về xu hướng lạm phát. Nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, Fed có thể có thêm lý do để giữ nguyên lãi suất. Nếu CPI nóng hơn dự kiến, áp lực tăng lãi suất có thể quay trở lại.


