Hơn 40% người Mỹ chưa từng tính toán tiền nghỉ hưu: Sai lầm tài chính có thể phải trả giá đắt

Hơn 4/10 người Mỹ chưa biết cần bao nhiêu tiền để nghỉ hưu

Đối với nhiều người lao động, nghỉ hưu vẫn là mục tiêu có vẻ còn rất xa. Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch tài chính cho giai đoạn sau khi ngừng làm việc thường bị trì hoãn hết tháng này sang tháng khác, thậm chí từ năm này sang năm khác. Một số người chưa từng tính toán số tiền cần thiết để trang trải cuộc sống khi không còn nhận lương thường xuyên.

Tình trạng này được phản ánh trong một cuộc khảo sát toàn quốc tại Mỹ do Evergreen.ai, nền tảng lập kế hoạch tài chính, thực hiện với những người trưởng thành từ 25 đến 75 tuổi. Theo kết quả được công bố trong nội dung nguồn, hơn 40% người tham gia chưa bao giờ thử tính toán chi phí nghỉ hưu của chính mình.

Đáng chú ý, ngay cả trong nhóm dự kiến nghỉ hưu trong vòng 15 năm tới, cứ ba người lại có một người chưa tính toán kỹ lưỡng số tiền cần chuẩn bị.

Những con số này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa mong muốn nghỉ hưu thoải mái và việc chuẩn bị tài chính trên thực tế. Một người có thể biết rằng mình cần tiết kiệm cho tuổi già, nhưng nếu không xác định được chi phí dự kiến, nguồn thu nhập sau khi nghỉ việc và mức tiết kiệm cần thiết, việc lập kế hoạch sẽ khó chuyển thành hành động cụ thể.

Rủi ro không chỉ nằm ở việc tiết kiệm quá ít. Người lao động còn có thể đánh giá sai những khoản chi sẽ phát sinh khi về già, bỏ qua tác động của lạm phát hoặc cho rằng các nguồn thu nhập khác sẽ đủ để trang trải cuộc sống.

Việc nghỉ hưu có thể kéo dài nhiều năm, trong khi thu nhập thường không còn tăng theo cách giống giai đoạn làm việc toàn thời gian. Do đó, một sai lệch nhỏ trong tính toán ban đầu có thể tích lũy thành khoảng thiếu hụt đáng kể theo thời gian.

Vì sao nhiều người trì hoãn lập kế hoạch nghỉ hưu?

Có nhiều nguyên nhân khiến người lao động chưa bắt đầu tính toán tài chính cho tuổi già. Theo Khảo sát Niềm tin Hưu trí năm 2026 của Viện Nghiên cứu Lợi ích Người lao động (Employee Benefit Research Institute – EBRI), người lao động Mỹ đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm lo ngại về những thay đổi trong hệ thống hưu trí, chi phí chăm sóc sức khỏe và nhà ở cao, khó tìm kiếm nguồn tư vấn tài chính phù hợp và áp lực nợ nần.

Khoảng 3/5 người lao động được đề cập trong khảo sát cho biết nợ ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tiết kiệm nghỉ hưu của họ.

Khi một phần lớn thu nhập phải dành cho tiền thuê nhà hoặc trả khoản vay mua nhà, chi phí y tế, sinh hoạt và các nghĩa vụ tài chính khác, việc trích riêng một khoản cho tương lai có thể trở nên khó khăn. Nhiều gia đình phải ưu tiên những khoản chi trước mắt thay vì một mục tiêu có thể còn cách hàng chục năm.

Tuy nhiên, áp lực tài chính không phải là lý do duy nhất. Một số người đơn giản không biết bắt đầu từ đâu. Thông tin về đầu tư, tài khoản hưu trí, lợi suất, bảo hiểm và các nguồn thu nhập sau khi nghỉ việc có thể khiến quá trình lập kế hoạch trở nên phức tạp.

Nathan Nicolaisen, chuyên gia hoạch định tài chính được chứng nhận và người sáng lập Redspire Wealth Management, chỉ ra ba nguyên nhân phổ biến: người lao động bị quá tải bởi quá nhiều thông tin; họ sợ phải đối diện với tình hình tài chính thực tế; hoặc họ cho rằng mình vẫn đang ở vị thế tốt và mọi việc cuối cùng sẽ tự ổn định.

Tâm lý né tránh này có thể tạo ra vòng luẩn quẩn. Càng không muốn xem xét tình hình tài chính, người lao động càng khó biết mình đang thiếu bao nhiêu. Khi nhận ra vấn đề, thời gian để điều chỉnh kế hoạch có thể đã ngắn hơn nhiều so với trước.

Đối với những người đang ở giai đoạn đầu sự nghiệp, việc nghỉ hưu có thể chưa phải ưu tiên hàng đầu. Nhưng với người đã bước vào độ tuổi trung niên, trì hoãn thêm vài năm có thể khiến mục tiêu tiết kiệm trở nên khó đạt hơn, nhất là khi họ phải đồng thời trang trải chi phí gia đình và các khoản nợ.

Cái giá của việc chờ đợi: Mất đi thời gian tích lũy tài sản

Một trong những lợi thế lớn nhất của việc bắt đầu tiết kiệm sớm là thời gian. Khi tiền được đầu tư hoặc gửi vào các công cụ tài chính có khả năng sinh lời, khoản lợi nhuận có thể tiếp tục tạo ra lợi nhuận trong những năm tiếp theo. Đây là cơ chế thường được gọi là lãi kép.

Jay Pinkston, chuyên gia hoạch định tài chính được chứng nhận (CFP) và người sáng lập Pinkston Wealth, cho biết nhiều người trì hoãn vì tin rằng mình vẫn còn nhiều thời gian. Đến khi ngày nghỉ hưu tiến gần, họ mới nhận ra khoảng cách giữa số tiền đã tích lũy và mục tiêu cần đạt, nhưng lúc đó lại ngần ngại ngồi xuống lập kế hoạch vì lo ngại tình hình thực tế không như mong muốn.

Theo Pinkston, chi phí lớn nhất của việc trì hoãn có thể là lợi nhuận tích lũy bị bỏ lỡ. Trong các dự báo nghỉ hưu, thêm một năm có thể tạo ra khác biệt đáng kể, đôi khi lớn hơn tác động của việc tăng nhẹ số tiền tiết kiệm hàng tháng.

Điều này không có nghĩa là cứ đầu tư sớm thì chắc chắn đạt được một mức lợi nhuận nhất định. Hiệu quả tích lũy còn phụ thuộc vào số tiền đóng góp, thời gian đầu tư, mức sinh lời thực tế, phí, thuế và biến động thị trường. Tuy nhiên, thời gian dài hơn thường tạo thêm cơ hội để khoản tiết kiệm tăng trưởng và giúp người lao động điều chỉnh kế hoạch khi hoàn cảnh thay đổi.

Ngược lại, nếu bắt đầu muộn, một người có thể phải tiết kiệm nhiều hơn mỗi tháng để hướng tới cùng một mục tiêu. Họ cũng có ít thời gian hơn để phục hồi sau những giai đoạn thị trường suy giảm hoặc xử lý các biến cố như mất việc, bệnh tật và chi phí gia đình phát sinh.

Vì vậy, không nên chờ đến khi có một kế hoạch hoàn hảo mới bắt đầu tiết kiệm. Việc xác định tình hình hiện tại, đặt mục tiêu sơ bộ và điều chỉnh dần thường thực tế hơn so với việc trì hoãn hoàn toàn vì chưa biết chính xác con số cuối cùng.

Người Mỹ tin rằng cần 1,46 triệu USD để nghỉ hưu thoải mái

Nghiên cứu Kế hoạch và Tiến trình năm 2026 của Northwestern Mutual cho thấy người Mỹ tin rằng họ cần trung bình 1,46 triệu USD để có thể nghỉ hưu thoải mái. Quy đổi theo tỷ giá tham khảo 26.300 đồng/USD, số tiền này tương đương khoảng 38,4 tỷ đồng.

Mức kỳ vọng này đã tăng đáng kể so với 1,25 triệu USD vào năm 2022, tương đương khoảng 32,9 tỷ đồng theo cùng tỷ giá quy đổi. Sự gia tăng phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn đối với khả năng duy trì mức sống sau khi ngừng làm việc, đặc biệt trong bối cảnh chi phí nhà ở, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt có thể tăng theo thời gian.

Tuy nhiên, con số trung bình không có nghĩa mọi người đều cần đúng 38,4 tỷ đồng mới có thể nghỉ hưu. Nhu cầu thực tế khác nhau đáng kể tùy thuộc vào tuổi nghỉ hưu, nơi sinh sống, tình trạng nhà ở, sức khỏe, mức chi tiêu và các nguồn thu nhập sẵn có.

Một người sở hữu nhà đã trả hết nợ, có lương hưu ổn định và mức chi tiêu thấp có thể cần khoản tiết kiệm khác với người phải thuê nhà, hỗ trợ con cái hoặc tự trang trải phần lớn chi phí y tế.

Điều đáng chú ý là khoảng cách giữa mục tiêu và tình hình tiết kiệm hiện tại. Theo nghiên cứu được trích dẫn, gần một phần tư số người có khoản tiết kiệm hưu trí chỉ dành dụm được số tiền tương đương một năm thu nhập hiện tại hoặc ít hơn.

Khoảng cách này có thể khiến nhiều người cảm thấy mục tiêu nghỉ hưu quá xa vời. Nhưng số tiền tiết kiệm hiện tại thấp không đồng nghĩa với việc mọi cơ hội đã mất. Điều quan trọng là xác định mức thiếu hụt, thời gian còn lại và những thay đổi có thể thực hiện.

Không nên chỉ dựa vào một con số tiết kiệm chung

Một quy tắc thường được sử dụng để định hướng tiết kiệm hưu trí là đặt mục tiêu tích lũy khoảng 10–12 lần mức lương hằng năm vào thời điểm nghỉ hưu. Cách tiếp cận này có thể giúp người lao động hình dung quy mô tài sản cần chuẩn bị, nhưng không nên được xem là công thức phù hợp cho tất cả mọi người.

Chẳng hạn, người có thu nhập cao nhưng chi tiêu thấp có thể không cần thay thế toàn bộ mức lương trước khi nghỉ hưu. Trong khi đó, người có thu nhập trung bình nhưng phải trả tiền thuê nhà trong thời gian dài hoặc có chi phí chăm sóc sức khỏe lớn có thể cần một kế hoạch khác.

Jay Pinkston cho biết ông thường bắt đầu bằng cách xem xét chi tiêu thực tế. Khi xác định được mức chi phí dự kiến sau khi nghỉ việc, chuyên gia mới đối chiếu với khoản tiết kiệm và nguồn thu nhập hưu trí để đánh giá liệu tài sản hiện có có đủ đáp ứng nhu cầu hay không.

Đây là cách tiếp cận tập trung vào nhu cầu thay vì chỉ dựa vào một con số chung. Người lao động có thể bắt đầu bằng cách ước tính những khoản chi thiết yếu như nhà ở, thực phẩm, điện nước, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm và đi lại. Sau đó, họ bổ sung các khoản chi tùy chọn như du lịch, giải trí, sở thích cá nhân và hỗ trợ người thân.

Khi đã có tổng chi phí dự kiến, cần xem xét các nguồn tiền có thể sử dụng để trang trải cuộc sống sau khi nghỉ hưu, chẳng hạn như:

• Tiền tiết kiệm và danh mục đầu tư.
• Trợ cấp An sinh xã hội hoặc các chế độ hưu trí tương ứng.
• Lương hưu từ doanh nghiệp, nếu có.
• Thu nhập của vợ hoặc chồng.
• Thu nhập cho thuê tài sản hoặc các nguồn thu nhập hợp pháp khác.

Sau khi tính đến các nguồn thu này, số tiền cần rút từ khoản tiết kiệm cá nhân có thể thấp hơn đáng kể so với tổng chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, các nguồn thu nhập cần được đánh giá theo điều kiện thực tế, thời điểm bắt đầu nhận và khả năng duy trì trong suốt thời gian nghỉ hưu.

Chi phí nhà ở có thể giảm, nhưng chăm sóc sức khỏe có thể đắt đỏ hơn

Một lý do khiến kế hoạch nghỉ hưu cần được cập nhật thường xuyên là cơ cấu chi tiêu thay đổi theo tuổi tác.

Khi còn làm việc, một gia đình có thể phải thanh toán khoản vay mua nhà, chi phí đi lại hằng ngày và các khoản liên quan đến việc nuôi dạy con cái. Khi nghỉ hưu, một số khoản chi có thể giảm nếu gia đình đã trả hết nợ thế chấp, chuyển đến nhà nhỏ hơn hoặc không còn phải đi làm mỗi ngày.

Tuy nhiên, những khoản tiết kiệm đó không bảo đảm tổng chi phí sẽ giảm. Khi tuổi tác tăng lên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, thuốc men, bảo hiểm và hỗ trợ sinh hoạt có thể tăng. Một số người còn phải chi trả cho việc cải tạo nhà ở, chăm sóc dài hạn hoặc hỗ trợ người thân.

Bên cạnh đó, lạm phát làm giảm sức mua của tiền theo thời gian. Số tiền đủ để trang trải cuộc sống hôm nay có thể không còn đủ trong vài chục năm tới nếu chi phí hàng hóa và dịch vụ tăng liên tục.

Đây là lý do kế hoạch nghỉ hưu không nên chỉ được lập một lần rồi bỏ quên. Người lao động cần xem xét lại mục tiêu khi thu nhập thay đổi, gia đình có thêm thành viên, khoản nợ được thanh toán hoặc thời điểm nghỉ hưu được điều chỉnh.

Nếu dự định nghỉ hưu sớm hơn, thời gian tích lũy sẽ ngắn hơn trong khi thời gian sử dụng tiền tiết kiệm có thể kéo dài hơn. Nếu tiếp tục làm việc lâu hơn, người lao động có thêm thời gian đóng góp và có thể trì hoãn việc rút tiền từ tài sản hưu trí. Dù vậy, quyết định này còn phụ thuộc vào sức khỏe, công việc và hoàn cảnh cá nhân.

Nếu đang chậm tiết kiệm, vẫn có thể điều chỉnh kế hoạch

Việc nhận ra mình đang ở xa mục tiêu nghỉ hưu có thể gây lo lắng, nhưng không nên vì vậy mà tiếp tục trì hoãn. Theo các chuyên gia được dẫn trong bài viết nguồn, người lao động vẫn có thể thực hiện những bước cụ thể để cải thiện tình hình.

Trước tiên, cần xác định rõ điểm xuất phát: tổng số tiền tiết kiệm hiện có, các khoản nợ, thu nhập hằng tháng và chi phí sinh hoạt. Khi những con số này được tổng hợp, việc đánh giá khoảng cách đến mục tiêu sẽ trở nên thực tế hơn.

Tiếp theo, người lao động có thể xem xét tăng tỷ lệ tiết kiệm khi thu nhập tăng, giảm những khoản chi không thiết yếu hoặc tìm cách cải thiện thu nhập. Việc xử lý các khoản nợ có chi phí lãi vay cao cũng có thể giải phóng một phần dòng tiền để dành cho tương lai.

Một bước khác là đánh giá nơi đang giữ tiền tiết kiệm. Tùy điều kiện và mức độ chấp nhận rủi ro, người lao động có thể tìm hiểu các tài khoản hưu trí, công cụ tiết kiệm hoặc phương án đầu tư phù hợp với thời gian dự kiến nghỉ hưu. Mỗi lựa chọn có thể khác nhau về mức độ biến động, khả năng rút tiền, phí và nghĩa vụ thuế.

Không nên mặc định rằng mọi khoản tiết kiệm đều phải được đưa vào các tài sản có rủi ro cao để đạt mục tiêu nhanh hơn. Kế hoạch cần cân bằng giữa tiềm năng tăng trưởng, khả năng chịu đựng thua lỗ và nhu cầu sử dụng tiền trong tương lai.

Đối với những người cảm thấy quá tải, việc bắt đầu bằng một bản tính đơn giản cũng có thể hữu ích. Họ không cần phải dự báo chính xác mọi khoản chi trong vài chục năm ngay từ đầu. Một ước tính ban đầu có thể được cập nhật khi có thêm thông tin.

Điểm quan trọng là không để sự thiếu chắc chắn trở thành lý do khiến việc lập kế hoạch không bao giờ bắt đầu.

Biết mình đang ở đâu là bước đầu tiên để hướng tới nghỉ hưu an toàn

Jay Pinkston ví việc lập kế hoạch nghỉ hưu như sử dụng bản đồ để tìm đường đến đích: nếu không biết điểm xuất phát, rất khó xác định con đường cần đi.

Cách tiếp cận này nhấn mạnh rằng kế hoạch tài chính không nhất thiết phải bắt đầu bằng một mục tiêu hoàn hảo. Nó bắt đầu bằng việc nhìn nhận trung thực tình hình hiện tại, sau đó xác định những thay đổi có thể thực hiện để tiến gần hơn đến mục tiêu.

Đối với người còn nhiều năm trước khi nghỉ hưu, thời gian là lợi thế để tích lũy và điều chỉnh. Với người đã gần tuổi nghỉ hưu, việc rà soát sớm có thể giúp họ đánh giá lại thời điểm nghỉ việc, mức chi tiêu hoặc những nguồn thu nhập có thể sử dụng.

Không có một mức tiết kiệm duy nhất phù hợp với mọi gia đình. Mục tiêu hợp lý cần phản ánh hoàn cảnh, nhu cầu và khả năng tài chính của từng người. Nhưng dù con số cuối cùng là bao nhiêu, việc trì hoãn tính toán có thể khiến người lao động mất đi cơ hội điều chỉnh khi vẫn còn thời gian.

Nguồn tham khảo: Nội dung gốc do người dùng cung cấp; trong đó có các kết quả khảo sát được dẫn từ Evergreen.ai, Employee Benefit Research Institute và Northwestern Mutual.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết chỉ cung cấp thông tin giáo dục tài chính, không phải tư vấn đầu tư hoặc tư vấn tài chính cá nhân. Các mức quy đổi sang đồng Việt Nam chỉ mang tính tham khảo; người đọc nên đánh giá hoàn cảnh thực tế và tham khảo chuyên gia phù hợp khi cần.

Câu hỏi thường gặp về lập kế hoạch nghỉ hưu

1. Người Mỹ trung bình cho rằng cần bao nhiêu tiền để nghỉ hưu thoải mái?

Theo nghiên cứu Kế hoạch và Tiến trình năm 2026 của Northwestern Mutual được trích dẫn trong bài viết nguồn, con số trung bình là 1,46 triệu USD, tương đương khoảng 38,4 tỷ đồng theo tỷ giá tham khảo 26.300 đồng/USD.

2. Có phải ai cũng cần tiết kiệm 10–12 lần mức lương hằng năm?

Không. Đây là quy tắc tham khảo để định hướng mục tiêu, không phải công thức áp dụng cho tất cả. Mức tiết kiệm cần thiết phụ thuộc vào chi phí dự kiến, nguồn thu nhập sau khi nghỉ hưu, tuổi nghỉ hưu và hoàn cảnh cá nhân.

3. Vì sao không nên trì hoãn việc lập kế hoạch nghỉ hưu?

Trì hoãn có thể làm giảm thời gian tích lũy, khiến người lao động phải tiết kiệm nhiều hơn mỗi tháng về sau và có ít thời gian hơn để điều chỉnh trước các biến cố tài chính.

4. Nếu khoản tiết kiệm hiện tại còn thấp thì phải làm gì?

Nên bắt đầu bằng việc kiểm kê tài sản, nợ và chi phí. Sau đó, đặt mục tiêu khả thi, xem xét tăng tỷ lệ tiết kiệm, cải thiện thu nhập và giảm các khoản chi hoặc nợ có thể xử lý.

5. Có cần điều chỉnh kế hoạch nghỉ hưu theo thời gian không?

Có. Thu nhập, chi phí nhà ở, sức khỏe, lạm phát và thời điểm nghỉ hưu có thể thay đổi. Việc rà soát định kỳ giúp kế hoạch phản ánh sát hơn tình hình thực tế.

6. Có nên đầu tư để tăng tiền tiết kiệm nghỉ hưu?

Đầu tư có thể là một phần của kế hoạch dài hạn, nhưng cần lựa chọn phù hợp với mục tiêu, thời gian đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro. Không có mức lợi nhuận nào được bảo đảm, vì vậy không nên dựa vào một dự báo sinh lời duy nhất để quyết định.