Giá ngô và lúa mì tăng vọt lên đỉnh hơn 3 năm: Nguồn cung toàn cầu đang đối mặt rủi ro lớn?

Thị trường hàng hóa đang chứng kiến một đợt tăng giá đáng chú ý của hai loại nông sản quan trọng là ngô và lúa mì. Giá kỳ hạn của cả hai mặt hàng đều tăng mạnh trong tuần, lần lượt thiết lập những mức cao mới trong nhiều năm khi nhà đầu tư ngày càng lo ngại về nguồn cung toàn cầu.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là động lực phía sau đà tăng của ngô và lúa mì không hoàn toàn giống nhau.

Trong khi lúa mì đang chịu tác động lớn từ căng thẳng Nga – Ukraine và những gián đoạn tại khu vực Biển Đen, giá ngô chủ yếu được thúc đẩy bởi những lo ngại về sản lượng của Mỹ, thời tiết bất lợi và nhu cầu xuất khẩu tăng mạnh.

Diễn biến này cho thấy thị trường nông sản toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, trong đó bất kỳ thay đổi nào về thời tiết, sản lượng hoặc hoạt động xuất khẩu đều có thể nhanh chóng tác động đến giá.

Giá lúa mì tăng hơn 12% chỉ trong một tuần

Giá lúa mì kỳ hạn tăng 3,1% trong phiên thứ Sáu, lên 784 cent/bushel, sau khi có thời điểm chạm 790,25 cent/bushel.

Đây là mức cao nhất của lúa mì kể từ ngày 14/2/2023, thời điểm giá đạt 797,5 cent/bushel.

Tính riêng trong tuần, lúa mì đã tăng 12,1%, đánh dấu mức tăng hàng tuần mạnh nhất kể từ tháng 3/2022.

Đáng chú ý hơn, tính từ đầu năm, giá lúa mì kỳ hạn đã tăng hơn 54,5%.

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là tình hình căng thẳng ngày càng nghiêm trọng giữa Nga và Ukraine tại khu vực Biển Đen.

Biển Đen đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với thương mại ngũ cốc toàn cầu. Nga và Ukraine đều là những nhà cung cấp nông sản lớn, vì vậy bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hoạt động xuất khẩu cũng có thể tác động trực tiếp đến nguồn cung quốc tế.

Khi thị trường lo ngại dòng hàng hóa từ khu vực này bị hạn chế, giá lúa mì nhanh chóng phản ánh phần bù rủi ro.

Giá ngô cũng lên mức cao nhất kể từ năm 2023

Không chỉ lúa mì, giá ngô kỳ hạn cũng tăng đáng kể.

Hợp đồng ngô kỳ hạn chốt phiên thứ Sáu tăng 0,6%, lên 536,5 cent/bushel, sau khi có thời điểm đạt 541,25 cent/bushel.

Đây là mức cao nhất kể từ ngày 28/7/2023.

Tính trong tuần, giá ngô tăng 5,5%. Riêng trong tháng 8, giá đã tăng tới 15,6%, hướng tới tháng tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2021, khi giá từng tăng 19,31%.

Từ đầu năm đến nay, hợp đồng ngô đã tăng khoảng 21,8%.

Khác với lúa mì, đợt tăng của ngô chủ yếu bắt nguồn từ những lo ngại về nguồn cung tại Mỹ.

Mỹ là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu ngô quan trọng nhất thế giới. Vì vậy, chỉ cần xuất hiện nghi ngờ về sản lượng vụ mùa của nước này, thị trường toàn cầu có thể nhanh chóng phản ứng.

USDA hạ dự báo sản lượng ngô của Mỹ

William Osnato, giám đốc nghiên cứu và phân tích dữ liệu hàng hóa tại Barchart, cho biết từ đầu tháng 8, quan điểm phổ biến trên thị trường đã chuyển sang nhận định rằng nguồn cung thực tế có thể thấp hơn dự kiến ban đầu.

Một yếu tố quan trọng là báo cáo WASDE tháng 8 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA).

USDA đã điều chỉnh giảm dự báo năng suất ngô nhiều hơn so với kỳ vọng của các nhà giao dịch.

Cơ quan này giảm năng suất dự kiến khoảng 2,3 giạ/mẫu Anh, xuống còn 180,7 giạ/mẫu Anh.

Mặc dù mức dự báo mới vẫn tương ứng với một vụ thu hoạch lớn thứ hai trong lịch sử, việc điều chỉnh giảm đã đủ để thị trường chú ý.

Điều này phản ánh một thực tế quan trọng: trong thị trường hàng hóa, vấn đề không chỉ là sản lượng có lớn hay không, mà còn là sản lượng thực tế có thấp hơn kỳ vọng của thị trường hay không.

Nếu nhà đầu tư đã kỳ vọng một vụ mùa cực lớn nhưng các dữ liệu mới cho thấy sản lượng thấp hơn dự kiến, giá vẫn có thể tăng mạnh ngay cả khi tổng sản lượng vẫn ở mức cao.

Thời tiết khắc nghiệt tiếp tục đe dọa mùa vụ Mỹ

Bên cạnh các báo cáo chính thức của USDA, những quan sát thực địa cũng khiến thị trường trở nên thận trọng hơn.

Khảo sát mùa vụ của Pro Farmer cho thấy thời tiết cực đoan đã tác động đến cây trồng.

Nắng nóng gay gắt trong tháng 7 xảy ra sau những đợt mưa lớn vào tháng 6 tại nhiều khu vực của Mỹ.

Sự thay đổi thời tiết mạnh giữa mưa quá nhiều và nhiệt độ cao tạo ra áp lực lớn đối với cây ngô.

William Osnato cho rằng mặc dù thị trường đã đi qua giai đoạn cao điểm của mùa vụ, thường rơi vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, thời tiết bất lợi vẫn có thể ảnh hưởng tới cây trồng ở giai đoạn cuối.

Đáng chú ý, một số khu vực phía đông Vành đai Ngô của Mỹ đã phải đối mặt với lượng mưa quá lớn trong tháng 8.

Độ ẩm cao cũng làm gia tăng nguy cơ các bệnh nấm phát triển trên cây ngô vào cuối vụ.

Những yếu tố này khiến thị trường khó xác định chính xác sản lượng cuối cùng trước khi bước vào giai đoạn thu hoạch.

“Nguồn cung Mỹ đang trở nên đáng ngờ”

Jim McCormick, đồng sáng lập kiêm CEO của AgMarket.Net, cho rằng vấn đề nguồn cung của Mỹ ngày càng trở nên quan trọng bởi nguồn cung toàn cầu vốn đã không quá dư dả.

Trước đó, thị trường từng kỳ vọng nguồn cung lớn từ Mỹ có thể giúp cân bằng thị trường thế giới.

Nhưng nếu sản lượng Mỹ không đạt kỳ vọng, triển vọng cân bằng cung cầu sẽ trở nên khó khăn hơn.

McCormick nhận định thị trường đang chuyển dần sang trạng thái phân phối nguồn cung hạn chế.

Đây là một tín hiệu đáng chú ý.

Trong thị trường nông sản, khi nguồn cung dư thừa, giá thường chịu áp lực giảm. Ngược lại, khi nguồn cung trở nên khan hiếm trong khi nhu cầu vẫn mạnh, người mua có thể phải trả mức giá cao hơn để đảm bảo nguồn hàng.

Châu Âu cũng chịu ảnh hưởng bởi thời tiết

Ngoài Mỹ, châu Âu cũng đang trở thành một yếu tố quan trọng đối với thị trường ngô.

Nhiệt độ cao bất thường và hạn hán trong mùa hè đã ảnh hưởng tới triển vọng sản lượng ngô tại nhiều khu vực.

Điều này đặc biệt đáng chú ý vì châu Âu vừa có nhu cầu nội địa vừa tham gia vào thị trường xuất nhập khẩu nông sản.

USDA đã nâng dự báo xuất khẩu ngô của Mỹ thêm 75 triệu bushel, lên khoảng 3,3 tỷ bushel.

Động thái này phản ánh nhu cầu toàn cầu mạnh hơn và tình trạng xuất khẩu hạn chế của Ukraine.

Ukraine là một trong những quốc gia xuất khẩu ngô quan trọng trên thế giới. Vì vậy, khi hoạt động xuất khẩu từ nước này bị gián đoạn, các nhà nhập khẩu có xu hướng tìm kiếm nguồn thay thế.

Mỹ vì thế có thể hưởng lợi về nhu cầu xuất khẩu, nhưng điều đó đồng thời làm nguồn cung nội địa trở nên nhạy cảm hơn.

Vì sao giá ngô và lúa mì cùng tăng?

Mặc dù hai loại nông sản có những yếu tố thúc đẩy riêng, chúng có mối liên hệ chặt chẽ trong chuỗi cung ứng lương thực và thức ăn chăn nuôi.

Đối với ngô, trọng tâm hiện tại là:

• Lo ngại sản lượng Mỹ thấp hơn kỳ vọng.
• Thời tiết nóng và mưa lớn ảnh hưởng mùa vụ.
• Nguy cơ bệnh nấm trên cây trồng.
• Nhu cầu xuất khẩu mạnh.
• Xuất khẩu ngô từ Ukraine bị hạn chế.
• Nguồn cung toàn cầu không còn quá dư thừa.

Trong khi đó, lúa mì chịu ảnh hưởng mạnh hơn bởi:

• Căng thẳng Nga – Ukraine.
• Rủi ro gián đoạn xuất khẩu qua Biển Đen.
• Nguồn cung ngũ cốc toàn cầu.
• Khả năng chuyển đổi giữa lúa mì và ngô trong ngành thức ăn chăn nuôi.

Chính mối liên hệ này khiến biến động của một loại cây trồng có thể lan sang loại cây trồng khác.

Ngô khan hiếm có thể đẩy nhu cầu lúa mì lên cao

Một điểm đáng chú ý trong phân tích của Jim McCormick là tác động của nguồn cung ngô tại châu Âu đối với thị trường lúa mì.

Nếu sản lượng ngô tại châu Âu giảm vì hạn hán, các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi có thể phải sử dụng nhiều lúa mì hơn để thay thế.

Điều này tạo ra một hiệu ứng dây chuyền.

Ngô giảm → nhu cầu sử dụng lúa mì làm thức ăn chăn nuôi tăng → nguồn cung lúa mì dành cho xuất khẩu giảm → giá lúa mì có thể tiếp tục chịu áp lực tăng.

Nói cách khác, giá lúa mì không chỉ phụ thuộc vào sản lượng lúa mì.

Nó còn chịu tác động từ tình hình của các loại ngũ cốc thay thế.

Đây là lý do các nhà giao dịch hàng hóa thường theo dõi đồng thời nhiều thị trường nông sản thay vì chỉ nhìn vào một mặt hàng.

Đợt tăng mạnh của giá ngô và lúa mì cho thấy thị trường nông sản toàn cầu đang trở nên nhạy cảm hơn trước những rủi ro về nguồn cung.

Lúa mì đã tăng hơn 54% từ đầu năm và ghi nhận mức tăng hàng tuần mạnh nhất kể từ năm 2022, trong khi ngô cũng tăng mạnh nhờ kỳ vọng nguồn cung Mỹ thắt chặt và nhu cầu xuất khẩu cao.

Đằng sau những con số này là một bức tranh cung cầu phức tạp: Mỹ phải đối mặt với những nghi ngờ về sản lượng, Ukraine gặp khó khăn trong xuất khẩu, châu Âu chịu ảnh hưởng bởi hạn hán và nhiệt độ cao, còn nhu cầu ngũ cốc toàn cầu vẫn duy trì ở mức đáng kể.

Điều đáng chú ý là ngô và lúa mì không tồn tại độc lập. Khi nguồn cung ngô giảm, nhu cầu lúa mì làm thức ăn chăn nuôi có thể tăng. Khi xuất khẩu Ukraine bị hạn chế, các nhà nhập khẩu có thể chuyển sang Mỹ và các nhà cung cấp khác.

Vì vậy, thị trường có thể tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.

Đối với người tiêu dùng, diễn biến này cũng đáng theo dõi bởi nếu giá ngũ cốc duy trì ở mức cao trong thời gian dài, áp lực chi phí có thể lan rộng từ nông nghiệp sang thức ăn chăn nuôi, thực phẩm chế biến và cuối cùng là giá bán lẻ.

Các câu hỏi về giá lúa mì

Giá ngô và lúa mì tăng có ảnh hưởng đến giá thực phẩm?

Câu trả lời là có khả năng, nhưng tác động không nhất thiết xuất hiện ngay lập tức.

Ngô và lúa mì là nguyên liệu quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm và thức ăn chăn nuôi.

Nếu giá nguyên liệu tăng trong thời gian dài, chi phí sản xuất của các doanh nghiệp có thể tăng theo.

Đối với lúa mì, tác động có thể liên quan đến bột mì, bánh mì, mì và nhiều sản phẩm chế biến.

Đối với ngô, tác động không chỉ nằm ở thực phẩm trực tiếp mà còn liên quan đến thức ăn chăn nuôi. Khi chi phí thức ăn tăng, chi phí sản xuất thịt, trứng và sữa cũng có thể chịu áp lực.

Tuy nhiên, giá hàng hóa chỉ là một phần trong giá bán cuối cùng. Chi phí vận chuyển, năng lượng, nhân công, chế biến, tồn kho và tỷ giá cũng đóng vai trò quan trọng.

Giá ngô và lúa mì có tiếp tục tăng?

Đây là câu hỏi khó trả lời chắc chắn bởi thị trường nông sản phụ thuộc rất lớn vào thời tiết và dữ liệu mùa vụ.

Trong ngắn hạn, các yếu tố hỗ trợ giá vẫn tương đối rõ ràng: nguồn cung Mỹ bị nghi ngờ, xuất khẩu Ukraine gặp khó khăn và nhu cầu quốc tế vẫn mạnh.

Tuy nhiên, nếu vụ thu hoạch Mỹ thực tế tốt hơn những gì thị trường đang lo ngại, áp lực tăng giá có thể giảm.

Ngược lại, nếu các cuộc khảo sát tiếp theo tiếp tục cho thấy năng suất thấp, thời tiết xấu kéo dài hoặc căng thẳng tại Biển Đen leo thang, thị trường có thể tiếp tục cộng thêm phần bù rủi ro vào giá.

Nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào?

Trong thời gian tới, một số dữ liệu sẽ đặc biệt quan trọng đối với giá ngô và lúa mì.

Thứ nhất là báo cáo mùa vụ của USDA. Những thay đổi về năng suất và sản lượng sẽ có thể tạo ra biến động lớn.

Thứ hai là thời tiết tại Mỹ. Dù đã qua giai đoạn cao điểm của mùa vụ, thời tiết vẫn có thể tác động đến năng suất cuối cùng.

Thứ ba là xuất khẩu Ukraine và tình hình Biển Đen. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể nhanh chóng tác động tới giá lúa mì và ngô.

Thứ tư là nhu cầu xuất khẩu của Mỹ. Nếu xuất khẩu tăng mạnh, nguồn cung nội địa có thể bị thắt chặt hơn.

Thứ năm là sản lượng ngô tại châu Âu. Một vụ mùa yếu có thể làm tăng nhu cầu đối với lúa mì và tạo thêm áp lực lên thị trường.