Dự án AI Stargate 16 tỷ USD gây tranh cãi tại Mỹ: Người dân phản đối, trung tâm dữ liệu vẫn được xây dựng

Làn sóng phản đối trung tâm dữ liệu AI ngày càng gia tăng tại Mỹ

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang kéo theo một “cuộc đua hạ tầng” chưa từng có trên toàn cầu. Các tập đoàn công nghệ lớn liên tục đầu tư hàng chục tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT.

Tuy nhiên, phía sau tham vọng công nghệ ấy là làn sóng phản đối ngày càng mạnh từ cộng đồng dân cư địa phương.

Mới đây, dự án trung tâm dữ liệu AI Stargate trị giá 16 tỷ USD tại bang Michigan đã trở thành tâm điểm tranh cãi khi người dân địa phương bỏ phiếu phản đối nhưng việc xây dựng vẫn được triển khai.

Dự án này gắn liền với kế hoạch phát triển hạ tầng AI quy mô lớn của OpenAI và Oracle – hai cái tên đang dẫn đầu cuộc đua xây dựng hệ sinh thái điện toán cho thế hệ AI tiếp theo.

Cư dân Michigan phản đối dự án AI khổng lồ

Theo thông tin từ truyền thông Mỹ, vài nghìn cư dân tại cộng đồng nhỏ Saline Township thuộc hạt Washtenaw đã bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về dự án trung tâm dữ liệu Stargate.

Các vấn đề được người dân nhắc đến khá quen thuộc với nhiều dự án AI hiện nay, bao gồm:

• Tiêu thụ nước quá lớn
• Áp lực lên lưới điện địa phương
• Gia tăng lưu lượng giao thông
• Chuyển đổi đất nông nghiệp thành khu công nghiệp
• Tác động môi trường dài hạn

Ban đầu, dự án được giới thiệu với quy mô khoảng 7 tỷ USD. Tuy nhiên, sau đó giá trị đầu tư đã tăng lên tới 16 tỷ USD – hơn gấp đôi so với kế hoạch ban đầu.

Dự án do Related Digital phát triển và được xem là một phần trong sáng kiến Stargate trị giá 500 tỷ USD của OpenAI và Oracle nhằm xây dựng hạ tầng điện toán cho AI thế hệ mới.

Người dân bỏ phiếu phản đối nhưng dự án vẫn tiếp tục

Theo cư dân địa phương, hội đồng thị trấn trước đó đã bỏ phiếu với tỷ lệ 4-1 để bác bỏ đề xuất thay đổi quy hoạch cho dự án.

Nhiều người cho rằng quyết định này đồng nghĩa dự án đã bị dừng lại.

Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau cuộc bỏ phiếu, Related Digital cùng các chủ đất đã khởi kiện chính quyền địa phương. Họ lập luận rằng việc từ chối quy hoạch là hành vi “phân vùng loại trừ”, bởi khu vực này không có đất nào được quy hoạch cho mục đích công nghiệp.

Cuối cùng, thị trấn đã đạt được thỏa thuận dàn xếp và dự án vẫn được tiếp tục triển khai.

Diễn biến này khiến nhiều cư dân thất vọng khi cho rằng tiếng nói cộng đồng chưa thực sự đủ sức ngăn cản các dự án AI quy mô lớn.

Đổi lại, cộng đồng nhận được hàng triệu USD lợi ích

Dù phản đối mạnh mẽ, thỏa thuận cuối cùng cũng mang lại một số lợi ích cho cộng đồng địa phương.

Theo chính quyền địa phương, Saline Township sẽ nhận được khoảng 14 triệu USD lợi ích cộng đồng, bao gồm:

• Kinh phí bảo tồn đất nông nghiệp
• Hỗ trợ sở cứu hỏa địa phương
• Các giới hạn môi trường
• Quy định kiểm soát sử dụng nước

Related Digital cũng cam kết sử dụng hệ thống làm mát khép kín thay vì làm mát bay hơi truyền thống.

Điều này giúp giảm đáng kể lượng nước tiêu thụ liên tục – một trong những lo ngại lớn nhất của cư dân địa phương.

Tuy nhiên, bài toán điện năng vẫn là vấn đề gây tranh cãi gay gắt nhất.

Trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ điện khổng lồ

Theo dự kiến, khuôn viên Stargate sẽ tiêu thụ khoảng 1,4 gigawatt điện từ DTE Energy.

Con số này tương đương sản lượng của một nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn.

Giới chuyên gia cho rằng đây là minh chứng rõ ràng cho mức độ “ngốn điện” của AI hiện đại. Các mô hình AI thế hệ mới đòi hỏi hệ thống máy chủ hiệu năng cực cao hoạt động liên tục, kéo theo nhu cầu điện năng tăng vọt.

Related Digital cho biết Oracle sẽ tài trợ cơ sở hạ tầng điện cần thiết cho dự án, đồng thời khẳng định việc mở rộng lưới điện có thể giúp giảm chi phí cố định cho các khách hàng hiện tại.

Tuy nhiên, nhiều nhà phê bình vẫn nghi ngờ liệu hệ thống điện địa phương có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI trong tương lai hay không.

Văn phòng Tổng chưởng lý Michigan do Dana Nessel lãnh đạo cũng đã đặt câu hỏi về tính đầy đủ của các biện pháp bảo vệ hiện tại.

Michigan bắt đầu siết các dự án trung tâm dữ liệu AI

Những tranh cãi tại Saline Township đã khiến nhiều địa phương khác tại Michigan trở nên thận trọng hơn với các dự án AI quy mô lớn.

Theo báo cáo, ít nhất 19 đô thị tại bang này đã ban hành lệnh tạm dừng phát triển trung tâm dữ liệu mới.

Các ủy viên hội đồng quận Washtenaw cũng đang khuyến khích nhiều cộng đồng khác thực hiện biện pháp tương tự nhằm có thêm thời gian đánh giá tác động của AI đối với hạ tầng và môi trường.

Ngoài ra, một dự luật lưỡng đảng đề xuất tạm dừng toàn bang trong một năm đối với các dự án trung tâm dữ liệu mới cũng đã được trình lên cơ quan lập pháp Michigan.

Tuy nhiên, Gretchen Whitmer và Chủ tịch Hạ viện bang được cho là phản đối biện pháp này.

AI đang tạo áp lực lớn lên hạ tầng nước Mỹ

Không chỉ ở Michigan, nhiều bang khác tại Mỹ cũng bắt đầu chứng kiến tác động tiêu cực từ làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu AI.

Tại Texas, các dự án AI được cho là đang khiến nhiều dự án nhà ở bị trì hoãn do thiếu thợ điện lành nghề.

Trong khi đó, một dự án mở rộng trung tâm dữ liệu của JPMorgan Chase gây tranh cãi khi nhận ưu đãi thuế tới 77 triệu USD dù chỉ dự kiến tạo ra một việc làm cố định.

Ở Festus, cử tri thậm chí đã bỏ phiếu phế truất một nửa hội đồng thành phố sau khi cơ quan này phê duyệt dự án trung tâm dữ liệu AI trị giá 6 tỷ USD.

Những diễn biến này cho thấy AI không còn đơn thuần là câu chuyện công nghệ, mà đang trở thành vấn đề kinh tế, môi trường và chính trị tại nhiều địa phương ở Mỹ.

Cuộc chiến AI sẽ còn kéo theo nhiều tranh cãi

Giới chuyên gia nhận định nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI sẽ tiếp tục bùng nổ trong nhiều năm tới khi các công ty công nghệ chạy đua phát triển AI tổng quát và điện toán hiệu năng cao.

Tuy nhiên, bài toán lớn nhất không còn nằm ở phần mềm mà chính là hạ tầng vật lý: điện năng, nước, đất đai và nguồn nhân lực kỹ thuật.

Khi AI ngày càng mở rộng quy mô, các cộng đồng địa phương có thể sẽ phản ứng mạnh mẽ hơn nếu cảm thấy quyền lợi và môi trường sống của họ bị ảnh hưởng.

Điều đó đồng nghĩa các tập đoàn công nghệ sẽ phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc cân bằng giữa tăng trưởng AI và trách nhiệm với cộng đồng.