Doanh số bán lẻ Mỹ chậm lại vì giá xăng tăng sốc: Người tiêu dùng bắt đầu “thắt lưng buộc bụng”

Nền kinh tế Mỹ đang phát đi những tín hiệu trái chiều khi người tiêu dùng bắt đầu hạn chế chi tiêu trước áp lực giá xăng tăng mạnh và lạm phát leo thang. Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Thương mại Mỹ, tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ trong tháng 4 đã chậm lại đáng kể so với tháng trước, phản ánh tâm lý thận trọng ngày càng rõ rệt của các hộ gia đình Mỹ.

Dù người dân vẫn tiếp tục mua sắm nhờ các khoản hoàn thuế lớn hơn từ chính phủ, giới chuyên gia cảnh báo sức mua có thể suy yếu mạnh hơn trong các tháng tới khi tác động từ giá nhiên liệu ngày càng lan rộng khắp nền kinh tế.

Doanh số bán lẻ Mỹ tăng chậm lại trong tháng 4

Theo dữ liệu được Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm thứ Năm, doanh số bán lẻ của Mỹ chỉ tăng 0,5% trong tháng 4, thấp hơn đáng kể so với mức tăng đã điều chỉnh 1,6% trong tháng 3.

Trước đó, tháng 3 ghi nhận mức tăng trưởng bán lẻ mạnh nhất trong hơn ba năm, chủ yếu do giá xăng tăng đột biến khiến doanh thu tại các trạm nhiên liệu tăng cao.

Nếu loại trừ doanh thu từ các trạm xăng, doanh số bán lẻ trong tháng 4 chỉ tăng 0,3%, thấp hơn mức 0,7% của tháng trước.

Các nhà kinh tế cho rằng điều này phản ánh thực tế rằng người tiêu dùng Mỹ đang phải phân bổ nhiều ngân sách hơn cho nhiên liệu, khiến họ cắt giảm chi tiêu đối với các mặt hàng không thiết yếu.

Giá xăng tăng vì chiến tranh Iran gây áp lực lớn lên người dân Mỹ

Nguyên nhân lớn nhất khiến giá năng lượng leo thang đến từ cuộc chiến tranh Iran bắt đầu từ cuối tháng Hai. Cuộc xung đột đã khiến eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới – bị đóng cửa, làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Theo AAA, giá trung bình của một gallon xăng thông thường tại Mỹ hiện đã tăng lên 4,53 USD, cao hơn khoảng 1,35 USD so với cùng kỳ năm ngoái.

Việc giá nhiên liệu tăng mạnh đang trực tiếp ảnh hưởng đến ngân sách của người dân Mỹ. Thay vì chi tiêu cho quần áo, đồ nội thất, du lịch hay giải trí, nhiều hộ gia đình buộc phải ưu tiên các chi phí thiết yếu như xăng xe và thực phẩm.

Người tiêu dùng Mỹ vẫn mua sắm nhờ tiền hoàn thuế

Dù áp lực lạm phát ngày càng lớn, chi tiêu tiêu dùng vẫn chưa sụt giảm quá mạnh nhờ các khoản hoàn thuế thu nhập cá nhân lớn hơn từ chính phủ Mỹ.

Nhiều chuyên gia cho rằng chính sách cắt giảm thuế của Tổng thống Donald Trump đã giúp duy trì sức mua trong ngắn hạn.

Ông Oliver Allen, nhà kinh tế cấp cao tại Pantheon Macroeconomics, cho biết khoản hoàn thuế thu nhập cá nhân trong tháng 4 cao hơn khoảng 22 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025.

Theo ước tính của ông, số tiền này tương đương khoảng 3% tổng doanh số bán lẻ hàng tháng của Mỹ và phần lớn đã được người dân sử dụng để mua sắm.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng tác động tích cực từ hoàn thuế sẽ nhanh chóng suy yếu trong các tháng tới.

“Dòng tiền hoàn thuế sẽ giảm mạnh vào tháng Năm, khiến người tiêu dùng dễ bị tổn thương hơn trước cú sốc giá nhiên liệu,” ông nhận định.

Chi tiêu tiêu dùng bắt đầu phân hóa mạnh

Bức tranh bán lẻ tại Mỹ hiện cho thấy xu hướng tiêu dùng không đồng đều giữa các ngành hàng.

Một số lĩnh vực đang ghi nhận mức giảm khá mạnh:

• Doanh số cửa hàng bách hóa giảm 3,2%
• Doanh số nội thất và đồ gia dụng giảm 2%
• Vật liệu xây dựng và thiết bị làm vườn chỉ tăng nhẹ 0,1%

Trong khi đó, các lĩnh vực liên quan đến công nghệ và thương mại điện tử vẫn duy trì tăng trưởng tích cực:

• Nhà bán lẻ trực tuyến tăng doanh thu
• Cửa hàng điện tử và thiết bị gia dụng tăng trưởng ổn định
• Nhà hàng và dịch vụ ăn uống tăng 0,6%

Các chuyên gia cho rằng người tiêu dùng đang chuyển sang xu hướng “chi tiêu chọn lọc”, tập trung vào những mặt hàng cần thiết hoặc có giá trị sử dụng cao hơn.

Lạm phát Mỹ tiếp tục nóng lên

Những dữ liệu kinh tế mới công bố cho thấy áp lực lạm phát tại Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt.

Theo Bộ Lao động Mỹ:

• Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 4 tăng 1,4%, mức tăng hàng tháng mạnh nhất trong hơn 4 năm
• Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng mạnh nhất trong hơn 3 năm

Giá năng lượng tăng đang lan sang nhiều lĩnh vực khác như:

• Vé máy bay
• Phí hành lý
• Xà phòng
• Kem đánh răng
• Dịch vụ vận tải
• Hàng tiêu dùng thiết yếu

Điều này làm dấy lên lo ngại rằng người tiêu dùng Mỹ sẽ còn chịu thêm áp lực trong nửa cuối năm.

Thị trường lao động Mỹ vẫn đang chống chịu tốt

Dù áp lực lạm phát gia tăng, thị trường lao động Mỹ hiện vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể.

Theo báo cáo gần nhất:

• Mỹ tạo thêm 115.000 việc làm trong tháng trước
• Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần chỉ ở mức 211.000
• Tỷ lệ thất nghiệp vẫn duy trì ở vùng thấp lịch sử

Điều này giúp duy trì niềm tin tiêu dùng ở mức nhất định và ngăn nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái ngay lập tức.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo nếu giá xăng tiếp tục tăng cao, thị trường lao động mạnh có thể không đủ để cứu sức mua của người dân.

Người Mỹ bắt đầu chuyển sang lựa chọn tiết kiệm hơn

Một số doanh nghiệp Mỹ đã bắt đầu ghi nhận sự thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng.

Ông Coulter Lewis – đồng sáng lập công ty Sunday Lawn and Garden tại Colorado – cho biết doanh số bán hàng của công ty tăng mạnh 70% từ đầu năm đến cuối tháng 4.

Tuy nhiên, phía sau mức tăng đó là sự thay đổi đáng chú ý:

• Người dân hủy các gói đăng ký đắt đỏ
• Khách hàng chuyển sang giải pháp tự làm thay vì thuê dịch vụ chuyên nghiệp
• Xu hướng “tiết kiệm để đối phó lạm phát” ngày càng phổ biến

Theo ông Lewis:

“Họ đang chi nhiều tiền hơn cho ít thứ hơn.”

Điều này phản ánh thực trạng rằng người Mỹ hiện buộc phải ưu tiên các khoản chi thiết yếu để thích nghi với giá cả leo thang.

Walmart và Target có thể hé lộ sức khỏe thật của người tiêu dùng Mỹ

Giới đầu tư hiện đang chờ đợi báo cáo tài chính quý mới từ các tập đoàn bán lẻ lớn như Walmart và Target trong tuần tới.

Các báo cáo này được kỳ vọng sẽ cho thấy rõ hơn:

• Người tiêu dùng Mỹ đang cắt giảm chi tiêu ra sao
• Mức độ ảnh hưởng của lạm phát
• Xu hướng mua sắm mới của người dân
• Sức khỏe thực sự của nền kinh tế Mỹ

Nếu doanh số tiếp tục chậm lại, áp lực lên nền kinh tế Mỹ và thị trường tài chính toàn cầu có thể gia tăng đáng kể.