Miguel Bezos: Hành trình từ cậu bé tị nạn Cuba đến người cha của nhà sáng lập Amazon
Trước khi Jeff Bezos trở thành một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới và xây dựng đế chế thương mại điện tử Amazon, cha của ông, Miguel Bezos, đã trải qua một hành trình đầy biến động. Năm 16 tuổi, Miguel rời quê hương Cuba để đến Mỹ với hành trang chỉ gồm ba chiếc áo sơ mi, ba chiếc quần, một đôi giày và chiếc vali nhỏ. Hơn ba thập kỷ sau, chính ông cùng vợ đã quyết định đặt cược phần lớn tiền tiết kiệm cả đời vào ý tưởng kinh doanh của con trai.
Khoản đầu tư 245.573 USD vào Amazon sau này trở thành một quyết định có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ đối với gia đình Bezos mà còn trong lịch sử phát triển của ngành công nghệ.
Tuy nhiên, phía sau câu chuyện về một khoản đầu tư thành công là hành trình của một thiếu niên buộc phải rời xa gia đình, thích nghi với môi trường hoàn toàn xa lạ và tự xây dựng tương lai tại một đất nước mới.
Rời Cuba năm 16 tuổi trong bối cảnh chính trị biến động
Miguel Bezos sinh ra tại Santiago de Cuba, Cuba. Nếu có quyền lựa chọn, ông muốn tiếp tục sống tại quê nhà trong những năm tháng tuổi thiếu niên. Nhưng những thay đổi chính trị sau Cách mạng Cuba đã khiến tương lai của gia đình trở nên khó đoán định.
Sau khi Fidel Castro lên nắm quyền, cha mẹ Miguel lo ngại về triển vọng cuộc sống của con trai dưới chế độ mới, đồng thời quan tâm đến sự an toàn của gia đình. Trong hoàn cảnh đó, việc đưa Miguel sang Mỹ được xem là một phương án nhằm bảo vệ tương lai của cậu bé.
Cơ hội xuất hiện thông qua Chiến dịch Pedro Pan, chương trình đưa hàng nghìn trẻ em Cuba không có người đi kèm đến Mỹ trong giai đoạn đầu thập niên 1960. Chương trình có sự tham gia của Bộ Ngoại giao Mỹ và các tổ chức Công giáo tại Miami.
Theo cuộc phỏng vấn Miguel Bezos thực hiện với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Mỹ thuộc Viện Smithsonian năm 2016, ông không muốn rời Cuba và trước đó chưa từng nghĩ đến việc sang Mỹ.
Tuy nhiên, cha mẹ ông cho rằng đây có thể là bước đi cần thiết để gia đình có thêm lựa chọn trong tương lai. Nếu Miguel đến Mỹ trước, họ có thể tìm hiểu khả năng rời Cuba sau đó, hoặc chờ đợi cơ hội để con trai trở về.
Điều quan trọng là gia đình không nghĩ rằng sự chia ly sẽ kéo dài vĩnh viễn. Họ tin rằng Miguel chỉ cần xa nhà vài tháng hoặc vài năm, sau đó mọi người sẽ có thể đoàn tụ.
Nhưng thực tế đã khác xa những gì họ dự tính. Hơn 60 năm sau, Miguel vẫn chưa trở về quê hương Cuba của mình.
Đến Mỹ với chiếc vali nhỏ và ba chiếc áo sơ mi
Ngày 21/7/1962, Miguel Bezos đặt chân đến Miami khi mới 16 tuổi. Ông không biết tiếng Anh và gần như không có tài sản cá nhân.
Hành trang của Miguel là một chiếc vali nhỏ, bên trong có chiếc áo khoác do mẹ và chị gái may, ba chiếc áo sơ mi, ba chiếc quần và một đôi giày. Những vật dụng đơn giản ấy là tất cả những gì ông mang theo khi bắt đầu cuộc sống mới cách xa gia đình.
Từ Miami, Miguel cùng 17 trẻ em Cuba khác được đưa đến một trường trung học Công giáo tại Wilmington, bang Delaware. Tại đây, các em được một linh mục chăm sóc trong quá trình thích nghi với cuộc sống tại Mỹ.
Sau đó, Miguel chuyển đến Washington, D.C., nơi ông bắt đầu những công việc đầu tiên tại một ngân hàng và chuỗi nhà hàng McDonald’s.
Đối với một thiếu niên không biết tiếng Anh, phải sống xa cha mẹ và tự làm quen với môi trường mới, việc ổn định cuộc sống không phải điều dễ dàng. Nhưng Miguel không dừng lại ở những công việc ban đầu. Ông muốn tiếp tục học tập để có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn.
Miguel bắt đầu tìm kiếm các trường đại học có chương trình hỗ trợ học bổng cho người tị nạn Cuba. Cuối cùng, ông được nhận vào Đại học Albuquerque, nay là Đại học New Mexico.
Tại đây, ông vừa học vừa làm, đồng thời bắt đầu xây dựng cuộc sống gia đình. Ông gặp Jackie, người phụ nữ đã có một con trai từ cuộc hôn nhân trước: Jeff.
Cậu bé sau này trở thành Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon và một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong ngành công nghệ toàn cầu.
Từ sinh viên toán học đến sự nghiệp 32 năm tại Exxon
Miguel Bezos tốt nghiệp đại học với bằng toán học và dần phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực kỹ thuật, quản lý.
Ông gia nhập Exxon, tập đoàn năng lượng lớn của Mỹ, và đảm nhiệm nhiều vị trí kỹ sư cũng như quản lý trong suốt 32 năm làm việc.
Từ một thiếu niên đến Mỹ với hành trang ít ỏi, Miguel đã từng bước tạo dựng sự nghiệp ổn định bằng giáo dục, lao động và khả năng thích nghi.
Khi được hỏi liệu có điều gì giúp ông hòa nhập với cuộc sống Mỹ dễ dàng hơn hay không, Miguel chủ yếu bày tỏ lòng biết ơn đối với những người và tổ chức đã hỗ trợ mình trong suốt hành trình.
Trong cuộc phỏng vấn với Viện Smithsonian, ông cho biết bản thân không thể hình dung mình sẽ nhận được nhiều sự giúp đỡ hơn những gì đã trải qua.
Câu chuyện của Miguel cho thấy thành công không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng những điều kiện thuận lợi. Trong trường hợp của ông, điểm xuất phát là sự chia ly gia đình, rào cản ngôn ngữ và một tương lai chưa rõ ràng. Nhưng những cơ hội giáo dục và sự hỗ trợ từ cộng đồng đã giúp ông từng bước xây dựng cuộc sống mới.
Khoản đầu tư 245.573 USD giúp Amazon khởi nghiệp
Jeff Bezos đứng trước quyết định từ bỏ công việc ổn định
Nhiều năm sau, khi Jeff Bezos trưởng thành, ông làm việc tại một công ty đầu tư ở New York. Trong quá trình theo dõi sự phát triển của Internet, Bezos nhận thấy tiềm năng của hoạt động kinh doanh trực tuyến và nảy ra ý tưởng xây dựng một hiệu sách trên mạng.
Vào thời điểm đó, Internet vẫn là một lĩnh vực mới mẻ và mô hình thương mại điện tử chưa phát triển như ngày nay. Việc từ bỏ một công việc có triển vọng để theo đuổi ý tưởng chưa được kiểm chứng rõ ràng là quyết định chứa đựng nhiều rủi ro.
Trong lời khai trước Hạ viện Mỹ năm 2020, Bezos kể lại rằng ông đã thông báo với cấp trên về kế hoạch nghỉ việc. Người sếp sau đó đưa ông đi dạo quanh Công viên Trung tâm và khuyên ông cân nhắc kỹ lưỡng.
Theo lời Bezos thuật lại, cấp trên cho rằng ý tưởng kinh doanh của ông có thể tốt, nhưng sẽ phù hợp hơn với người chưa có một công việc ổn định.
Lời khuyên ấy không phải không có cơ sở. Bezos khi đó đang sở hữu một công việc tốt, trong khi việc thành lập doanh nghiệp Internet đồng nghĩa với khả năng mất đi nguồn thu nhập chắc chắn.
Dù vậy, ông lo ngại rằng mình sẽ hối tiếc nếu không thử sức. Cuối cùng, Bezos quyết định rời bỏ công việc để theo đuổi Amazon, lựa chọn mà sau này ông mô tả là quyết định bằng trái tim thay vì chỉ dựa trên lý trí.
Cha mẹ đầu tư phần lớn tiền tiết kiệm cả đời
Để biến ý tưởng thành hiện thực, Jeff Bezos không chỉ cần quyết tâm mà còn cần nguồn vốn ban đầu.
Miguel Bezos và Jackie Bezos đã trở thành những nhà đầu tư tài chính đầu tiên của Amazon. Theo bản cáo bạch của Amazon năm 1997, hai người đã đầu tư tổng cộng 245.573 USD từ tiền tiết kiệm của gia đình.
Đây là một quyết định có mức độ rủi ro rất lớn. Bezos đã cảnh báo cha mẹ rằng có khoảng 70% khả năng họ sẽ mất toàn bộ số tiền đầu tư.
Nói cách khác, gia đình Bezos hiểu rằng khoản tiền dành dụm trong nhiều năm có thể biến mất nếu doanh nghiệp không thành công. Họ không đầu tư dựa trên sự bảo đảm về lợi nhuận, bởi ở thời điểm đó, không ai có thể chắc chắn Amazon sẽ trở thành một tập đoàn toàn cầu.
Dù vậy, Miguel và Jackie vẫn lựa chọn tin tưởng con trai.
Quyết định này mang ý nghĩa vượt ra ngoài giá trị tài chính. Nó thể hiện sự ủng hộ của cha mẹ đối với một ý tưởng kinh doanh mà ngay cả những người có kinh nghiệm cũng chưa thể đánh giá chính xác tiềm năng dài hạn.
Về phía Jeff Bezos, sự hỗ trợ của gia đình giúp ông có thêm nguồn lực để theo đuổi kế hoạch xây dựng doanh nghiệp trong giai đoạn đầu đầy bất định.
Từ một khoản đầu tư gia đình đến đế chế thương mại điện tử
Nhìn lại, khoản đầu tư ban đầu của Miguel và Jackie Bezos là một ví dụ nổi bật về khả năng sinh lời của vốn đầu tư vào doanh nghiệp ở giai đoạn sơ khai.
Amazon bắt đầu với mô hình hiệu sách trực tuyến, sau đó mở rộng sang nhiều lĩnh vực, bao gồm thương mại điện tử, điện toán đám mây, quảng cáo kỹ thuật số và các dịch vụ công nghệ khác.
Sự phát triển của doanh nghiệp đã đưa Amazon trở thành một trong những tập đoàn có giá trị lớn nhất thế giới. Thành công của công ty cũng góp phần đưa Jeff Bezos vào nhóm những người giàu nhất toàn cầu.
Theo các số liệu được bài viết gốc đề cập, tính đến ngày 26/10, Amazon có vốn hóa thị trường khoảng 2,68 nghìn tỷ USD, trong khi tài sản ròng của Jeff Bezos được Forbes ước tính vào khoảng 369 tỷ USD.
Đây là những con số tại một thời điểm cụ thể, có thể thay đổi đáng kể theo giá cổ phiếu Amazon, biến động thị trường và các tài sản khác của Bezos.
Cũng cần lưu ý rằng mức vốn hóa của Amazon không đồng nghĩa với số tiền mà gia đình Bezos trực tiếp nhận được từ khoản đầu tư ban đầu. Giá trị thực tế của khoản đầu tư phụ thuộc vào tỷ lệ sở hữu, các giao dịch cổ phần và những thay đổi về quyền sở hữu qua thời gian.
Dù vậy, câu chuyện vẫn cho thấy một khoản vốn tương đối nhỏ so với quy mô doanh nghiệp sau này có thể trở nên đặc biệt giá trị khi được đầu tư vào một công ty có khả năng mở rộng mạnh mẽ.
Chiếc áo khoác cũ và món quà lớn nhất của Jeff Bezos
Dù Amazon phát triển thành một tập đoàn khổng lồ, Jeff Bezos vẫn nhắc đến hành trình của cha mình như một phần quan trọng trong câu chuyện gia đình.
Trong lời khai năm 2020, ông cho biết gia đình vẫn giữ chiếc áo khoác mà Miguel mang theo khi rời Cuba. Đó không chỉ là một món đồ cũ mà còn là kỷ vật gắn với thời điểm Miguel bắt đầu cuộc sống mới tại Mỹ.
Chiếc áo khoác nhắc nhở gia đình về những khó khăn mà Miguel đã trải qua, từ việc rời xa cha mẹ khi còn rất trẻ đến quá trình học tập, làm việc và xây dựng sự nghiệp.
Bezos từng chia sẻ rằng cha mẹ là một trong những món quà tuyệt vời nhất mà ông nhận được trong cuộc đời. Ông cũng nhấn mạnh rằng cha mẹ là những tấm gương quan trọng đối với ông và các anh chị em.
Đằng sau thành công của một doanh nhân thường có nhiều yếu tố như năng lực, thời điểm, nguồn lực và khả năng thực thi. Trong trường hợp của Jeff Bezos, sự tin tưởng của gia đình là một phần đáng chú ý trong giai đoạn đầu của hành trình kinh doanh.
Tuy nhiên, khoản đầu tư của Miguel và Jackie cũng không nên được nhìn nhận như công thức bảo đảm thành công cho mọi gia đình. Họ đã chấp nhận một rủi ro lớn và may mắn khi doanh nghiệp phát triển vượt xa kỳ vọng ban đầu.
Bài học từ hành trình của gia đình Bezos
Câu chuyện của Miguel và Jeff Bezos đem lại một số góc nhìn đáng chú ý về giáo dục, khởi nghiệp và đầu tư.
Thứ nhất, xuất phát điểm khó khăn không nhất thiết quyết định toàn bộ tương lai. Miguel đến Mỹ khi còn là thiếu niên, không biết tiếng Anh và phải tự thích nghi với cuộc sống mới. Việc theo đuổi giáo dục và tích lũy kinh nghiệm đã giúp ông xây dựng sự nghiệp ổn định.
Thứ hai, những cơ hội ban đầu có thể tạo ra tác động dài hạn. Việc Miguel được tiếp cận với giáo dục đại học đã mở ra những lựa chọn nghề nghiệp mà ông khó có thể hình dung khi mới rời Cuba.
Thứ ba, khởi nghiệp luôn đi kèm rủi ro. Jeff Bezos lựa chọn từ bỏ công việc ổn định để xây dựng Amazon, còn cha mẹ ông chấp nhận đầu tư số tiền lớn dù đã được cảnh báo về khả năng mất vốn.
Thứ tư, sự hỗ trợ từ gia đình có thể đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu của một doanh nghiệp. Tuy nhiên, niềm tin cần được đặt trong bối cảnh mỗi người có khả năng tài chính và mức độ chấp nhận rủi ro khác nhau.
Đối với nhà đầu tư cá nhân, câu chuyện Amazon không có nghĩa rằng mọi doanh nghiệp mới đều có thể tạo ra lợi nhuận tương tự. Phần lớn các công ty khởi nghiệp phải đối mặt với nguy cơ thất bại, thiếu dòng tiền hoặc không tìm được thị trường phù hợp. Việc đầu tư cần dựa trên khả năng tài chính, nghiên cứu và mức độ chấp nhận tổn thất của từng người.
Sau cùng, câu chuyện của Miguel Bezos không chỉ là câu chuyện về người cha của một tỷ phú. Đó còn là hành trình của một người từng rời quê hương với ba chiếc áo sơ mi, xây dựng cuộc sống mới tại Mỹ và sau này đặt niềm tin vào giấc mơ kinh doanh của con trai.
Khoản đầu tư 245.573 USD có thể được nhắc đến như một trong những quyết định tài chính đáng nhớ của gia đình Bezos. Nhưng di sản mà Miguel để lại cho Jeff có lẽ còn rộng hơn tiền bạc: tinh thần vượt khó, giá trị của giáo dục và niềm tin vào những cơ hội có thể thay đổi tương lai.
Nguồn tham khảo: Cuộc phỏng vấn Miguel Bezos với Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Mỹ thuộc Viện Smithsonian năm 2016; lời khai của Jeff Bezos trước Hạ viện Mỹ năm 2020; bản cáo bạch Amazon năm 1997; dữ liệu vốn hóa thị trường và ước tính tài sản của Forbes được bài viết gốc dẫn lại.
Câu hỏi thường gặp
1. Cha của Jeff Bezos là ai?
Cha của Jeff Bezos là Miguel Bezos, người sinh ra tại Santiago de Cuba và đến Mỹ năm 16 tuổi. Ông sau đó tốt nghiệp đại học, làm việc tại Exxon trong 32 năm và trở thành một trong những người đầu tiên đầu tư vào Amazon.
2. Miguel Bezos đến Mỹ khi nào?
Miguel đến Miami ngày 21/7/1962, trong khuôn khổ Chiến dịch Pedro Pan, khi mới 16 tuổi.
3. Miguel Bezos mang theo những gì khi rời Cuba?
Theo câu chuyện được thuật lại, ông mang theo một chiếc vali nhỏ gồm chiếc áo khoác do mẹ và chị gái may, ba chiếc áo sơ mi, ba chiếc quần và một đôi giày.
4. Cha mẹ Jeff Bezos đã đầu tư bao nhiêu tiền vào Amazon?
Theo bản cáo bạch Amazon năm 1997, Miguel và Jackie Bezos đã đầu tư tổng cộng 245.573 USD từ tiền tiết kiệm của gia đình. Jeff Bezos từng cảnh báo họ về khả năng mất khoản đầu tư này.
5. Vì sao Jeff Bezos quyết định thành lập Amazon?
Bezos nhận thấy tiềm năng phát triển của Internet và muốn xây dựng một hiệu sách trực tuyến. Dù có công việc ổn định tại New York, ông quyết định nghỉ việc vì lo ngại sẽ hối tiếc nếu không thử sức với ý tưởng kinh doanh.
6. Khoản đầu tư ban đầu của gia đình Bezos có thể được xem là bài học gì?
Câu chuyện cho thấy vốn đầu tư sớm có thể mang lại giá trị lớn nếu doanh nghiệp phát triển thành công. Tuy nhiên, đây cũng là khoản đầu tư có rủi ro cao và không thể dùng làm căn cứ để cho rằng mọi startup đều sẽ đạt được kết quả tương tự.
Theo dõi các câu chuyện kinh doanh nổi bật, xu hướng đầu tư và những phân tích chuyên sâu giúp bạn hiểu rõ hơn về thị trường.
Đọc tin mới tại Điểm Tin Nhanh
