Cuộc cạnh tranh phát triển thuốc điều trị béo phì đang bước sang một giai đoạn mới khi các công ty dược phẩm tìm cách cải thiện hiệu quả giảm cân, đồng thời hạn chế những tác dụng không mong muốn liên quan đến sự thay đổi thành phần cơ thể.
Trong bối cảnh các loại thuốc dựa trên hormone GLP-1 ngày càng được quan tâm, tập đoàn dược phẩm Hàn Quốc Celltrion đang phát triển một ứng viên điều trị mới có cơ chế tác động đồng thời lên bốn con đường hormone liên quan đến kiểm soát cân nặng và chuyển hóa.
Ứng viên mang tên CT-G32/SCO-940 được Celltrion phát triển phối hợp với Skohia Pharma của Nhật Bản. Theo công bố ngày 4/7, doanh nghiệp đã trình bày kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng của hợp chất này tại hội nghị quốc tế TEIZE Europe tổ chức ở Amsterdam, Hà Lan.
Điểm đáng chú ý là CT-G32 được thiết kế để tác động đồng thời lên GLP-1, GIP, glucagon và amylin. Đây là bốn hormone có vai trò quan trọng trong điều chỉnh cảm giác đói, cảm giác no, hoạt động insulin, tiêu hao năng lượng và quá trình làm rỗng dạ dày.
Celltrion cho biết kết quả thử nghiệm trên động vật cho thấy CT-G32 có khả năng giảm cân tốt hơn Retatrutide, một ứng viên thuốc điều trị béo phì tác động ba hormone đang được Eli Lilly phát triển.
Không chỉ vậy, CT-G32 còn ghi nhận tỷ lệ mất khối lượng cơ nạc thấp hơn trong quá trình giảm cân. Đây là một kết quả đáng chú ý bởi việc mất cơ trong quá trình giảm trọng lượng cơ thể đang là vấn đề được quan tâm khi sử dụng các phương pháp điều trị béo phì thế hệ mới.
CT-G32 tác động đồng thời lên bốn hormone kiểm soát cân nặng
Khác với những loại thuốc điều trị béo phì hiện nay chủ yếu tập trung vào một hoặc hai con đường hormone, CT-G32 được phát triển theo hướng kết hợp bốn cơ chế sinh học trong cùng một hợp chất.
Cụ thể, ứng viên thuốc này tác động lên các hormone sau:
GLP-1: Kiểm soát cảm giác thèm ăn và tăng cảm giác no
GLP-1 (glucagon-like peptide-1) là hormone đường ruột đóng vai trò quan trọng trong điều chỉnh lượng thức ăn tiêu thụ.
Hormone này giúp tăng cảm giác no, làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và hỗ trợ kiểm soát đường huyết thông qua cơ chế điều hòa insulin.
Các loại thuốc thuộc nhóm GLP-1 đã tạo ra những thay đổi đáng kể trong lĩnh vực điều trị béo phì và tiểu đường type 2.
GIP: Hỗ trợ điều chỉnh hoạt động insulin
GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide), còn được gọi là polypeptide kích thích tiết insulin phụ thuộc glucose, có vai trò hỗ trợ tuyến tụy giải phóng insulin khi lượng đường trong máu tăng.
Việc kết hợp tác động lên GIP và GLP-1 có thể tạo ra hiệu quả điều chỉnh chuyển hóa khác biệt so với phương pháp chỉ nhắm đến GLP-1.
Đây cũng là cơ chế được ứng dụng trong tirzepatide, hoạt chất có mặt trong các sản phẩm điều trị của Eli Lilly.
Glucagon: Tăng tiêu hao năng lượng
Glucagon là hormone có vai trò điều chỉnh chuyển hóa năng lượng, đặc biệt liên quan đến việc duy trì lượng đường trong máu và huy động năng lượng dự trữ.
Trong các phương pháp điều trị béo phì thế hệ mới, việc khai thác con đường glucagon được kỳ vọng hỗ trợ tăng tiêu hao năng lượng, bổ sung cho tác dụng giảm cảm giác thèm ăn của GLP-1.
Tuy nhiên, hiệu quả của cơ chế này phụ thuộc vào cách phối hợp với những hormone khác nhằm duy trì cân bằng chuyển hóa.
Amylin: Điều chỉnh cảm giác no và quá trình làm rỗng dạ dày
Amylin là hormone được tiết ra cùng insulin từ tế bào beta của tuyến tụy.
Hormone này tham gia điều chỉnh cảm giác no, kiểm soát lượng thức ăn tiêu thụ và làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày.
Việc bổ sung cơ chế tác động lên amylin giúp CT-G32 mở rộng phạm vi điều chỉnh sinh lý liên quan đến kiểm soát cân nặng.
Theo định hướng phát triển của Celltrion, việc kết hợp bốn con đường hormone trong cùng một ứng viên thuốc có thể tạo ra hiệu quả giảm cân toàn diện hơn so với các phương pháp chỉ tác động lên một, hai hoặc ba mục tiêu.
So sánh CT-G32 với Wegovy, Mounjaro và Retatrutide
Thị trường thuốc điều trị béo phì hiện nay đang chứng kiến sự cạnh tranh giữa nhiều cơ chế tác động khác nhau.
Trong đó, Novo Nordisk và Eli Lilly là hai doanh nghiệp nổi bật nhờ những sản phẩm và ứng viên thuốc có khả năng hỗ trợ giảm cân đáng kể.
Một số phương pháp tiêu biểu gồm:
| Thuốc/ứng viên | Doanh nghiệp | Cơ chế tác động |
|---|---|---|
| Wegovy (semaglutide) | Novo Nordisk | GLP-1 |
| Mounjaro (tirzepatide) | Eli Lilly | GLP-1 và GIP |
| Retatrutide | Eli Lilly | GLP-1, GIP và glucagon |
| CT-G32/SCO-940 | Celltrion và Skohia Pharma | GLP-1, GIP, glucagon và amylin |
Wegovy là một trong những sản phẩm nổi bật thuộc nhóm thuốc chủ vận GLP-1, giúp giảm cảm giác thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Trong khi đó, Mounjaro sử dụng tirzepatide, hoạt chất tác động đồng thời lên GLP-1 và GIP.
Retatrutide tiếp tục mở rộng cơ chế này bằng cách bổ sung tác động lên glucagon, tạo thành phương pháp điều trị ba mục tiêu hormone.
CT-G32 được Celltrion phát triển theo hướng bổ sung thêm amylin, qua đó tạo ra cơ chế tác động bốn hormone.
Điểm khác biệt không chỉ nằm ở số lượng hormone được nhắm đến mà còn ở khả năng phối hợp các cơ chế sinh học để cải thiện hiệu quả giảm cân, kiểm soát chuyển hóa và duy trì thành phần cơ thể.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng CT-G32 hiện mới có kết quả nghiên cứu tiền lâm sàng. Chưa có đủ dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trên người để kết luận thuốc có hiệu quả vượt trội so với các sản phẩm đã được phê duyệt.
Thử nghiệm trên chuột cho thấy khả năng giảm cân vượt Retatrutide
Một trong những nội dung quan trọng nhất trong báo cáo của Celltrion là kết quả so sánh CT-G32 với Retatrutide trên mô hình chuột béo phì.
Theo công bố của doanh nghiệp, hai hợp chất được so sánh ở cùng mức liều lượng.
Kết quả cho thấy nhóm chuột được sử dụng CT-G32 giảm cân nhiều hơn so với nhóm sử dụng Retatrutide.
Đây là dữ liệu đáng chú ý bởi Retatrutide đang được xem là một trong những ứng viên thuốc điều trị béo phì thế hệ mới có cơ chế tác động đa hormone.
Nếu được xác nhận qua những nghiên cứu tiếp theo, CT-G32 có thể trở thành một ứng viên đáng chú ý trong cuộc cạnh tranh phát triển các phương pháp điều trị béo phì thế hệ mới.
Tuy nhiên, kết quả trên động vật không đồng nghĩa với việc thuốc chắc chắn đạt hiệu quả tương tự ở người.
Khả năng hấp thu, chuyển hóa, mức độ dung nạp, liều lượng tối ưu và phản ứng sinh học có thể khác biệt đáng kể giữa các loài.
Do đó, thử nghiệm lâm sàng sẽ đóng vai trò quyết định trong việc đánh giá tiềm năng thực sự của CT-G32.
Điểm đáng chú ý: Tiềm năng hạn chế mất khối lượng cơ khi giảm cân
Bên cạnh khả năng giảm trọng lượng cơ thể, một trong những kết quả được Celltrion nhấn mạnh là tỷ lệ mất khối lượng cơ nạc thấp hơn.
Trong điều trị béo phì, giảm cân không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng kết quả.
Một người có thể giảm đáng kể trọng lượng cơ thể nhưng đồng thời mất đi một phần khối lượng cơ. Điều này có thể ảnh hưởng đến sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động, tỷ lệ trao đổi chất và khả năng duy trì cân nặng sau điều trị.
Khối lượng cơ nạc là thành phần cơ thể không bao gồm mỡ, trong đó có cơ bắp, nước và một số mô khác. Vì vậy, việc giảm khối lượng cơ nạc không đồng nghĩa hoàn toàn với mất cơ, nhưng đây vẫn là chỉ số quan trọng cần theo dõi trong các nghiên cứu về giảm cân.
Theo kết quả tiền lâm sàng được Celltrion công bố, chuột sử dụng CT-G32 có tốc độ suy giảm khối lượng cơ nạc tương đối thấp hơn trong quá trình giảm cân so với nhóm đối chứng sử dụng Retatrutide.
Điều này gợi mở khả năng CT-G32 không chỉ hỗ trợ giảm trọng lượng mà còn có thể giúp cải thiện chất lượng giảm cân.
Nếu kết quả được xác nhận trong các thử nghiệm trên người, đây sẽ là lợi thế đáng quan tâm đối với những bệnh nhân béo phì cần giảm cân nhưng muốn duy trì chức năng cơ bắp và thể trạng tổng thể.
Dù vậy, cần thêm dữ liệu để xác định mức độ bảo vệ khối lượng cơ thực tế, đặc biệt trong các nhóm bệnh nhân có độ tuổi, tình trạng sức khỏe và mức độ béo phì khác nhau.
Tiềm năng mở rộng điều trị sang các bệnh chuyển hóa
Một phát hiện khác được Celltrion đề cập là CT-G32 có khả năng làm giảm tình trạng tăng insulin trong máu liên quan đến béo phì.
Insulin là hormone quan trọng trong quá trình điều hòa đường huyết và chuyển hóa năng lượng. Tuy nhiên, ở những người mắc béo phì, tình trạng kháng insulin có thể khiến cơ thể phải sản xuất lượng insulin lớn hơn để duy trì đường huyết trong giới hạn bình thường.
Tình trạng này có liên quan đến nhiều rối loạn chuyển hóa, bao gồm nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và các vấn đề sức khỏe khác.
Theo dữ liệu nghiên cứu tiền lâm sàng, Celltrion nhận thấy CT-G32 có khả năng cải thiện tình trạng tăng insulin quá mức.
Dựa trên kết quả này, doanh nghiệp đang xem xét tiềm năng mở rộng phạm vi nghiên cứu sang những bệnh chuyển hóa khác ngoài béo phì.
Đây là hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược bởi thị trường điều trị chuyển hóa không chỉ giới hạn ở thuốc giảm cân mà còn bao gồm các bệnh lý liên quan đến đường huyết, insulin và chuyển hóa năng lượng.
Nếu có thể chứng minh hiệu quả trên nhiều chỉ số chuyển hóa, CT-G32 sẽ có thêm cơ hội mở rộng phạm vi ứng dụng trong tương lai.
Tuy nhiên, hiện chưa thể khẳng định thuốc có hiệu quả điều trị tiểu đường hoặc những bệnh chuyển hóa khác. Những ứng dụng này cần được đánh giá bằng các nghiên cứu chuyên biệt.
Có thể phát triển thành thuốc tiêm mỗi tuần một lần
Ngoài kết quả trên chuột, Celltrion cũng công bố dữ liệu nghiên cứu trên động vật linh trưởng.
Theo doanh nghiệp, các thử nghiệm cho thấy CT-G32 có thể tồn tại trong cơ thể trong thời gian tương đối dài.
Đây là đặc điểm quan trọng trong quá trình phát triển thuốc điều trị béo phì bởi thời gian bán thải và khả năng duy trì nồng độ hoạt chất trong máu có ảnh hưởng trực tiếp đến lịch sử dụng thuốc.
Dựa trên dữ liệu tiền lâm sàng, Celltrion đang hướng tới khả năng phát triển CT-G32 thành thuốc tiêm mỗi tuần một lần.
Nếu thành công, phương pháp sử dụng này có thể giúp người bệnh thuận tiện hơn trong quá trình điều trị dài hạn.
Tuy nhiên, lịch tiêm thực tế còn phụ thuộc vào kết quả đánh giá dược động học, dược lực học, độ an toàn và liều lượng trong các giai đoạn thử nghiệm trên người.
Celltrion dự kiến nộp hồ sơ lên FDA vào tháng 2
Sau khi công bố kết quả tiền lâm sàng, Celltrion đang chuẩn bị bước tiếp theo trong quá trình phát triển CT-G32.
Theo kế hoạch được doanh nghiệp công bố, công ty dự kiến nộp hồ sơ đề nghị tiến hành thử nghiệm lâm sàng lên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) vào tháng 2 năm sau.
Nếu tiến trình được triển khai theo kế hoạch, thử nghiệm trên bệnh nhân đầu tiên có thể bắt đầu ngay trong quý II.
Đây là cột mốc quan trọng bởi việc chuyển từ nghiên cứu tiền lâm sàng sang thử nghiệm trên người thường đòi hỏi quá trình đánh giá nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm, dữ liệu an toàn và cơ sở khoa học của ứng viên thuốc.
Trong giai đoạn đầu, các nhà nghiên cứu sẽ cần đánh giá khả năng dung nạp, mức độ an toàn, dược động học và những phản ứng bất lợi có thể xuất hiện.
Sau đó, những thử nghiệm tiếp theo mới có thể xác định rõ hơn hiệu quả giảm cân, khả năng duy trì khối lượng cơ và tác động lên các chỉ số chuyển hóa.
Một đại diện Celltrion cho biết doanh nghiệp sẽ nỗ lực triển khai quá trình thử nghiệm lâm sàng theo kế hoạch, với mục tiêu phát triển một phương pháp điều trị thế hệ mới không chỉ giúp giảm cân mà còn cải thiện thành phần cơ thể và quá trình chuyển hóa.
Cuộc cạnh tranh thuốc giảm cân bước sang giai đoạn mới
Sự xuất hiện của CT-G32 cho thấy ngành dược phẩm đang chuyển từ cuộc cạnh tranh tập trung vào khả năng giảm cân sang hướng tiếp cận toàn diện hơn đối với sức khỏe chuyển hóa.
Trong giai đoạn đầu, các loại thuốc GLP-1 tạo ra bước tiến lớn nhờ khả năng kiểm soát cảm giác thèm ăn và hỗ trợ giảm cân.
Sau đó, các hợp chất tác động kép và tác động ba hormone tiếp tục được phát triển nhằm tăng hiệu quả điều trị.
Giờ đây, Celltrion muốn mở rộng giới hạn này bằng cách kết hợp bốn con đường hormone trong một ứng viên thuốc duy nhất.
Nếu dữ liệu tiền lâm sàng được xác nhận qua thử nghiệm lâm sàng, CT-G32 có thể tạo ra sự khác biệt ở ba khía cạnh:
- Khả năng giảm cân thông qua nhiều cơ chế hormone.
- Tiềm năng hạn chế suy giảm khối lượng cơ nạc trong quá trình giảm cân.
- Khả năng cải thiện một số chỉ số chuyển hóa liên quan đến béo phì.
Tuy nhiên, con đường từ nghiên cứu tiền lâm sàng đến một loại thuốc được FDA phê duyệt vẫn còn dài. Các kết quả ban đầu cần được kiểm chứng trên người với số lượng bệnh nhân đủ lớn và thời gian theo dõi phù hợp.
Đối với Celltrion, CT-G32 không chỉ là một dự án nghiên cứu mới mà còn là cơ hội tham gia sâu hơn vào thị trường điều trị béo phì toàn cầu, nơi các tập đoàn dược phẩm lớn đang cạnh tranh quyết liệt.
Trong thời gian tới, giới quan sát sẽ tập trung vào tiến độ nộp hồ sơ FDA, kết quả thử nghiệm lâm sàng đầu tiên và khả năng chứng minh lợi thế của CT-G32 so với những phương pháp điều trị hiện có.
CT-G32 đang mở ra một hướng nghiên cứu đáng chú ý trong lĩnh vực điều trị béo phì khi kết hợp đồng thời bốn cơ chế hormone GLP-1, GIP, glucagon và amylin.
Những kết quả ban đầu về khả năng giảm cân và tiềm năng hạn chế mất khối lượng cơ nạc giúp ứng viên thuốc của Celltrion có thêm lợi thế trong cuộc cạnh tranh với các phương pháp điều trị thế hệ mới.
Dù vậy, cần thận trọng khi đánh giá hiệu quả của CT-G32 bởi toàn bộ những kết quả nổi bật hiện vẫn chủ yếu đến từ nghiên cứu tiền lâm sàng. Khả năng giảm cân thực tế, độ an toàn và tác động lâu dài đối với sức khỏe con người vẫn cần được chứng minh.
Nếu tiến trình thử nghiệm lâm sàng diễn ra thuận lợi, CT-G32 có thể trở thành một trong những ứng viên đáng chú ý của ngành dược phẩm trong cuộc đua phát triển thuốc điều trị béo phì thế hệ tiếp theo.
Lưu ý: Nội dung mang tính chất thông tin khoa học và tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. CT-G32 hiện chưa phải thuốc được phê duyệt để sử dụng cho bệnh nhân.
Câu hỏi thường gặp về thuốc điều trị béo phì CT-G32
1. CT-G32 của Celltrion là thuốc gì?
CT-G32/SCO-940 là ứng viên thuốc điều trị béo phì được Celltrion phát triển cùng Skohia Pharma của Nhật Bản. Thuốc được thiết kế để tác động đồng thời lên bốn hormone GLP-1, GIP, glucagon và amylin.
2. CT-G32 khác gì so với Wegovy và Mounjaro?
Wegovy tác động lên thụ thể GLP-1, trong khi Mounjaro sử dụng tirzepatide tác động lên cả GLP-1 và GIP. CT-G32 được phát triển với cơ chế tác động lên bốn con đường hormone, bổ sung glucagon và amylin.
3. CT-G32 có hiệu quả giảm cân tốt hơn Retatrutide không?
Trong nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột béo phì, Celltrion cho biết CT-G32 giúp giảm cân nhiều hơn Retatrutide ở cùng mức liều lượng. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu thử nghiệm trên người để xác nhận ưu thế này.
4. CT-G32 có giúp hạn chế mất cơ khi giảm cân không?
Kết quả nghiên cứu trên động vật cho thấy nhóm sử dụng CT-G32 có tỷ lệ suy giảm khối lượng cơ nạc thấp hơn tương đối. Đây là tiềm năng đáng chú ý nhưng cần được kiểm chứng trong thử nghiệm lâm sàng trên người.
5. Khi nào CT-G32 bắt đầu thử nghiệm lâm sàng?
Theo kế hoạch của Celltrion, doanh nghiệp dự kiến nộp hồ sơ lên FDA vào tháng 2 năm sau và hướng tới bắt đầu thử nghiệm trên bệnh nhân đầu tiên trong quý II.
6. CT-G32 có thể được tiêm mỗi tuần một lần không?
Các nghiên cứu trên động vật linh trưởng cho thấy ứng viên thuốc có khả năng tồn tại trong cơ thể trong thời gian dài. Celltrion đang xem xét phát triển dạng tiêm mỗi tuần một lần, nhưng lịch sử dụng chính thức cần được xác định qua thử nghiệm lâm sàng.
7. CT-G32 đã được FDA phê duyệt chưa?
Chưa. CT-G32 vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu tiền lâm sàng và chuẩn bị bước vào thử nghiệm trên người. Việc nộp hồ sơ thử nghiệm lâm sàng không đồng nghĩa với việc thuốc đã được FDA cấp phép lưu hành.
