Một đôi giày thể thao đẹp, đang là xu hướng và được quảng cáo với lớp đệm cực êm chưa chắc đã là lựa chọn tốt nhất cho việc đi bộ hàng ngày. Theo nhiều bác sĩ chuyên khoa chân, điều quan trọng hơn kiểu dáng là độ vừa vặn, chiều rộng, khả năng nâng đỡ, mục đích sử dụng và tình trạng của đôi giày.
Một cuộc khảo sát với hơn 20 bác sĩ chuyên khoa bàn chân và mắt cá chân cho thấy nhiều người đang mắc những lỗi rất cơ bản khi mua giày. Đáng chú ý, một số chuyên gia thường xuyên lựa chọn những thương hiệu giày đi bộ quen thuộc như Brooks, Hoka, Skechers thay vì chạy theo những mẫu giày thời trang.
Vấn đề không phải một thương hiệu cụ thể phù hợp với tất cả mọi người. Một đôi giày tốt cần phù hợp với hình dạng bàn chân, dáng đi, hoạt động và những vấn đề cơ xương khớp của từng người.
6 sai lầm phổ biến khi mua giày đi bộ
1. Chọn đúng chiều dài nhưng bỏ qua chiều rộng
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chỉ quan tâm đến kích cỡ theo chiều dài.
David Laurino, bác sĩ chuyên khoa chân tại Gilbert, Arizona, cho rằng việc mua giày quá hẹp là vấn đề thường xuyên gặp phải. Nhiều người chọn đúng số giày nhưng không quan tâm đến chiều rộng, sau đó bắt đầu xuất hiện chai chân, tê ngón chân hoặc cảm giác bí và sưng ở vùng ngón cái.
Bàn chân không chỉ có chiều dài. Hình dạng bàn chân ở phần trước, đặc biệt khu vực các ngón chân, cũng rất khác nhau giữa mỗi người.
Nếu mũi giày quá hẹp, các ngón chân có thể bị ép lại trong thời gian dài. Khi đi bộ hàng ngày, áp lực lặp đi lặp lại có thể khiến tình trạng khó chịu trở nên rõ rệt hơn.
Vì vậy, khi thử giày, đừng chỉ hỏi:
“Tôi có đi vừa chiều dài không?”
Hãy kiểm tra thêm:
- Các ngón chân có thể cử động tự nhiên không?
- Phần trước bàn chân có bị ép không?
- Có điểm nào cọ xát vào ngón chân hay gót chân không?
- Hai bàn chân có cảm giác thoải mái như nhau không?
Một đôi giày phù hợp cần đủ không gian để bàn chân hoạt động tự nhiên nhưng không lỏng đến mức chân trượt bên trong giày.
2. Thử giày vào buổi sáng
Đây là một sai lầm nghe có vẻ nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc lựa chọn kích cỡ.
Chandana Halaharvi, bác sĩ phẫu thuật bàn chân và mắt cá chân tại Texas, cho biết việc thử giày vào buổi sáng có thể là một nguyên nhân khiến một số người gặp tình trạng móng chân bị bầm hoặc tổn thương khi sử dụng giày lâu.
Lý do là kích thước bàn chân có thể thay đổi trong ngày. Sau nhiều giờ đứng, đi lại hoặc vận động, bàn chân có thể sưng lên.
Vì vậy, cuối buổi chiều hoặc buổi tối thường là thời điểm phù hợp hơn để thử giày đi bộ, đặc biệt nếu bạn dự định sử dụng chúng trong nhiều giờ.
Một mẹo đơn giản là mang theo loại tất mà bạn thường sử dụng khi đi bộ. Điều này giúp việc thử giày sát với điều kiện sử dụng thực tế hơn.
3. Chỉ mua một đôi cho mọi hoạt động
Một đôi giày có thể rất tiện lợi, nhưng không nhất thiết phù hợp với mọi hoạt động.
Arti Karmur, bác sĩ phẫu thuật bàn chân và mắt cá chân tại Arizona, cho rằng nhiều người bỏ qua lợi ích của việc sử dụng giày chuyên dụng cho những hoạt động khác nhau.
Bà duy trì hai đôi giày để luân phiên: một đôi dành cho đi bộ và một đôi sử dụng khi làm việc.
Mohammad Usman, giám đốc y khoa của một phòng khám chuyên khoa chân tại Chicago, cũng ủng hộ việc luân phiên giày.
Khi một đôi giày được sử dụng liên tục, lớp đệm và vật liệu bên trong phải chịu tải lặp đi lặp lại. Cho giày thời gian nghỉ có thể giúp vật liệu đệm phục hồi hình dạng phần nào và kéo dài thời gian sử dụng.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với những người đi bộ hàng ngày hoặc sử dụng giày trong nhiều giờ.
4. Nghĩ rằng giày phải “đi cho mềm” mới tốt
Một quan niệm khá phổ biến là mua giày mới về phải đi vài ngày cho “mềm chân”.
Anne Sharkey, bác sĩ chuyên khoa chân ở Austin, cho rằng một đôi giày đi bộ phù hợp về cơ bản nên tạo cảm giác thoải mái ngay từ đầu. Người dùng không nên phải chịu đau hoặc phồng rộp chỉ vì hy vọng đôi giày sẽ dần trở nên vừa chân.
Có một ngoại lệ là một số thiết kế đế cong hoặc cấu trúc giày đặc biệt có thể cần một khoảng thời gian ngắn để cơ thể thích nghi.
Nhưng điều đó khác hoàn toàn với việc một đôi giày gây đau, chật hoặc cọ xát ngay từ lần đầu tiên mang.
Nếu ngón chân bị ép, gót chân liên tục cọ vào giày hoặc bàn chân đau sau vài phút đi thử, đừng mặc định rằng tình trạng đó sẽ tự biến mất.
5. Nhầm lẫn giữa mềm mại và khả năng nâng đỡ
Một đôi giày cực mềm chưa chắc là một đôi giày có khả năng nâng đỡ tốt.
Christopher Majewski, bác sĩ chuyên khoa bàn chân tại Suffolk, Virginia, nhấn mạnh rằng độ mềm và khả năng hỗ trợ bàn chân là hai khái niệm khác nhau.
Một đế quá mềm hoặc quá linh hoạt có thể khiến bàn chân phải kiểm soát nhiều chuyển động hơn trong mỗi bước. Với một số người, đặc biệt những người đi bộ nhiều hoặc có vấn đề về bàn chân, điều này có thể tạo ra cảm giác mỏi hoặc khó chịu.
Ngược lại, một đôi giày quá cứng cũng không phải lúc nào là lựa chọn tốt.
Mục tiêu là tìm sự cân bằng giữa:
- Đệm đủ để hấp thụ lực;
- Đế có cấu trúc ổn định;
- Phần thân giày giữ chân vừa phải;
- Không gian phù hợp ở mũi giày;
- Độ linh hoạt phù hợp với kiểu vận động.
Nói cách khác, “êm” không đồng nghĩa với “tốt”.
6. Tiếp tục sử dụng giày đã mất khả năng đệm
Giày đi bộ cũng có tuổi thọ.
Samantha Landau, giáo sư tại New York College of Podiatric Medicine thuộc Touro University, đưa ra một quy tắc tham khảo: giày đi bộ nên được thay sau khoảng 500–700 dặm, tương đương khoảng 800–1.100 km. Nếu cùng một đôi giày được sử dụng để chạy bộ, thời gian thay có thể ngắn hơn đáng kể.
Tuy nhiên, quãng đường không phải yếu tố duy nhất.
Một đôi giày có thể cần thay sớm hơn nếu:
- Đế ngoài bị mòn không đều;
- Lớp đệm bị xẹp;
- Giày mất khả năng giữ form;
- Phần gót bị nghiêng;
- Đế bị biến dạng;
- Bàn chân bắt đầu đau dù trước đó đi rất thoải mái.
Nếu một đôi giày từng khiến bạn cảm thấy dễ chịu nhưng đột nhiên bắt đầu gây đau chân, đó có thể là dấu hiệu giày đã xuống cấp.
Brooks được nhiều bác sĩ chuyên khoa chân nhắc đến
Trong khảo sát với hơn 20 chuyên gia, Brooks là thương hiệu được nhắc đến nhiều nhất.
Đáng chú ý, đây cũng là thương hiệu mà nhiều bác sĩ chuyên khoa chân cho biết họ từng sử dụng.
David Laurino, người cho biết đã mang giày Brooks hàng ngày trong nhiều năm, đánh giá rằng rất khó chọn sai khi bắt đầu tìm hiểu các mẫu giày của thương hiệu này.
Điều này không có nghĩa Brooks là thương hiệu phù hợp với tất cả mọi người. Các mẫu giày có cấu trúc, độ rộng, độ ổn định và mức đệm khác nhau.
Điểm đáng chú ý hơn là việc các chuyên gia có xu hướng ưu tiên những thương hiệu tập trung mạnh vào thiết kế giày chạy bộ và đi bộ, thay vì chỉ lựa chọn dựa trên ngoại hình.
Hoka: lựa chọn đáng chú ý cho người cần nhiều đệm
Hoka là thương hiệu cũng thường xuyên được nhắc đến khi nói về giày đi bộ.
Thiết kế đặc trưng của Hoka thường có đế khá dày và cấu trúc hình học nhằm hỗ trợ chuyển động về phía trước.
Một số mẫu được thiết kế theo hướng tăng độ ổn định và hỗ trợ bàn chân. Tuy nhiên, cảm giác của đế dày và hình dạng đế cong không phù hợp với tất cả mọi người.
Đây cũng là lý do người dùng không nên mua giày chỉ dựa trên danh tiếng của thương hiệu.
Một đôi giày có thể được hàng nghìn người yêu thích nhưng vẫn không phù hợp với hình dạng bàn chân hoặc dáng đi của bạn.
Skechers cũng được chuyên gia chú ý
Skechers là thương hiệu khác được nhắc đến trong nhóm giày thường được lựa chọn để đi bộ.
Ưu điểm của các dòng giày đi bộ phổ biến là sự đa dạng về thiết kế, mức đệm và kiểu dáng. Một số mẫu có cấu trúc nhẹ, dễ sử dụng cho việc đi lại hàng ngày.
Tuy nhiên, nguyên tắc vẫn giống nhau: đừng mua chỉ vì thương hiệu.
Hãy thử trực tiếp, đi lại vài phút, kiểm tra phần mũi giày, gót và cảm giác bàn chân khi bước.
Vì sao một đôi giày đẹp chưa chắc là đôi giày tốt?
Thị trường giày thể thao ngày càng chú trọng đến thiết kế. Những đôi giày có màu sắc nổi bật, đế lớn hoặc kiểu dáng thời trang dễ thu hút người mua.
Nhưng bác sĩ chuyên khoa chân quan tâm đến một thứ khác: bàn chân hoạt động như thế nào bên trong đôi giày.
Một đôi giày có thể đẹp nhưng:
- Mũi quá hẹp;
- Gót không giữ chân;
- Đế quá mềm;
- Đế quá cứng;
- Không đủ không gian cho bàn chân mở rộng;
- Không phù hợp với dáng đi.
Vì vậy, tiêu chí “đẹp” nên đứng sau tiêu chí “phù hợp”.
Cách chọn giày đi bộ theo lời khuyên của chuyên gia
Thay vì bắt đầu bằng thương hiệu, hãy bắt đầu bằng bàn chân của chính mình.
Đo cả chiều dài và chiều rộng
Đừng chỉ xác định số giày. Nếu có thể, hãy thử nhiều phiên bản chiều rộng khác nhau.
Thử cả hai chân
Kích thước hai bàn chân có thể không hoàn toàn giống nhau. Hãy chọn theo bàn chân lớn hơn.
Thử vào cuối ngày
Đây là thời điểm bàn chân thường lớn hơn so với buổi sáng sau một ngày hoạt động.
Mang loại tất thường dùng
Điều này giúp tránh trường hợp mua giày vừa chân khi thử nhưng lại chật khi sử dụng thực tế.
Đi lại trước khi quyết định
Đừng chỉ đứng yên. Hãy đi bộ, bước lên xuống và thử chuyển hướng để cảm nhận sự ổn định.
Kiểm tra khoảng trống phía trước
Ngón chân không nên bị ép vào mũi giày.
Đừng mua đôi giày khiến bạn đau
Nếu giày gây đau ngay khi thử, đừng hy vọng nó sẽ tự trở nên hoàn hảo sau vài ngày.
Đôi giày tốt nhất không nhất thiết là đôi đắt nhất
Một trong những thông điệp đáng chú ý nhất từ các chuyên gia là người tiêu dùng không nên chạy theo một mẫu giày chỉ vì nó đang nổi tiếng.
Một đôi giày phù hợp không nhất thiết phải là mẫu mới nhất hoặc đắt nhất. Điều quan trọng là nó phải vừa chân, ổn định, đủ thoải mái và phù hợp với hoạt động hàng ngày.
Nếu bạn đang có các vấn đề như đau chân kéo dài, đau gót, biến dạng ngón chân, tê chân hoặc khó chịu khi đi bộ, việc đổi giày có thể giúp ích nhưng không phải lúc nào cũng giải quyết được nguyên nhân. Trong những trường hợp này, nên tìm kiếm đánh giá chuyên môn từ bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc bàn chân.
Một đôi giày thể thao thời thượng chưa chắc là lựa chọn tốt nhất để đi bộ hàng ngày. Những chia sẻ từ hơn 20 bác sĩ chuyên khoa chân cho thấy nhiều người mắc những lỗi rất cơ bản: chọn giày quá hẹp, thử giày vào buổi sáng, chỉ mua một đôi cho mọi hoạt động, nhầm lẫn độ mềm với khả năng nâng đỡ và tiếp tục sử dụng giày dù lớp đệm đã xuống cấp.
Các thương hiệu như Brooks, Hoka và Skechers được nhiều chuyên gia nhắc đến, nhưng thương hiệu chỉ nên là điểm bắt đầu. Điều quan trọng nhất vẫn là cách đôi giày phù hợp với bàn chân, dáng đi và nhu cầu vận động của từng người.
Nếu phải ghi nhớ một nguyên tắc duy nhất khi mua giày đi bộ, đó là: đừng mua bằng mắt — hãy chọn bằng cảm giác của chính đôi chân.
Lưu ý: Nội dung mang tính thông tin và tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn y khoa cá nhân. Người có đau chân kéo dài, chấn thương, tê bì hoặc các vấn đề bất thường khi đi bộ nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa phù hợp.
Nguồn tham khảo: Nội dung khảo sát ý kiến các bác sĩ chuyên khoa bàn chân và mắt cá chân được cung cấp trong tài liệu gốc; các khuyến nghị về việc lựa chọn giày cần được hiểu theo đặc điểm cá nhân, không xem bất kỳ thương hiệu nào là phù hợp tuyệt đối cho mọi người.
Những câu về giày đị bộ
Thương hiệu giày nào được bác sĩ chuyên khoa chân khuyên dùng?
Trong khảo sát được đề cập, Brooks là thương hiệu được nhiều bác sĩ chuyên khoa chân nhắc đến nhất, bên cạnh Hoka, Skechers và một số thương hiệu khác. Tuy nhiên, không có một thương hiệu duy nhất phù hợp với mọi bàn chân.
Có nên mua giày rộng hơn một cỡ để đi bộ không?
Không nhất thiết. Điều quan trọng là chiều dài và chiều rộng phù hợp. Giày quá rộng có thể khiến chân trượt bên trong, trong khi giày quá hẹp có thể gây áp lực lên ngón chân.
Có nên mua giày vào buổi sáng?
Không phải lựa chọn tối ưu nếu bạn muốn mô phỏng tình trạng bàn chân sau một ngày hoạt động. Thử giày vào cuối ngày có thể giúp đánh giá tốt hơn khi bàn chân đã có xu hướng sưng nhẹ.
Giày càng mềm có càng tốt không?
Không. Độ mềm chỉ là một yếu tố. Một đôi giày cần có mức đệm và độ ổn định phù hợp với người sử dụng.
Bao lâu nên thay giày đi bộ?
Mốc 500–700 dặm, tương đương khoảng 800–1.100 km, có thể được sử dụng như một tham khảo. Tuy nhiên, nên thay sớm hơn nếu lớp đệm xẹp, đế mòn hoặc giày bắt đầu gây đau.
Có nên sử dụng một đôi giày cho cả đi bộ và chạy bộ?
Có thể, nếu đôi giày phù hợp với cả hai hoạt động và vẫn còn trong tình trạng tốt. Tuy nhiên, những người vận động thường xuyên có thể cân nhắc luân phiên các đôi giày chuyên dụng để giảm mức độ hao mòn của từng đôi.
