Thu nhập không theo kịp lạm phát: Người Mỹ thắt chặt chi tiêu, cắt giảm từ thực phẩm đến dịch vụ thiết yếu

Áp lực lạm phát gia tăng: Thu nhập “đuối sức” trước giá cả leo thang

Năm 2026 đang chứng kiến một thực tế đáng lo ngại tại Hoa Kỳ: thu nhập của người dân không còn theo kịp tốc độ tăng giá hàng hóa và dịch vụ. Theo khảo sát của JD Power với 4.000 người trưởng thành, có tới 65% người tiêu dùng cho rằng giá cả đang tăng nhanh hơn thu nhập của họ.

Dữ liệu lạm phát mới nhất càng củng cố nhận định này. Theo Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% trong tháng 3, chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang, đặc biệt là giá xăng tăng tới 21,2% chỉ trong một tháng.

Nguyên nhân sâu xa được cho là ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, trong đó có Iran, khiến giá dầu toàn cầu biến động mạnh.

Sức mua suy giảm: Thu nhập thực tế tăng không đáng kể

Mặc dù thu nhập danh nghĩa có tăng, nhưng sau khi điều chỉnh theo lạm phát, mức tăng thực tế lại rất hạn chế. Theo số liệu từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ, thu nhập thực tế theo giờ chỉ tăng khoảng 1,4% trong năm qua.

Trong khi đó, giá cả đã tăng khoảng 16% trong vòng 4 năm, khiến sức mua của người lao động bị bào mòn đáng kể.

Chuyên gia tài chính Gregory Guenther nhận định:

“Vấn đề không phải là mọi người kiếm được ít tiền hơn, mà là số tiền đó không còn đủ để chi tiêu như trước.”

Người tiêu dùng bắt đầu “co hẹp” chi tiêu

Trước áp lực tài chính ngày càng lớn, người Mỹ đang buộc phải điều chỉnh hành vi tiêu dùng. Theo khảo sát của CNBC và SurveyMonkey:

• 56% người Mỹ cho biết cuộc sống trở nên đắt đỏ hơn trong năm qua
• Gần 50% cắt giảm chi tiêu thực phẩm và ăn ngoài
• 42% giảm chi cho chăm sóc cá nhân (cắt tóc, làm đẹp)
• 22% hủy hoặc giảm chi phí phòng gym
• 21% cắt giảm chi tiêu rượu bia
• 14% hạn chế sử dụng dịch vụ gọi xe

Không chỉ vậy, nhiều người còn trì hoãn các khoản mua sắm lớn như quần áo và đồ gia dụng để tiết kiệm ngân sách.

Gia tăng phụ thuộc vào tín dụng: Dấu hiệu đáng lo ngại

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng sử dụng thẻ tín dụng cho các nhu yếu phẩm hàng ngày.

Theo khảo sát của CNBC:

• 39% người Mỹ phải dùng thẻ tín dụng để mua thực phẩm hoặc hàng thiết yếu

Điều này cho thấy nhiều hộ gia đình đang gặp khó khăn trong việc cân đối dòng tiền, thậm chí phải vay nợ để duy trì cuộc sống cơ bản.

Tâm lý người tiêu dùng xuống mức thấp kỷ lục

Không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu, lạm phát còn tác động mạnh đến tâm lý người tiêu dùng. Theo dữ liệu từ University of Michigan, chỉ số niềm tin tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử khảo sát vào tháng 4/2026.

Nguyên nhân chính bao gồm:

• Lạm phát kéo dài
• Lãi suất vay cao
• Bất ổn kinh tế và việc làm
• Căng thẳng địa chính trị toàn cầu

Theo Gregory Guenther:

“Khi mọi người cảm thấy làm việc chăm chỉ nhưng không tiến bộ, họ bắt đầu nghi ngờ mọi quyết định tài chính – từ chi tiêu ngắn hạn đến kế hoạch dài hạn.”

Xu hướng tiêu dùng mới: Thận trọng và thực dụng

Những thay đổi trong hành vi tiêu dùng cho thấy một xu hướng rõ rệt:

• Ưu tiên nhu cầu thiết yếu
• Giảm chi tiêu không cần thiết
• Tăng cường tiết kiệm
• Cân nhắc kỹ trước khi mua sắm

Đây không chỉ là phản ứng tạm thời mà có thể trở thành thói quen tiêu dùng dài hạn nếu lạm phát tiếp tục duy trì ở mức cao.

Tác động dài hạn đến thị trường

Việc người tiêu dùng cắt giảm chi tiêu có thể dẫn đến:

• Doanh thu bán lẻ suy giảm
• Tăng trưởng kinh tế chậm lại
• Áp lực lên doanh nghiệp dịch vụ
• Thay đổi cấu trúc thị trường tiêu dùng

Đặc biệt, các ngành phụ thuộc vào chi tiêu tùy ý như du lịch, giải trí và dịch vụ cá nhân có thể chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Tham khảo CNBC