Kinh tế Hàn Quốc đối mặt 3 biến số lớn: Trung Đông, chính sách Mỹ và cuộc chơi AI

Ngành bán dẫn đang trở thành động lực quan trọng giúp kinh tế Hàn Quốc phục hồi mạnh trong năm 2026. Xuất khẩu chip, đặc biệt các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đang tăng nhanh khi nhu cầu từ trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI toàn cầu tiếp tục mở rộng.

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tăng trưởng tích cực là một thực tế đáng chú ý: sự phục hồi chưa lan tỏa đồng đều sang toàn bộ nền kinh tế.

Theo Viện Phát triển Hàn Quốc (KDI), nền kinh tế Hàn Quốc được dự báo tăng trưởng 3,2% trong năm 2026, chủ yếu nhờ điều kiện thuận lợi của thị trường bán dẫn toàn cầu, trước khi tăng trưởng chậm lại còn khoảng 2,2% vào năm 2027. KDI cũng lưu ý rằng thu nhập tăng đang tập trung đáng kể vào lĩnh vực bán dẫn, khiến đà cải thiện tiêu dùng hộ gia đình diễn ra tương đối chậm.

Trong bối cảnh đó, ba biến số quốc tế đang được đặc biệt quan tâm gồm diễn biến xung đột tại Trung Đông, chính sách thương mại và đầu tư của Mỹ sau bầu cử giữa nhiệm kỳ, cùng khả năng điều chỉnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI.

Kinh tế Hàn Quốc tiếp tục mở rộng nhờ xuất khẩu bán dẫn

Trong nửa cuối năm 2026, nền kinh tế Hàn Quốc được kỳ vọng tiếp tục duy trì giai đoạn mở rộng, với xuất khẩu chất bán dẫn đóng vai trò trung tâm.

KDI cho biết tăng trưởng GDP quý II/2026 đạt 0,6% so với quý trước và 3,7% so với cùng kỳ năm trước. Sự cải thiện này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu và nhu cầu trong nước cùng tăng, trong đó lĩnh vực liên quan đến AI và bán dẫn đóng vai trò nổi bật.

Đáng chú ý, KDI đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc năm 2026 lên 3,2%, cao hơn đáng kể so với dự báo 2,5% được đưa ra trước đó. Năm 2027, tăng trưởng được dự báo ở mức 2,2%.

Động lực quan trọng nằm ở nhu cầu bộ nhớ và chất bán dẫn phục vụ AI. Khi các công ty công nghệ toàn cầu tiếp tục đầu tư vào trung tâm dữ liệu, GPU, máy chủ và hệ thống AI, nhu cầu đối với HBM, DRAM và các linh kiện bán dẫn liên quan cũng tăng theo.

KDI dự báo xuất khẩu của Hàn Quốc có thể tăng 8,7% trong năm 2026 và 5% trong năm 2027. Đầu tư thiết bị cũng được dự báo tăng 7,9% năm nay và 7% năm sau, chủ yếu nhờ đầu tư vào AI và bán dẫn.

Nhưng sự bùng nổ bán dẫn chưa lan tỏa đồng đều

Điểm đáng chú ý trong triển vọng kinh tế Hàn Quốc là khoảng cách giữa ngành bán dẫn và phần còn lại của nền kinh tế.

Bán dẫn là ngành có giá trị xuất khẩu rất lớn nhưng không sử dụng lượng lao động tương ứng với quy mô doanh thu. Vì vậy, một chu kỳ tăng trưởng mạnh của chip không nhất thiết tạo ra sự gia tăng tương ứng về việc làm và thu nhập trên toàn nền kinh tế.

Điều này giải thích tại sao xuất khẩu và đầu tư có thể tăng mạnh nhưng tiêu dùng hộ gia đình vẫn phục hồi tương đối chậm.

KDI cũng nhận định rằng mức tăng thu nhập có sự tập trung vào lĩnh vực bán dẫn, khiến quá trình cải thiện tiêu dùng tư nhân diễn ra khá từ tốn. Cơ quan này dự báo tiêu dùng tư nhân tăng 2,3% trong năm 2026 và 2% trong năm 2027.

Một số ngành sản xuất liên quan đến AI cũng đang được hưởng lợi. Sản xuất kim loại, thiết bị điện, máy móc và các lĩnh vực cung ứng cho trung tâm dữ liệu có dấu hiệu cải thiện khi đầu tư AI toàn cầu tăng.

Tuy nhiên, hiệu ứng lan tỏa vẫn có giới hạn về địa lý và ngành nghề.

Nói cách khác, nền kinh tế Hàn Quốc đang hưởng lợi rất rõ từ một chu kỳ công nghệ, nhưng chưa thể xem đây là sự phục hồi đồng đều của tất cả khu vực kinh tế.

Tăng trưởng năm 2027 có thể chậm lại

Một trong những câu hỏi quan trọng là liệu tốc độ tăng trưởng cao của năm 2026 có thể kéo dài sang năm 2027 hay không.

KDI hiện dự báo GDP Hàn Quốc tăng 2,2% trong năm 2027, thấp hơn mức 3,2% của năm 2026. Đây không nhất thiết đồng nghĩa nền kinh tế rơi vào suy thoái. Thay vào đó, nó phản ánh khả năng tốc độ tăng trưởng trở về mức bình thường hơn sau một năm được hỗ trợ mạnh bởi chu kỳ bán dẫn.

Có một số lý do cho sự giảm tốc này.

Thứ nhất, xuất khẩu bán dẫn khó duy trì tốc độ tăng trưởng quá cao trong thời gian dài. Nhu cầu AI vẫn mạnh nhưng năng lực sản xuất, nguồn cung nguyên vật liệu và khả năng mở rộng công suất đều có giới hạn.

Thứ hai, hiệu ứng lan tỏa từ xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa có thể cần thời gian.

Thứ ba, nếu thị trường chứng khoán điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng trưởng liên quan đến AI và bán dẫn, hiệu ứng tài sản có thể đảo chiều, ảnh hưởng đến tâm lý và chi tiêu của hộ gia đình.

KDI hiện vẫn kỳ vọng nhu cầu trong nước sẽ cải thiện dần vào năm 2027, nhưng mức độ lan tỏa được đánh giá là tương đối vừa phải.

Ba biến số quốc tế có thể tác động mạnh đến Hàn Quốc

1. Xung đột Trung Đông và giá dầu

Biến số đầu tiên là diễn biến xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là khả năng duy trì hoặc bình thường hóa hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.

Hàn Quốc là nền kinh tế phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu. Vì vậy, nếu nguồn cung dầu thô toàn cầu bị gián đoạn kéo dài và giá dầu tăng mạnh, tác động sẽ nhanh chóng truyền vào chi phí sản xuất, vận tải, điện năng và giá tiêu dùng.

Đây là rủi ro kép.

Một mặt, giá dầu cao làm tăng lạm phát. Mặt khác, chi phí năng lượng tăng làm giảm sức mua thực tế của hộ gia đình và làm tăng chi phí hoạt động của doanh nghiệp.

KDI trong dự báo tháng 8/2026 đã nâng giả định giá dầu Dubai lên 86 USD/thùng cho năm 2026 và 78 USD/thùng cho năm 2027, đồng thời nhận định chiến sự Trung Đông là một trong những yếu tố khiến tăng trưởng toàn cầu yếu hơn so với năm 2025.

Nếu cú sốc dầu mỏ trở nên nghiêm trọng, dư địa chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cũng có thể bị thu hẹp.

Khi lạm phát tăng trở lại, việc giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng sẽ khó khăn hơn. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, đầu tư và tiêu dùng có thể chịu áp lực.

2. Chính sách thương mại của Mỹ và khoản đầu tư 350 tỷ USD

Biến số thứ hai đến từ Mỹ.

Hàn Quốc có mức độ hội nhập rất cao với nền kinh tế Mỹ thông qua thương mại, đầu tư và chuỗi cung ứng công nghệ. Do đó, những thay đổi trong chính sách thuế quan của Washington có thể tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp xuất khẩu Hàn Quốc.

Một vấn đề đặc biệt đáng chú ý hiện nay là cam kết đầu tư 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ.

Theo Reuters, Seoul và Washington vẫn đang thảo luận về cách triển khai thỏa thuận đầu tư này. Khoản 350 tỷ USD bao gồm 150 tỷ USD liên quan đến ngành đóng tàu và 200 tỷ USD cho các khoản đầu tư chiến lược khác, trong khi một số chi tiết vẫn chưa được hoàn tất.

Ngày 16/9, Hàn Quốc thậm chí đã đề nghị hoãn một cuộc họp báo cáo trước quốc hội về kế hoạch đầu tư tại Mỹ, cho thấy một số vấn đề vẫn đang trong quá trình đàm phán.

Với doanh nghiệp Hàn Quốc, đây là bài toán cân bằng giữa duy trì khả năng tiếp cận thị trường Mỹ và kiểm soát chi phí đầu tư ở nước ngoài.

Trong trường hợp chính sách thương mại Mỹ trở nên cứng rắn hơn, các doanh nghiệp xuất khẩu Hàn Quốc có thể phải đẩy nhanh quá trình nội địa hóa sản xuất tại Mỹ.

Điều này có thể tạo thêm cơ hội cho các tập đoàn lớn như Samsung, SK Hynix, Hyundai và các doanh nghiệp công nghiệp khác, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi lượng vốn đầu tư rất lớn.

3. Khả năng điều chỉnh đầu tư vào AI

Biến số thứ ba có lẽ phức tạp nhất: liệu cơn bùng nổ đầu tư AI hiện nay có tiếp tục với tốc độ như hiện tại?

AI đang tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với chip nhớ, GPU, máy chủ, trung tâm dữ liệu, điện năng và mạng lưới truyền tải điện.

Đối với Hàn Quốc, đây là cơ hội đặc biệt lớn bởi Samsung Electronics và SK Hynix đều nằm ở trung tâm chuỗi cung ứng bộ nhớ toàn cầu.

Nhưng chính sự phụ thuộc này cũng tạo ra rủi ro.

Nếu các công ty công nghệ Mỹ bắt đầu cắt giảm chi tiêu vốn cho AI, nhu cầu đối với chip nhớ có thể giảm. Khi đó, lợi nhuận của các nhà sản xuất bán dẫn Hàn Quốc có thể chịu ảnh hưởng, kéo theo tác động đến xuất khẩu, đầu tư doanh nghiệp và thị trường chứng khoán.

KDI hiện vẫn đánh giá đầu tư AI toàn cầu sẽ duy trì mạnh, và đây là một trong những cơ sở quan trọng cho dự báo tăng trưởng của Hàn Quốc.

Tuy nhiên, câu hỏi về hiệu quả đầu tư AI, khả năng sinh lời của trung tâm dữ liệu, mức độ sử dụng nợ và định giá tài sản công nghệ vẫn là những yếu tố cần theo dõi.

Nếu thị trường tài chính điều chỉnh nhanh, tác động có thể vượt ra ngoài phạm vi ngành công nghệ.

Hàn Quốc đặc biệt nhạy cảm với chu kỳ AI

Hàn Quốc có vị trí đặc biệt trong chuỗi cung ứng AI vì ngành bán dẫn chiếm vai trò lớn trong xuất khẩu.

Điều này tạo ra một cơ chế truyền dẫn khá rõ:

Đầu tư AI toàn cầu tăng → nhu cầu chip tăng → xuất khẩu Hàn Quốc tăng → lợi nhuận doanh nghiệp tăng → đầu tư bán dẫn tăng → tăng trưởng GDP được hỗ trợ.

Nhưng chiều ngược lại cũng có thể xảy ra:

Đầu tư AI giảm → nhu cầu chip giảm → xuất khẩu chậm lại → lợi nhuận doanh nghiệp giảm → đầu tư giảm → tăng trưởng kinh tế chịu áp lực.

Chính vì vậy, thị trường bán dẫn vừa là động lực tăng trưởng vừa là một trong những nguồn rủi ro lớn nhất đối với triển vọng kinh tế Hàn Quốc.

Biến số trong nước: nợ công và cách sử dụng nguồn thu tăng thêm

Bên cạnh ba yếu tố quốc tế, chính sách tài khóa trong nước cũng cần được theo dõi.

Khi ngành bán dẫn bùng nổ, lợi nhuận doanh nghiệp tăng có thể giúp nguồn thu thuế cải thiện. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn thu tăng thêm như thế nào sẽ quyết định một phần sức khỏe tài khóa trong những năm tiếp theo.

Một cách nhìn đơn giản là tăng trưởng GDP có thể làm giảm tỷ lệ nợ công trên GDP nếu mẫu số tăng nhanh. Nhưng nếu tăng trưởng chậm lại trong khi chi tiêu chính phủ vẫn cao, tỷ lệ nợ có thể tăng trở lại.

Chính phủ Hàn Quốc hiện cũng đang theo đuổi chính sách đầu tư mạnh vào AI và cơ sở hạ tầng công nghệ. Reuters đưa tin ngân sách năm 2027 được đề xuất ở mức kỷ lục 821.000 tỷ won, tăng 12,8% so với năm 2026, trong đó AI và bán dẫn là những lĩnh vực được ưu tiên.

Điều này có thể tạo động lực cho tăng trưởng dài hạn, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu quản lý tài khóa thận trọng.

Nếu nguồn thu tăng mạnh từ chu kỳ bán dẫn chỉ mang tính tạm thời, việc biến toàn bộ nguồn thu bất thường thành chi tiêu thường xuyên có thể tạo áp lực cho ngân sách khi chu kỳ bán dẫn đảo chiều.

Bài toán của Hàn Quốc không chỉ là tăng trưởng

Một nền kinh tế có thể tăng trưởng nhanh nhưng vẫn đối mặt với những vấn đề cơ cấu.

Trường hợp Hàn Quốc hiện nay là ví dụ điển hình.

Một mặt, quốc gia này đang sở hữu những doanh nghiệp dẫn đầu thế giới về chip nhớ và hưởng lợi trực tiếp từ sự bùng nổ AI.

Mặt khác, sự phụ thuộc vào một số ngành xuất khẩu khiến tăng trưởng trở nên nhạy cảm với chu kỳ công nghệ toàn cầu.

Nếu AI tiếp tục mở rộng, Hàn Quốc có thể hưởng lợi từ nhu cầu HBM, DRAM và các thiết bị liên quan.

Nếu đầu tư AI đạt đỉnh và bắt đầu điều chỉnh, nền kinh tế có thể phải đối mặt với một cú giảm tốc tương đối nhanh.

Do đó, thách thức dài hạn không chỉ là tận dụng chu kỳ bán dẫn hiện tại mà còn phải chuyển lợi ích từ ngành công nghệ sang tiêu dùng, việc làm, dịch vụ và các ngành sản xuất khác.

Ba biến số sẽ quyết định độ bền của đà phục hồi

Triển vọng kinh tế Hàn Quốc trong năm 2026 đang được hỗ trợ mạnh bởi xuất khẩu bán dẫn và đầu tư AI. KDI dự báo GDP tăng 3,2% trong năm nay và 2,2% trong năm 2027, trong khi xuất khẩu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Nhưng phía trước vẫn có nhiều biến số.

Xung đột Trung Đông có thể tác động đến giá dầu và lạm phát. Chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi chi phí và địa điểm sản xuất của các doanh nghiệp Hàn Quốc. Trong khi đó, bất kỳ sự điều chỉnh lớn nào trong đầu tư cơ sở hạ tầng AI đều có khả năng tác động trực tiếp đến ngành bán dẫn, xuất khẩu và thị trường tài chính.

Ở trong nước, cách chính phủ sử dụng nguồn thu tăng thêm từ chu kỳ bán dẫn và kiểm soát nợ công cũng sẽ có ý nghĩa quan trọng.

Vì vậy, câu chuyện kinh tế Hàn Quốc không đơn giản là “bán dẫn tăng thì GDP tăng”. Vấn đề quan trọng hơn là liệu động lực từ AI và chip có thể lan tỏa đủ rộng để tạo ra tăng trưởng bền vững hay vẫn chủ yếu tập trung vào một nhóm doanh nghiệp và ngành công nghiệp.

Ba biến số quốc tế nói trên sẽ là những yếu tố cần theo dõi sát trong phần còn lại của năm 2026 và bước sang năm 2027.

Câu hỏi về Kinh tế Hàn Quố

1. Kinh tế Hàn Quốc dự kiến tăng trưởng bao nhiêu trong năm 2026?

Theo dự báo cập nhật tháng 8/2026 của KDI, GDP Hàn Quốc được dự báo tăng 3,2% trong năm 2026, chủ yếu nhờ chu kỳ bán dẫn và nhu cầu liên quan đến AI.

2. Vì sao kinh tế Hàn Quốc phụ thuộc nhiều vào ngành bán dẫn?

Bán dẫn là một ngành xuất khẩu chủ lực của Hàn Quốc. Khi nhu cầu chip AI, HBM và bộ nhớ tăng mạnh, xuất khẩu và đầu tư thiết bị bán dẫn tăng theo, qua đó hỗ trợ tăng trưởng GDP.

3. Vì sao tăng trưởng bán dẫn chưa tạo ra tác động đồng đều đến người dân?

Ngành bán dẫn có giá trị gia tăng và kim ngạch xuất khẩu rất lớn nhưng sử dụng lao động trực tiếp ít hơn nhiều ngành dịch vụ và sản xuất khác. Vì vậy, lợi ích từ chu kỳ bán dẫn có thể tập trung vào một số doanh nghiệp, lao động kỹ thuật và khu vực nhất định. KDI cũng nhận định thu nhập tăng đang tập trung tương đối nhiều ở lĩnh vực bán dẫn.

4. Xung đột Trung Đông ảnh hưởng đến kinh tế Hàn Quốc như thế nào?

Rủi ro lớn nhất nằm ở dầu mỏ. Hàn Quốc phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu, nên giá dầu tăng mạnh có thể làm tăng chi phí sản xuất và lạm phát, đồng thời làm giảm sức mua của người tiêu dùng.

5. Khoản đầu tư 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ có ý nghĩa gì?

Đây là một phần quan trọng trong thỏa thuận thương mại Hàn Quốc – Mỹ. Reuters cho biết Seoul và Washington vẫn đang đàm phán về cách triển khai khoản đầu tư, trong đó 150 tỷ USD dành cho ngành đóng tàu và 200 tỷ USD cho các khoản đầu tư chiến lược khác.

6. Điều gì xảy ra nếu đầu tư AI toàn cầu điều chỉnh mạnh?

Hàn Quốc có thể chịu tác động thông qua nhiều kênh: nhu cầu chip giảm, xuất khẩu chậm lại, lợi nhuận doanh nghiệp bán dẫn giảm, đầu tư thiết bị giảm và thị trường chứng khoán chịu áp lực. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế sẽ phụ thuộc vào quy mô và thời gian của đợt điều chỉnh.

7. Kinh tế Hàn Quốc năm 2027 có suy thoái không?

Dự báo hiện tại của KDI không cho thấy kịch bản suy thoái. KDI dự báo GDP vẫn tăng khoảng 2,2% trong năm 2027, nhưng thấp hơn mức tăng trưởng dự kiến của năm 2026.