Xiaomi đối mặt điều tra mới tại Ấn Độ, khoản tiền 55,51 tỷ rupee bị đóng băng kéo dài

Xiaomi đang đứng trước một vòng kiểm tra pháp lý mới tại Ấn Độ, trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của hãng tại thị trường tỷ dân đã chịu nhiều sức ép trong những năm gần đây.

Theo các tài liệu được Reuters tiếp cận, Cục Điều tra Gian lận Nghiêm trọng Ấn Độ (Serious Fraud Investigation Office – SFIO) đã đề xuất một cuộc điều tra chi tiết đối với hoạt động kinh doanh của Xiaomi tại nước này. Bản ghi nhớ được lập vào tháng 5/2026 và hiện vẫn đang chờ Bộ Doanh nghiệp Ấn Độ xem xét, phê duyệt. Điều đó có nghĩa cuộc điều tra chính thức chưa được khởi động và đề xuất này chưa phải là kết luận rằng Xiaomi đã vi phạm pháp luật.

Nếu được thông qua, cuộc điều tra có thể tập trung vào nhiều vấn đề liên quan đến dòng tiền, cơ cấu sở hữu, quyền kiểm soát thực tế của các bên liên quan và việc tuân thủ quy định đầu tư nước ngoài của Ấn Độ.

Động thái mới có thể khiến áp lực pháp lý đối với Xiaomi tại Ấn Độ tiếp tục gia tăng, trong khi hãng vẫn chưa giải quyết được vụ việc liên quan đến khoản tiền 55,51 tỷ rupee bị cơ quan chức năng phong tỏa từ năm 2022.

55,51 tỷ rupee của Xiaomi bị đóng băng từ năm 2022

Một trong những vấn đề lớn nhất mà Xiaomi đang phải đối mặt tại Ấn Độ bắt đầu từ tháng 4/2022.

Khi đó, Cơ quan Thi hành án Ấn Độ (ED) đã phong tỏa khoảng 55,51 tỷ rupee trong các tài khoản ngân hàng của Xiaomi tại Ấn Độ, tương đương khoảng 584 triệu USD theo cách quy đổi được Reuters dẫn lại.

ED cáo buộc Xiaomi đã chuyển tiền ra nước ngoài dưới hình thức thanh toán tiền bản quyền và cho rằng các khoản chuyển tiền này có vấn đề về tuân thủ quy định ngoại hối. Xiaomi phủ nhận hành vi sai phạm và khẳng định các khoản thanh toán là phí cấp phép sở hữu trí tuệ hợp pháp theo thỏa thuận kinh doanh của tập đoàn.

Vụ việc kéo dài nhiều năm và trở thành một trong những rào cản lớn đối với hoạt động của Xiaomi tại Ấn Độ.

Theo các thông tin được công bố, Xiaomi đã tìm cách phản đối việc phong tỏa tài sản nhưng chưa thành công trong việc đảo ngược quyết định liên quan đến số tiền 55,51 tỷ rupee.

Điều đáng chú ý là khoản tiền này có quy mô rất lớn đối với hoạt động của một doanh nghiệp tại thị trường nước ngoài. Khi một lượng vốn đáng kể bị hạn chế khả năng sử dụng trong thời gian dài, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh dòng tiền, kế hoạch đầu tư và chiến lược vận hành.

SFIO muốn kiểm tra sâu hơn những vấn đề gì?

Nếu được Bộ Doanh nghiệp Ấn Độ phê duyệt, cuộc điều tra của SFIO sẽ khác với việc chỉ xem xét một vấn đề ngoại hối cụ thể.

Theo tài liệu được Reuters tiếp cận, đề xuất điều tra đưa ra một khung 21 điểm, bao gồm phạm vi, phương pháp và kế hoạch thực hiện. Các vấn đề đáng chú ý liên quan đến dòng vốn, quyền sở hữu thực tế, phê duyệt đầu tư và báo cáo tài chính.

Kiểm tra cơ cấu sở hữu và quyền kiểm soát

Một trong những trọng tâm quan trọng là xác định chủ sở hữu hưởng lợi thực tế của các nhà đầu tư nước ngoài và các pháp nhân trong nhóm Xiaomi.

SFIO muốn xem xét liệu những thay đổi về quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát có được khai báo đúng và có tuân thủ các yêu cầu phê duyệt đầu tư của Ấn Độ hay không.

Vấn đề này trở nên nhạy cảm hơn sau khi Ấn Độ siết chặt quy định đối với dòng vốn đầu tư từ các quốc gia có chung đường biên giới trên đất liền, trong đó có Trung Quốc, sau căng thẳng biên giới năm 2020.

Kiểm tra dòng tiền xuyên biên giới

SFIO cũng đề xuất xem xét các dòng tiền xuyên biên giới của Xiaomi và những thực thể liên quan.

Mục tiêu là xác định các khoản chuyển tiền có tuân thủ quy định hiện hành hay không, đồng thời kiểm tra mối quan hệ giữa các khoản thanh toán, đầu tư và cấu trúc doanh nghiệp.

Đây là vấn đề có thể có ý nghĩa lớn đối với các tập đoàn đa quốc gia bởi dòng tiền xuyên biên giới thường liên quan đến nhiều lớp quy định về ngoại hối, thuế, đầu tư nước ngoài và quản trị doanh nghiệp.

Kiểm tra báo cáo tài chính và kiểm toán

Một phần khác trong kế hoạch điều tra là kiểm tra các báo cáo tài chính và báo cáo kiểm toán được Xiaomi nộp cho cơ quan chức năng Ấn Độ, trong đó có việc đánh giá khả năng xuất hiện những sai lệch trọng yếu.

Tài liệu cũng đề cập khả năng lấy lời khai từ các giám đốc hiện tại và trước đây, giám đốc tài chính (CFO) và những người phụ trách tuân thủ nếu cần thiết.

Điều này cho thấy nếu cuộc điều tra được phê duyệt, phạm vi xem xét có thể rộng hơn đáng kể so với vụ tranh chấp liên quan đến khoản tiền bị phong tỏa trước đây.

SFIO là cơ quan nào của Ấn Độ?

SFIO là viết tắt của Serious Fraud Investigation Office, cơ quan chuyên trách của Ấn Độ về điều tra các vụ gian lận doanh nghiệp phức tạp.

Theo thông tin chính thức của SFIO, cơ quan này có nhiệm vụ điều tra và truy tố các vụ gian lận doanh nghiệp phức tạp được giao theo Điều 212 của Luật Công ty Ấn Độ năm 2013.

Do đó, đề xuất điều tra của SFIO đối với Xiaomi có ý nghĩa khác với một cuộc kiểm tra hành chính thông thường.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng SFIO mới chỉ đề xuất điều tra. Bộ Doanh nghiệp Ấn Độ vẫn có quyền quyết định có cho phép mở cuộc điều tra hay không. Theo các chuyên gia pháp lý được Reuters dẫn lại, quá trình xem xét có thể kéo dài nhiều tháng và không có mốc thời gian cố định.

Xiaomi khẳng định chưa nhận được thông báo chính thức

Ở thời điểm các thông tin về đề xuất điều tra được công bố, Xiaomi cho biết họ chưa nhận được thông báo hoặc liên lạc chính thức từ SFIO.

Công ty tiếp tục khẳng định mình tuân thủ pháp luật Ấn Độ. Đây là điểm cần được phân biệt rõ khi đưa tin, bởi một đề xuất điều tra không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã bị kết luận có hành vi gian lận.

Trong những vụ việc liên quan đến doanh nghiệp đa quốc gia, quá trình điều tra thường nhằm xác định liệu có dấu hiệu vi phạm hay không. Chỉ sau khi cơ quan có thẩm quyền hoàn tất quá trình xem xét và đưa ra kết luận, trách nhiệm pháp lý cụ thể mới có thể được xác định.

Từ “vua smartphone” Ấn Độ đến vị trí thứ tư

Áp lực pháp lý xuất hiện vào thời điểm Xiaomi đang gặp khó khăn về mặt kinh doanh tại Ấn Độ.

Xiaomi từng là một trong những thương hiệu smartphone thành công nhất tại thị trường này và có thời gian giữ vị trí dẫn đầu về lượng máy xuất xưởng trong nhiều năm.

Tuy nhiên, thị phần của hãng đã giảm đáng kể.

Theo số liệu Counterpoint Research được Reuters dẫn lại, Xiaomi hiện chiếm khoảng 13% thị phần smartphone tại Ấn Độ, đứng thứ tư, giảm so với mức khoảng 19% trước đó.

Trong khi đó, Apple và Samsung tiếp tục gia tăng sức ép ở các phân khúc quan trọng. Các thương hiệu smartphone khác cũng cạnh tranh mạnh ở nhóm giá phổ thông và tầm trung, vốn từng là thế mạnh của Xiaomi.

Sự thay đổi này cho thấy thị trường smartphone Ấn Độ đang bước vào một giai đoạn cạnh tranh khác, trong đó lợi thế về giá không còn là yếu tố duy nhất quyết định vị thế thương hiệu.

Doanh thu Xiaomi tại Ấn Độ giảm mạnh

Áp lực thị phần cũng phản ánh vào doanh thu.

Theo số liệu được Reuters dẫn lại, doanh thu của Xiaomi tại Ấn Độ trong năm 2025 đạt khoảng 2,52 tỷ USD, giảm khoảng 40% so với ba năm trước đó.

Sự suy giảm này diễn ra trong bối cảnh Xiaomi phải đối mặt đồng thời với nhiều vấn đề: cạnh tranh gay gắt, tranh chấp về thuế và tiền bản quyền, khoản tiền bị phong tỏa và những bất ổn liên quan đến môi trường pháp lý.

Đối với một doanh nghiệp điện tử tiêu dùng, dòng tiền hoạt động có vai trò đặc biệt quan trọng.

Doanh nghiệp cần vốn để duy trì hàng tồn kho, hỗ trợ hệ thống phân phối, quảng bá sản phẩm, nghiên cứu và phát triển cũng như triển khai các mẫu smartphone mới.

Khi khả năng tiếp cận một phần nguồn vốn bị hạn chế trong thời gian dài, doanh nghiệp có thể mất đi một phần sự linh hoạt cần thiết để phản ứng với thị trường.

Vì sao cuộc điều tra mới có thể là vấn đề lớn với Xiaomi?

Điểm đáng chú ý của đề xuất SFIO nằm ở phạm vi.

Nếu vụ việc năm 2022 chủ yếu xoay quanh cáo buộc chuyển tiền và vấn đề ngoại hối, đề xuất mới có thể mở rộng sang quản trị doanh nghiệp, cơ cấu sở hữu, dòng vốn, đầu tư nước ngoài, báo cáo tài chính và hoạt động thương mại điện tử.

Reuters cho biết tài liệu đề xuất còn đặt vấn đề xem Xiaomi có quyền kiểm soát trên thực tế đối với một số nhà bán hàng hoặc đối tác ra mắt sản phẩm tại Ấn Độ hay không, trong khi các mối quan hệ này được thể hiện theo mô hình độc lập.

Các hoạt động bán hàng trực tuyến trên những nền tảng lớn như Amazon và Flipkart cũng được đưa vào phạm vi xem xét trong các thông tin liên quan đến đề xuất điều tra.

Nếu cuộc điều tra được chính thức khởi động, Xiaomi có thể phải cung cấp thêm nhiều tài liệu và giải trình với cơ quan chức năng.

Bối cảnh địa chính trị khiến Xiaomi chịu nhiều sức ép

Không thể tách câu chuyện Xiaomi khỏi quan hệ kinh tế và địa chính trị giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Sau cuộc đụng độ biên giới năm 2020, Ấn Độ đã tăng cường kiểm soát đối với đầu tư từ Trung Quốc và các quốc gia có chung biên giới trên đất liền.

Những quy định mới khiến các doanh nghiệp Trung Quốc hoạt động tại Ấn Độ phải đối mặt với yêu cầu kiểm tra và phê duyệt chặt chẽ hơn. Reuters cho biết trong năm 2026, Ấn Độ đã bắt đầu nới lỏng một số hạn chế khi quan hệ hai nước có dấu hiệu cải thiện, nhưng môi trường kinh doanh vẫn còn nhiều yếu tố bất định.

Xiaomi không phải doanh nghiệp Trung Quốc duy nhất chịu sự giám sát tại Ấn Độ. Nhiều công ty công nghệ và điện thoại Trung Quốc khác cũng từng đối mặt với các vấn đề liên quan đến thuế, ngoại hối, đầu tư và hoạt động quản lý.

Điều này cho thấy yếu tố địa chính trị có thể tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp nước ngoài xây dựng chuỗi cung ứng và mô hình kinh doanh tại thị trường sở tại.

Ấn Độ vẫn là thị trường không thể bỏ qua

Dù đối mặt với nhiều rủi ro, Ấn Độ vẫn là một thị trường đặc biệt hấp dẫn đối với các hãng điện thoại và công nghệ toàn cầu.

Quy mô dân số lớn, tốc độ số hóa cao và nhu cầu đối với smartphone, thiết bị điện tử tiêu dùng vẫn tạo ra tiềm năng tăng trưởng đáng kể.

Đối với Xiaomi, Ấn Độ từng được xem là một trong những ví dụ thành công nhất về chiến lược quốc tế hóa. Hãng xây dựng được hệ thống phân phối rộng, phát triển thương hiệu mạnh và tiếp cận hàng triệu người tiêu dùng thông qua chiến lược giá cạnh tranh.

Chính vì vậy, việc thị phần giảm từ vị trí dẫn đầu xuống khoảng 13% và đứng thứ tư là một thay đổi đáng chú ý đối với chiến lược của hãng.

Bài học lớn cho các doanh nghiệp Trung Quốc khi ra nước ngoài

Vụ Xiaomi tại Ấn Độ cũng phản ánh một vấn đề rộng hơn đối với các doanh nghiệp Trung Quốc muốn mở rộng hoạt động ra nước ngoài.

Trong giai đoạn đầu của quá trình quốc tế hóa, doanh nghiệp thường tập trung vào thị phần, doanh thu và tốc độ mở rộng.

Tuy nhiên, khi quy mô hoạt động tăng lên, những yếu tố như tuân thủ pháp luật, minh bạch sở hữu, quản trị dòng vốn, thuế, ngoại hối và quan hệ với đối tác địa phương có thể trở nên quan trọng không kém.

Một mô hình kinh doanh thành công tại Trung Quốc không nhất thiết có thể được áp dụng nguyên trạng tại một quốc gia khác.

Các doanh nghiệp phải hiểu rõ quy định sở tại, đặc biệt khi hoạt động trong những ngành có liên quan đến dữ liệu, công nghệ, tài chính, thương mại điện tử và đầu tư xuyên biên giới.

Trung Quốc kêu gọi môi trường kinh doanh công bằng tại Ấn Độ

Sau khi thông tin về đề xuất điều tra được công bố, phía Trung Quốc cũng đưa ra phản ứng về môi trường kinh doanh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ông không nắm cụ thể vụ việc Xiaomi nhưng nhấn mạnh mong muốn Ấn Độ tạo ra môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và không phân biệt đối xử cho các doanh nghiệp từ mọi quốc gia.

Phản ứng này cho thấy vụ Xiaomi không chỉ mang ý nghĩa đối với một doanh nghiệp riêng lẻ mà còn có thể được theo dõi trong bối cảnh quan hệ kinh tế Trung Quốc – Ấn Độ đang tìm cách cải thiện.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo với Xiaomi?

Bước tiếp theo phụ thuộc vào quyết định của Bộ Doanh nghiệp Ấn Độ.

Có một số khả năng. Bộ có thể phê duyệt đề xuất và cho phép SFIO mở cuộc điều tra chính thức. Cơ quan này cũng có thể yêu cầu thêm thông tin, chuyển một số vấn đề cho cơ quan khác xử lý hoặc không chấp thuận đề xuất nếu cho rằng chưa đủ cơ sở.

Ở thời điểm hiện tại, việc nói Xiaomi “bị SFIO điều tra” cần được diễn đạt thận trọng. Chính xác hơn, SFIO đã đề xuất một cuộc điều tra chi tiết và đề xuất này đang chờ phê duyệt.

Nếu cuộc điều tra được mở, tác động đối với Xiaomi sẽ phụ thuộc vào kết quả xác minh. Trong trường hợp không phát hiện vi phạm, áp lực có thể giảm. Ngược lại, nếu phát hiện vấn đề nghiêm trọng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những nghĩa vụ pháp lý hoặc biện pháp xử lý tiếp theo theo quy định của Ấn Độ.

Xiaomi trước bài toán khó tại Ấn Độ

Từ một trong những thương hiệu smartphone dẫn đầu Ấn Độ, Xiaomi hiện phải đối mặt với một loạt thách thức đồng thời: thị phần suy giảm, doanh thu giảm mạnh, cạnh tranh từ Samsung và Apple, tranh chấp thuế và tiền bản quyền, cùng khoản tài sản khoảng 55,51 tỷ rupee vẫn bị phong tỏa.

Đề xuất điều tra mới của SFIO khiến tình hình càng trở nên phức tạp. Điểm đáng chú ý là phạm vi xem xét lần này có thể rộng hơn đáng kể, từ dòng tiền và đầu tư nước ngoài đến cơ cấu sở hữu, quản trị doanh nghiệp, báo cáo tài chính và hoạt động thương mại điện tử.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh một lần nữa rằng đề xuất điều tra chưa phải là kết luận Xiaomi vi phạm pháp luật. Quyết định có mở cuộc điều tra chính thức hay không vẫn thuộc về cơ quan có thẩm quyền của Ấn Độ.

Về mặt kinh doanh, câu chuyện Xiaomi tại Ấn Độ cho thấy một bài học quan trọng đối với các tập đoàn công nghệ muốn mở rộng ra nước ngoài: quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng chỉ là một phần của bài toán. Khi môi trường địa chính trị thay đổi, khả năng tuân thủ pháp luật, minh bạch về dòng vốn và cơ cấu sở hữu có thể trở thành yếu tố quyết định khả năng duy trì hoạt động lâu dài.

Ấn Độ vẫn là thị trường đầy tiềm năng đối với ngành điện thoại và công nghệ. Nhưng đối với Xiaomi, câu hỏi quan trọng trong giai đoạn tới không chỉ là làm thế nào để giành lại thị phần, mà còn là làm thế nào để xây dựng một mô hình hoạt động đủ minh bạch và phù hợp với môi trường pháp lý đang thay đổi.

Câu hỏi thường gặp về vụ Xiaomi tại Ấn Độ

Vì sao Xiaomi bị đóng băng tài sản tại Ấn Độ?

Năm 2022, Cơ quan Thi hành án Ấn Độ (ED) đã phong tỏa khoảng 55,51 tỷ rupee, tương đương khoảng 584 triệu USD theo số liệu được Reuters dẫn lại, liên quan đến cáo buộc chuyển tiền ra nước ngoài không phù hợp với quy định. Xiaomi phủ nhận hành vi sai phạm và cho rằng các khoản thanh toán là phí cấp phép sở hữu trí tuệ hợp pháp.

SFIO có phải đã chính thức điều tra Xiaomi?

Chưa. SFIO đã đề xuất một cuộc điều tra chi tiết, nhưng đề xuất vẫn đang chờ Bộ Doanh nghiệp Ấn Độ phê duyệt. Xiaomi cũng cho biết chưa nhận được thông báo chính thức về cuộc điều tra.

SFIO muốn điều tra những vấn đề gì?

Đề xuất tập trung vào dòng tiền, việc tuân thủ các yêu cầu về đầu tư nước ngoài, quyền sở hữu hưởng lợi, quyền kiểm soát thực tế, báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán và một số hoạt động thương mại điện tử của Xiaomi.

Thị phần Xiaomi tại Ấn Độ hiện nay bao nhiêu?

Theo số liệu Counterpoint Research được Reuters dẫn lại, Xiaomi hiện có khoảng 13% thị phần smartphone tại Ấn Độ, đứng thứ tư.

Doanh thu Xiaomi tại Ấn Độ năm 2025 là bao nhiêu?

Doanh thu năm 2025 của Xiaomi tại Ấn Độ được Reuters dẫn ở mức khoảng 2,52 tỷ USD, thấp hơn khoảng 40% so với ba năm trước.

Vụ việc có ảnh hưởng đến chiến lược toàn cầu của Xiaomi không?

Có thể, nếu các hạn chế pháp lý kéo dài hoặc cuộc điều tra được mở rộng. Ấn Độ là thị trường lớn và từng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược quốc tế hóa của Xiaomi. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng cụ thể còn phụ thuộc vào kết quả điều tra và cách công ty xử lý các yêu cầu tuân thủ tại thị trường này.