Bà Chu Tiểu Bình và vụ 107 sinh viên mới tốt nghiệp: Khi một doanh nghiệp lớn Trung Quốc đối mặt sức ép từ mọi phía

Một vụ việc liên quan đến 107 sinh viên mới tốt nghiệp đang tạo ra sức ép đáng kể đối với Công ty TNHH Xingyu, doanh nghiệp sản xuất đèn chiếu sáng ô tô của Trung Quốc do Chu Tiểu Bình lãnh đạo.

Ngày 2/9, Chủ tịch Công ty TNHH Xingyu Chu Tiểu Bình lên tiếng tại hội nghị công bố kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, sau khi vụ việc liên quan đến việc chấm dứt hợp đồng với hàng loạt sinh viên mới tốt nghiệp gây chú ý trên truyền thông.

Trong tuyên bố được công bố, Xingyu cho biết doanh nghiệp sẽ nghiêm túc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động thông qua hệ thống và quy trình, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc tuân thủ pháp luật và xây dựng quan hệ lao động hài hòa.

Một tuyên bố khác tập trung vào hoạt động đưa tin của truyền thông. Công ty cảm ơn sự giám sát của báo chí nhưng đồng thời cho biết đã có khiếu nại và báo cáo đối với một số cơ quan truyền thông mà doanh nghiệp cho rằng đưa tin chưa chính xác.

Đây được xem là một trong những phản hồi công khai cấp cao nhất của Xingyu kể từ khi vụ việc bùng lên.

Tuy nhiên, điều khiến câu chuyện trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng sinh viên bị ảnh hưởng. Vụ việc đang tạo ra sức ép đồng thời từ truyền thông, cơ quan quản lý, các khách hàng quốc tế và thị trường vốn.

Vụ 107 sinh viên mới tốt nghiệp bắt đầu như thế nào?

Ngày 25/8, Cục Nhân lực và An sinh Xã hội thành phố Trường Châu cho biết Xingyu đã bày tỏ lời xin lỗi sâu sắc liên quan đến vụ việc “sa thải hàng loạt sinh viên mới tốt nghiệp”.

Cơ quan này cũng cho biết một nhân sự phụ trách nguồn nhân lực đã bị đình chỉ công tác.

Tuy nhiên, sau đó xuất hiện những câu hỏi xung quanh chức danh của người bị đình chỉ.

Theo một báo cáo được dẫn lại từ CNR.cn, chức danh “Giám đốc Nhân sự” không xuất hiện trong danh sách quản lý cấp cao của Công ty TNHH Xingyu. Một số nhân viên được phỏng vấn cũng cho biết hệ thống chức danh nội bộ của doanh nghiệp không sử dụng chức danh này.

Những thông tin trên khiến dư luận đặt câu hỏi liệu việc đình chỉ một cá nhân có thực sự giải quyết được vấn đề hay không.

Một bài bình luận đăng trên The Paper ngày 3/9 cho rằng nếu người được nhắc tới không tồn tại theo đúng chức danh được công bố, hoặc một nhân viên bình thường bị biến thành “vật tế thần” nhằm làm dịu dư luận và áp lực quản lý, thì mức độ thuyết phục của lời xin lỗi sẽ bị ảnh hưởng.

Dù vậy, những nhận định này vẫn là đánh giá của truyền thông và dư luận; cần có thêm thông tin chính thức để xác định đầy đủ trách nhiệm trong vụ việc.

Vì sao vụ việc khiến Xingyu chịu áp lực lớn?

Một trong những yếu tố khiến vụ việc trở nên nghiêm trọng là phản ứng tương đối mạnh từ truyền thông Trung Quốc.

Ngày 28/8, People’s Daily đăng một bài bình luận cho rằng trong bối cảnh điều kiện kinh doanh thuận lợi, việc doanh nghiệp chấm dứt hàng loạt hợp đồng với sinh viên mới tốt nghiệp có thể làm suy giảm ý nghĩa của hợp đồng lao động và ảnh hưởng tới quyền lợi chính đáng của người lao động.

Bài bình luận nhấn mạnh rằng các quyền và lợi ích hợp pháp của sinh viên mới tốt nghiệp cần được bảo vệ, đồng thời yêu cầu xử lý thỏa đáng những hành vi bị cho là không phù hợp.

Đến ngày 4/9, Economic Daily tiếp tục đăng bài bình luận với tiêu đề “Các công ty có hành vi không đúng mực sẽ không tiến xa”.

Bài viết đề cập tới một công ty niêm yết đã chấm dứt hợp đồng với hơn 100 sinh viên mới tốt nghiệp và cho rằng cách xử lý này là không phù hợp.

Sự xuất hiện liên tiếp của những bình luận từ các cơ quan truyền thông lớn cho thấy vụ việc đã vượt khỏi phạm vi một tranh chấp lao động thông thường.

Nó trở thành câu chuyện liên quan đến trách nhiệm doanh nghiệp, uy tín của doanh nghiệp niêm yết và cách bảo vệ quyền lợi người lao động trẻ.

Mercedes-Benz và Volkswagen cũng được kéo vào câu chuyện

Một diễn biến khác khiến Xingyu chịu thêm áp lực là việc các sinh viên mới tốt nghiệp bị ảnh hưởng được cho là đã trực tiếp gửi khiếu nại tới một số khách hàng lớn của doanh nghiệp.

Trong số đó có Mercedes-Benz và Volkswagen.

Theo phản hồi được các sinh viên đăng tải, bộ phận phụ trách bảo vệ nhân sự và doanh nghiệp của Mercedes-Benz được cho là đã đánh giá vấn đề liên quan tới Xingyu là nghiêm trọng về mặt đạo đức và lao động, đồng thời chuyển doanh nghiệp sang diện rủi ro để điều tra.

Thông tin này cần được phân biệt rõ với một kết luận chính thức về trách nhiệm của Xingyu.

Ngày 1/9, Volkswagen Trung Quốc được dẫn lời cho biết tập đoàn rất coi trọng những khiếu nại liên quan đến nhà cung cấp Xingyu và đã lập tức tiến hành một cuộc điều tra đặc biệt. Cuộc điều tra vào thời điểm đó vẫn đang diễn ra.

Nếu các cuộc điều tra của những khách hàng lớn kết luận rằng Xingyu có vấn đề nghiêm trọng trong quản trị lao động hoặc tuân thủ tiêu chuẩn nhà cung cấp, tác động có thể không chỉ dừng ở hình ảnh thương hiệu.

Trong ngành công nghiệp ô tô, các nhà cung cấp lớn thường phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn liên quan đến chất lượng, quản trị, lao động và tuân thủ. Vì vậy, bất kỳ tranh chấp nào với khách hàng quốc tế lớn cũng có khả năng trở thành rủi ro thương mại.

Áp lực thứ ba đến từ kế hoạch niêm yết tại Hong Kong

Xingyu cũng đang đứng trước một vấn đề khác: kế hoạch niêm yết cổ phiếu H tại Hong Kong.

Ngày 29/7, Công ty TNHH Xingyu được cho là đã lần thứ hai nộp hồ sơ xin niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong.

Chỉ vài ngày sau, vụ việc liên quan đến 107 sinh viên mới tốt nghiệp bùng lên.

Theo nội dung được cung cấp, những sinh viên này cũng đã gửi khiếu nại tới Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong.

Sở giao dịch được cho là đã chuyển email khiếu nại tới bộ phận niêm yết để xử lý và đang xem xét vụ việc theo từng trường hợp.

Điều này tạo thêm một tầng rủi ro cho Xingyu.

Một doanh nghiệp chuẩn bị huy động vốn trên thị trường quốc tế không chỉ cần chứng minh năng lực kinh doanh mà còn phải thể hiện hệ thống quản trị, kiểm soát rủi ro và tuân thủ phù hợp.

Do đó, bất kỳ tranh cãi lớn nào xảy ra ngay trước quá trình niêm yết đều có thể khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về chất lượng quản trị doanh nghiệp.

Điều đó không đồng nghĩa vụ việc chắc chắn khiến kế hoạch niêm yết bị đình chỉ hoặc thất bại. Nhưng đây là một yếu tố mà thị trường có lý do để theo dõi.

Chu Tiểu Bình là ai?

Để hiểu tại sao vụ việc thu hút nhiều sự chú ý, cần nhìn vào vị thế của Chu Tiểu Bình và Xingyu trong ngành đèn chiếu sáng ô tô Trung Quốc.

Theo thông tin được công bố trên website chính thức của Ủy ban Thành phố Trường Châu thuộc Hiệp hội Xây dựng Dân chủ Quốc gia Trung Quốc, năm 1993, khi còn là giáo viên tại Trường Y tế Vũ Tiến, Chu Tiểu Bình cùng sự hỗ trợ của cha đã sử dụng 110.000 nhân dân tệ huy động từ người thân và bạn bè để cùng thành lập Nhà máy Đèn ô tô Vũ Tiến Xingyu với trường.

Năm 1997, Chu Tiểu Bình mua lại cổ phần từ trường và doanh nghiệp chuyển thành công ty tư nhân.

Đến năm 2011, Xingyu niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải, trở thành doanh nghiệp niêm yết đầu tiên trong ngành đèn chiếu sáng ô tô nội địa Trung Quốc theo thông tin được dẫn lại.

Từ một doanh nghiệp khởi nghiệp với số vốn ban đầu tương đối nhỏ, Xingyu dần trở thành một nhà cung cấp đáng chú ý trong ngành công nghiệp ô tô.

Xingyu đang đứng ở đâu trong ngành đèn ô tô?

Theo bản cáo bạch của doanh nghiệp, dựa trên doanh thu bán hàng năm 2025, Xingyu chiếm khoảng 11,6% thị phần đèn chiếu sáng ô tô tại Trung Quốc, đứng đầu thị trường nội địa.

Trên thị trường toàn cầu, thị phần của doanh nghiệp được nêu ở mức khoảng 4,6%, xếp thứ bảy.

Các số liệu tài chính cũng cho thấy quy mô đáng kể của doanh nghiệp.

Năm 2025, doanh thu của Xingyu đạt khoảng 15,257 tỷ nhân dân tệ, tăng 15,12% so với năm trước.

Lợi nhuận ròng đạt khoảng 1,624 tỷ nhân dân tệ, tăng 15,32%.

Những con số này cho thấy vụ việc xảy ra trong bối cảnh Xingyu vẫn là doanh nghiệp có quy mô lớn và hoạt động kinh doanh tương đối đáng kể.

Đây cũng là lý do vấn đề lao động tại công ty thu hút nhiều sự quan tâm hơn so với một doanh nghiệp nhỏ.

Từ “Nữ hoàng đèn xe” đến người phụ nữ giàu nhất Trường Châu

Chu Tiểu Bình từng được truyền thông Trung Quốc gọi là “Nữ hoàng đèn xe”.

Năm 2021, tài sản của bà được ước tính khoảng 30,5 tỷ nhân dân tệ, đưa bà trở thành người phụ nữ giàu nhất Trường Châu.

Theo danh sách phụ nữ giàu nhất Trung Quốc năm 2025 của Hurun được nội dung gốc dẫn lại, tài sản của bà được ước tính khoảng 20 tỷ nhân dân tệ.

Dù tài sản đã giảm so với giai đoạn trước, bà vẫn được xem là người phụ nữ giàu nhất Trường Châu theo nguồn được dẫn.

Sự thành công của Xingyu cũng giúp Chu Tiểu Bình có vị thế đáng kể trong giới doanh nghiệp địa phương và ngành công nghiệp ô tô.

Bà từng giữ nhiều vị trí, bao gồm đại biểu Đại hội đại biểu nhân dân tỉnh Giang Tô khóa 14, Phó Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại Trường Châu, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp và Thương mại quận Tân Bắc, Trường Châu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chiếu sáng Trung Quốc và Phó Chủ tịch điều hành Ủy ban Chiếu sáng thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc.

Bà cũng từng nhận nhiều danh hiệu doanh nhân tại Giang Tô và Trường Châu.

Thành công kinh doanh càng lớn, rủi ro danh tiếng càng cao

Một trong những bài học nổi bật từ vụ việc Xingyu là quy mô doanh nghiệp có thể vừa là lợi thế vừa trở thành nguồn áp lực.

Một công ty nhỏ gặp tranh chấp lao động có thể chủ yếu đối mặt với người lao động và cơ quan quản lý địa phương.

Nhưng với một doanh nghiệp niêm yết, có khách hàng quốc tế và đang chuẩn bị tiếp cận thị trường vốn Hong Kong, một tranh chấp có thể nhanh chóng lan sang nhiều lĩnh vực.

Trong trường hợp của Xingyu, ít nhất bốn nhóm lợi ích đang theo dõi diễn biến:

Người lao động: quan tâm tới hợp đồng, tiền lương, bồi thường và quyền lợi sau khi chấm dứt việc làm.

Cơ quan quản lý: quan tâm tới việc doanh nghiệp có tuân thủ pháp luật lao động hay không.

Khách hàng quốc tế: quan tâm tới tiêu chuẩn nhà cung cấp, đạo đức kinh doanh và rủi ro chuỗi cung ứng.

Nhà đầu tư: quan tâm tới quản trị doanh nghiệp, uy tín và khả năng thực hiện kế hoạch niêm yết.

Một vụ việc bắt đầu từ phòng nhân sự vì thế có thể trở thành vấn đề ảnh hưởng tới cả hoạt động kinh doanh và định giá doanh nghiệp.

Vì sao 107 sinh viên mới tốt nghiệp lại tạo ra tác động lớn?

Điểm đặc biệt của vụ việc nằm ở nhóm đối tượng bị ảnh hưởng.

Sinh viên mới tốt nghiệp thường bước vào thị trường lao động với kinh nghiệm hạn chế nhưng kỳ vọng cao vào hợp đồng đầu tiên.

Một doanh nghiệp lớn tuyển dụng hàng loạt sinh viên cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ giáo dục sang thị trường lao động.

Nếu hợp đồng bị chấm dứt trong thời gian ngắn, tác động đối với người lao động có thể lớn hơn nhiều so với một nhân viên đã có nhiều năm kinh nghiệm.

Quan trọng hơn, những sinh viên này có khả năng sử dụng mạng xã hội, truyền thông và các kênh khiếu nại để đưa câu chuyện ra ngoài phạm vi doanh nghiệp.

Điều này giải thích phần nào vì sao một vấn đề nhân sự nội bộ có thể nhanh chóng trở thành chủ đề công chúng quan tâm.

Chu Tiểu Bình và Xingyu sẽ đối mặt điều gì tiếp theo?

Trong ngắn hạn, điều quan trọng nhất là liệu Xingyu có thể đưa ra một phương án giải quyết đủ thuyết phục đối với những người bị ảnh hưởng hay không.

Nếu tranh chấp lao động được giải quyết minh bạch, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể áp lực.

Ngược lại, nếu các khiếu nại tiếp tục kéo dài hoặc xuất hiện thêm kết luận bất lợi từ các cơ quan quản lý hay khách hàng quốc tế, tác động tới danh tiếng của doanh nghiệp có thể lớn hơn.

Kế hoạch niêm yết tại Hong Kong cũng là một điểm cần quan sát.

Nhà đầu tư sẽ không chỉ nhìn vào doanh thu và lợi nhuận của Xingyu mà còn xem xét cách doanh nghiệp xử lý khủng hoảng, hệ thống quản trị và khả năng kiểm soát rủi ro.

Với một doanh nghiệp có tham vọng mở rộng quốc tế, những yếu tố này ngày càng quan trọng.

Từ một tranh chấp lao động đến bài kiểm tra lớn về quản trị doanh nghiệp

Vụ việc Xingyu và 107 sinh viên mới tốt nghiệp cho thấy một tranh chấp lao động trong doanh nghiệp hiện đại có thể nhanh chóng vượt khỏi phạm vi phòng nhân sự.

Với Xingyu, áp lực hiện nay đến từ nhiều hướng cùng lúc: người lao động, truyền thông, cơ quan quản lý, khách hàng quốc tế và thị trường vốn.

Đáng chú ý hơn, tất cả diễn ra vào thời điểm doanh nghiệp đang chuẩn bị cho một bước đi quan trọng trên thị trường vốn Hong Kong.

Chu Tiểu Bình có thể đã xây dựng Xingyu từ một doanh nghiệp nhỏ trở thành một tên tuổi lớn trong ngành đèn chiếu sáng ô tô Trung Quốc. Nhưng quy mô càng lớn thì yêu cầu về quản trị, minh bạch và trách nhiệm xã hội càng cao.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng nhất trong giai đoạn tới không chỉ là Xingyu sẽ giải quyết quyền lợi của 107 sinh viên như thế nào, mà còn là doanh nghiệp có thể khôi phục niềm tin của người lao động, khách hàng quốc tế và nhà đầu tư ra sao.

Đối với thị trường, đây sẽ là một phép thử đáng chú ý về khả năng một doanh nghiệp sản xuất lớn của Trung Quốc xử lý khủng hoảng nhân sự trong bối cảnh ngày càng chịu sự giám sát chặt chẽ của truyền thông, người tiêu dùng và thị trường vốn quốc tế.