Ông Bessent cảnh báo đồng Yên mất ổn định có thể khiến lãi suất Mỹ tăng cao

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng tình trạng đồng Yên mất ổn định có thể tạo ra những hệ quả vượt xa thị trường ngoại hối Nhật Bản, thậm chí tác động trực tiếp đến chi phí vay của các gia đình và doanh nghiệp Mỹ.

Trong một bức thư ngày 27/8 trả lời các câu hỏi của Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Elizabeth Warren liên quan đến hoạt động giao dịch đồng Yên, ông Bessent bảo vệ quyết định hỗ trợ đồng tiền Nhật Bản hồi cuối tháng 7.

Theo ông, Nhật Bản là một trong những quốc gia nắm giữ lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất thế giới. Nếu thị trường đồng Yên xuất hiện biến động cực đoan, các giao dịch liên quan đến đồng tiền này có thể bị đảo chiều nhanh chóng. Khi đó, những tác động lan truyền có khả năng gây bất ổn cho thị trường tài chính toàn cầu và cuối cùng làm tăng chi phí vay vốn tại Mỹ.

Ông Bessent nhấn mạnh rằng đây không đơn thuần là vấn đề tỷ giá giữa đồng Yên và USD. Đằng sau đó còn là mối quan hệ chặt chẽ giữa thị trường ngoại hối, trái phiếu chính phủ, dòng vốn quốc tế và mặt bằng lãi suất.

Vì sao đồng Yên lại có thể ảnh hưởng đến lãi suất Mỹ?

Nhật Bản hiện là một trong những chủ sở hữu nước ngoài lớn nhất của trái phiếu chính phủ Mỹ. Vì vậy, bất kỳ biến động lớn nào khiến các nhà đầu tư Nhật Bản phải điều chỉnh danh mục tài sản đều có thể ảnh hưởng đến thị trường trái phiếu Kho bạc.

Cơ chế tác động có thể hình dung theo một chuỗi:

Đồng Yên biến động mạnh → giao dịch ngoại hối bị đảo chiều → dòng vốn Nhật Bản thay đổi → nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ chịu tác động → lợi suất trái phiếu biến động → chi phí vay của Chính phủ Mỹ, doanh nghiệp và hộ gia đình thay đổi.

Nếu nhu cầu mua trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm hoặc xuất hiện áp lực bán, giá trái phiếu có thể chịu sức ép. Do giá trái phiếu và lợi suất thường vận động ngược chiều, lợi suất tăng sẽ đồng nghĩa với chi phí huy động vốn cao hơn.

Đây chính là lý do ông Bessent cho rằng một thị trường đồng Yên bất ổn có thể cuối cùng làm tăng chi phí vay mượn đối với nền kinh tế Mỹ.

Điều đáng chú ý là Mỹ không chỉ quan tâm đến tỷ giá USD/JPY vì vấn đề thương mại. Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu ngày càng liên kết, biến động của một đồng tiền lớn có thể nhanh chóng truyền sang trái phiếu, cổ phiếu và các thị trường tài sản khác.

Mỹ từng can thiệp hỗ trợ đồng Yên như thế nào?

Ông Bessent không tiết lộ chính xác số tiền Bộ Tài chính Mỹ sử dụng trong đợt can thiệp vào cuối tháng 7.

Ông chỉ cho biết nguồn lực được sử dụng là các tài sản ngoại tệ hiện có của Quỹ Bình ổn Ngoại hối (ESF) nhằm hỗ trợ đồng Yên. Trước đó, ông Bessent cho biết Bộ Tài chính Mỹ đã sử dụng đồng euro trong hoạt động này.

Đây là một động thái đặc biệt đáng chú ý bởi theo các chuyên gia theo dõi thị trường, đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998 Mỹ can thiệp để mua đồng Yên.

Trong bức thư gửi Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, ông Bessent cho rằng Bộ Tài chính Mỹ đã hành động phù hợp với quy định của ESF. Theo ông, điều lệ của quỹ cho phép Bộ trưởng Tài chính, với sự chấp thuận của Tổng thống, tiến hành các giao dịch ngoại hối nhằm hỗ trợ những thỏa thuận trao đổi có trật tự.

Thượng nghị sĩ Warren, người đứng đầu phe Dân chủ tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, trước đó đã yêu cầu ông Bessent cung cấp phân tích về cơ sở pháp lý và lý do sử dụng ESF.

Một điểm được ông Bessent nhấn mạnh là Mỹ không cấp tín dụng cho Nhật Bản.

Ông cho rằng Nhật Bản không nợ Bộ Tài chính Mỹ bất kỳ khoản tiền nào liên quan đến hoạt động này. Do đó, theo lập luận của ông, không tồn tại rủi ro Nhật Bản không thể thanh toán một khoản nợ mà nước này không thực sự có.

Nhật Bản chi 96,4 tỷ USD hỗ trợ đồng Yên

Trong khi Washington bảo vệ động thái can thiệp, Nhật Bản cũng đang phải đối mặt với áp lực lớn đối với đồng tiền của mình.

Theo số liệu được công bố, Nhật Bản đã chi kỷ lục khoảng 96,4 tỷ USD trong tháng qua để hỗ trợ đồng Yên.

Quy mô can thiệp cho thấy mức độ quan ngại của giới chức Nhật Bản trước tình trạng đồng Yên suy yếu mạnh. Một đồng Yên quá yếu có thể làm tăng chi phí nhập khẩu năng lượng, nguyên vật liệu và hàng hóa, từ đó gây thêm áp lực lên lạm phát trong nước.

Tuy nhiên, việc can thiệp ngoại hối không phải lúc nào cũng có thể tạo ra hiệu quả lâu dài. Nếu những yếu tố cơ bản khiến đồng Yên suy yếu vẫn tồn tại, thị trường có thể tiếp tục kiểm định mức giá mới sau khi hoạt động can thiệp kết thúc.

Diễn biến sau đợt can thiệp của Mỹ và Nhật Bản phần nào cho thấy vấn đề này. Đồng Yên đã mất một phần mức tăng đạt được trước đó và trong ngày thứ Sáu đã giảm xuống dưới 160 Yên/USD, lần đầu tiên kể từ thời điểm can thiệp.

Điều này cho thấy việc sử dụng nguồn lực tài chính để hỗ trợ tỷ giá có thể giúp giảm biến động trong ngắn hạn, nhưng chưa chắc thay đổi hoàn toàn xu hướng của thị trường.

Mối liên hệ giữa đồng Yên, trái phiếu Mỹ và lợi suất

Điểm đáng quan tâm nhất đối với nhà đầu tư quốc tế nằm ở thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Nhật Bản là một trong những quốc gia nước ngoài nắm giữ nhiều trái phiếu chính phủ Mỹ nhất. Trong nhiều năm, dòng vốn từ Nhật Bản đã đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Một trong những chiến lược phổ biến trên thị trường quốc tế là vay bằng đồng tiền có lãi suất thấp, chẳng hạn đồng Yên, sau đó đầu tư vào những tài sản có lợi suất cao hơn. Khi tỷ giá hoặc lãi suất thay đổi mạnh, các giao dịch này có thể bị đóng lại.

Nếu một lượng lớn nhà đầu tư cùng lúc đảo chiều vị thế, áp lực bán tài sản có thể gia tăng. Trong trường hợp trái phiếu Kho bạc Mỹ bị ảnh hưởng, lợi suất trái phiếu có thể tăng.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ lại là một trong những mức tham chiếu quan trọng nhất của hệ thống tài chính toàn cầu. Nó ảnh hưởng đến lãi suất thế chấp, khoản vay doanh nghiệp, tín dụng tiêu dùng và định giá nhiều loại tài sản.

Do đó, cảnh báo của ông Bessent cho thấy Washington đang nhìn nhận tỷ giá đồng Yên không chỉ dưới góc độ chính sách tiền tệ Nhật Bản mà còn như một biến số có thể tác động đến điều kiện tài chính của Mỹ.

Đồng Yên yếu có thể tạo áp lực lên Fed?

Câu hỏi quan trọng tiếp theo là liệu biến động của đồng Yên có thể tác động đến chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hay không.

Câu trả lời là có thể, nhưng không trực tiếp.

Fed không đặt mục tiêu điều hành lãi suất dựa trên tỷ giá USD/JPY. Tuy nhiên, nếu biến động trên thị trường ngoại hối lan sang trái phiếu Kho bạc, khiến lợi suất tăng và điều kiện tài chính thay đổi, Fed có thể phải cân nhắc tác động của những diễn biến đó đối với tăng trưởng và lạm phát.

Đặc biệt, nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tăng mạnh trong khi lạm phát vẫn cao, áp lực đối với chính sách tiền tệ sẽ trở nên phức tạp hơn.

Ngược lại, nếu biến động đồng Yên chỉ diễn ra trong phạm vi hạn chế và không tạo ra hiệu ứng lan truyền đáng kể sang các thị trường khác, tác động đối với chính sách của Fed có thể tương đối nhỏ.

Vì vậy, điều mà giới đầu tư cần theo dõi không chỉ là mức 160 Yên/USD, mà còn là lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ, dòng vốn Nhật Bản và mức độ biến động trên thị trường ngoại hối.

Diễn biến đồng Yên đang trở thành một trong những biến số đáng chú ý trên thị trường tài chính quốc tế. Việc Mỹ lần đầu can thiệp mua đồng Yên kể từ năm 1998, cùng với quy mô can thiệp lớn của Nhật Bản, cho thấy mức độ nhạy cảm của thị trường đối với tỷ giá USD/JPY.

Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài của các biện pháp can thiệp vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Đồng Yên đã quay trở lại dưới ngưỡng 160 Yên/USD, cho thấy áp lực thị trường chưa biến mất.

Trong thời gian tới, nhà đầu tư nên đặc biệt quan sát ba yếu tố: diễn biến USD/JPY, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và dòng vốn của nhà đầu tư Nhật Bản.

Nếu đồng Yên tiếp tục biến động mạnh và gây ra sự đảo chiều của các giao dịch tài chính quy mô lớn, tác động có thể không dừng lại ở Nhật Bản. Nó có thể lan sang thị trường trái phiếu Mỹ, làm thay đổi chi phí vốn và tạo thêm một biến số cho triển vọng chính sách tiền tệ của Fed.

Nói cách khác, câu chuyện đồng Yên hiện nay không chỉ là câu chuyện về một đồng tiền đang suy yếu. Nó còn là câu chuyện về dòng vốn toàn cầu, trái phiếu Kho bạc Mỹ và mặt bằng lãi suất, những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường tài chính và nền kinh tế Mỹ.

Những câu hỏi đáng chú ý

Vì sao Mỹ lại quan tâm đến đồng Yên?

Bởi Nhật Bản là một trong những chủ sở hữu lớn trái phiếu Kho bạc Mỹ. Biến động mạnh của đồng Yên có thể khiến các giao dịch tài chính bị đảo chiều, từ đó tác động đến dòng vốn và thị trường trái phiếu Mỹ.

Mỹ đã chi bao nhiêu tiền để hỗ trợ đồng Yên?

Ông Scott Bessent chưa công bố con số cụ thể. Ông chỉ cho biết Bộ Tài chính Mỹ sử dụng các tài sản ngoại tệ hiện có của Quỹ Bình ổn Ngoại hối để hỗ trợ đồng Yên.

Nhật Bản đã chi bao nhiêu để hỗ trợ đồng Yên?

Theo số liệu được công bố, Nhật Bản đã chi khoảng 96,4 tỷ USD, mức kỷ lục trong tháng qua.

Đồng Yên giảm xuống dưới 160 Yên/USD có đáng lo?

Mức tỷ giá này cho thấy áp lực lên đồng Yên vẫn rất lớn. Tuy nhiên, để đánh giá mức độ rủi ro, cần xem xét thêm tốc độ giảm, quy mô can thiệp của Nhật Bản và khả năng biến động tỷ giá lan sang thị trường trái phiếu toàn cầu.

Đồng Yên yếu có khiến lãi suất Mỹ tăng ngay không?

Không nhất thiết. Đây là một kênh tác động gián tiếp. Rủi ro lớn hơn xuất hiện nếu biến động đồng Yên kích hoạt việc đảo chiều các giao dịch lớn, ảnh hưởng đến nhu cầu trái phiếu Kho bạc và khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng.