Mao Đài Trung Quốc lao vào giai đoạn khó khăn: Lợi nhuận giảm, cổ phiếu mất giá và dấu hỏi về “biểu tượng” của nền kinh tế cũ

Trong nhiều thập kỷ, Mao Đài không đơn thuần là một doanh nghiệp sản xuất rượu baijiu nổi tiếng của Trung Quốc. Thương hiệu này từng được xem như một biểu tượng của tầng lớp doanh nhân, các mối quan hệ kinh doanh và sức mạnh tiêu dùng tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Đi dọc nhiều tuyến phố tại Trung Quốc, không khó để bắt gặp các cửa hàng chuyên kinh doanh rượu Mao Đài. Những tấm biển quảng cáo thường đi kèm thông tin về giá bán lại theo từng năm sản xuất, cho thấy mức độ đặc biệt của sản phẩm này trên thị trường.

Loại baijiu Mao Đài có nồng độ cồn khoảng 53% từ lâu xuất hiện trong các bữa tiệc, cuộc gặp gỡ doanh nghiệp và những dịp quan trọng. Trong nhiều trường hợp, một chai Mao Đài không chỉ là đồ uống mà còn gắn với văn hóa giao tiếp, quan hệ thương mại và các cuộc đàm phán kinh doanh.

Chính vì vậy, diễn biến của Mao Đài thường được giới đầu tư theo dõi như một chỉ báo về sức khỏe của nền kinh tế Trung Quốc.

Tuy nhiên, câu chuyện đang thay đổi.

Báo cáo kinh doanh mới nhất cho thấy Mao Đài đang trải qua một trong những giai đoạn khó khăn đáng chú ý nhất trong nhiều năm, trong bối cảnh Trung Quốc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ bất động sản và các ngành truyền thống sang công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo và sản xuất công nghệ.

Lợi nhuận Mao Đài giảm hiếm thấy

Theo báo cáo bán niên được công bố trong tháng này, lợi nhuận ròng của Mao Đài giảm 1,95%, xuống khoảng 44,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 6,6 tỷ USD.

Đây là một con số đáng chú ý không chỉ bởi quy mô lợi nhuận mà còn bởi tính bất thường của sự suy giảm.

Theo dữ liệu của Wind Information, đây là lần đầu tiên lợi nhuận trong sáu tháng đầu năm của Mao Đài giảm kể từ năm 2014 và chỉ là lần giảm thứ hai xét trên chuỗi dữ liệu bắt đầu từ năm 2002.

Đáng chú ý hơn, kết quả này xuất hiện sau khi lợi nhuận cả năm 2025 của công ty giảm khoảng 4,5%, đánh dấu lần suy giảm lợi nhuận cả năm đầu tiên được ghi nhận theo dữ liệu được dẫn lại.

Điều này khiến giới đầu tư đặt câu hỏi: Liệu đây chỉ là một giai đoạn điều chỉnh tạm thời hay đang phản ánh một sự thay đổi sâu sắc hơn trong mô hình tiêu dùng và cấu trúc kinh tế Trung Quốc?

Từ bất động sản sang công nghệ: Vì sao Mao Đài chịu ảnh hưởng?

Một trong những cách lý giải đáng chú ý đến từ mối quan hệ giữa Mao Đài và nền kinh tế truyền thống.

Trong giai đoạn bất động sản Trung Quốc tăng trưởng mạnh, các doanh nghiệp xây dựng, bất động sản, tài chính và các ngành liên quan tạo ra một lượng lớn giao dịch thương mại. Trong môi trường đó, các cuộc gặp gỡ, tiệc kinh doanh và hoạt động giao tiếp doanh nghiệp góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với các dòng baijiu cao cấp.

Nhưng nền kinh tế Trung Quốc hiện nay đang chuyển hướng.

Bất động sản không còn giữ vai trò tăng trưởng như trước, trong khi Bắc Kinh tập trung nhiều hơn vào các ngành công nghệ cao, chất bán dẫn, xe điện, trí tuệ nhân tạo và sản xuất tiên tiến.

Theo nhận định được dẫn lại từ Ye Yuhua, giám đốc quỹ tại Ba Luo Fund, sự thay đổi môi trường kinh tế có liên quan trực tiếp tới triển vọng của ngành baijiu.

Khi lĩnh vực bất động sản phát triển mạnh, nhu cầu đối với rượu baijiu cao cấp cũng có điều kiện tăng theo. Ngược lại, khi hoạt động kinh tế dịch chuyển sang những ngành công nghệ mới, nhóm doanh nhân và người lao động trong các ngành này có thể có thói quen tiêu dùng khác.

Quan điểm này dẫn tới một nhận định đáng chú ý: thị trường baijiu cao cấp có thể đang bước vào giai đoạn bão hòa sau nhiều năm tăng trưởng mạnh.

Chiến dịch chống tham nhũng cũng tạo sức ép

Ngoài sự thay đổi cơ cấu kinh tế, ngành rượu cao cấp Trung Quốc còn chịu tác động từ các chiến dịch chống tham nhũng được tăng cường trong những năm gần đây.

Trong quá khứ, rượu cao cấp thường xuất hiện trong các cuộc gặp gỡ giữa quan chức, doanh nghiệp và đối tác. Khi chính sách kiểm soát tham nhũng được siết chặt, không gian sử dụng rượu cao cấp trong một số hoạt động công vụ và quan hệ kinh doanh cũng bị thu hẹp.

Bên cạnh đó, việc Trung Quốc kiểm soát đòn bẩy tài chính của các nhà phát triển bất động sản từ năm 2020 đã tác động mạnh tới ngành xây dựng và hệ sinh thái kinh tế liên quan.

Đây là vấn đề quan trọng đối với Mao Đài bởi sự phát triển của thị trường bất động sản từng tạo ra một lượng lớn nhu cầu tiêu dùng cao cấp.

Khi bất động sản suy yếu, chuỗi nhu cầu liên quan cũng thay đổi.

Cổ phiếu Mao Đài mất vị thế dẫn đầu

Không chỉ hoạt động kinh doanh chịu sức ép, cổ phiếu Mao Đài cũng đang phải đối mặt với sự thay đổi trong tâm lý của nhà đầu tư.

Theo dữ liệu được dẫn lại từ Wind Information, Mao Đài từng là doanh nghiệp niêm yết có vốn hóa thị trường lớn nhất Trung Quốc đại lục trong giai đoạn 2020-2023.

Thế nhưng cổ phiếu này đã giảm giá trị trong bốn năm liên tiếp.

Sau khi báo cáo bán niên được công bố, cổ phiếu Mao Đài tiếp tục giảm nhẹ, đưa mức giảm từ đầu năm lên khoảng 5,7% tính đến thời điểm được đề cập trong báo cáo.

Một tín hiệu khác cũng thu hút sự chú ý là Central Huijin và China Securities Finance, hai tổ chức thường được xem là một phần của “Đội tuyển quốc gia” trên thị trường chứng khoán Trung Quốc, không còn nằm trong nhóm 10 cổ đông lớn nhất của Mao Đài.

Theo phân tích của Citi, việc hai tổ chức này rời khỏi nhóm cổ đông lớn có thể cho thấy tâm lý của các nhà đầu tư tổ chức đối với Mao Đài đã suy yếu đáng kể.

Nhưng chưa thể nói Mao Đài đã mất sức hấp dẫn

Dù vậy, việc lợi nhuận và cổ phiếu suy giảm không đồng nghĩa với việc Mao Đài đã mất hoàn toàn lợi thế cạnh tranh.

Một trong những điểm mạnh lớn nhất của doanh nghiệp là biên lợi nhuận gộp rất cao, khoảng 90%, cùng khả năng tạo lợi nhuận và duy trì cổ tức tương đối ổn định.

Đây vẫn là những yếu tố khiến các quỹ đầu tư tổ chức quan tâm.

Một số nhà phân tích cho rằng kết quả kinh doanh giảm không hoàn toàn phản ánh sự suy yếu của nhu cầu tiêu dùng. Nguyên nhân có thể liên quan tới quá trình Mao Đài chuyển đổi mô hình phân phối, từ bán buôn sang tăng tỷ trọng bán trực tiếp tới người tiêu dùng.

Sự thay đổi này có thể khiến dòng tiền và doanh thu được ghi nhận trong từng giai đoạn không phản ánh hoàn toàn nhu cầu thực tế.

Citi vẫn duy trì quan điểm tích cực đối với Mao Đài và cho rằng doanh nghiệp có thể hưởng lợi nếu Trung Quốc tiếp tục chuyển hướng hỗ trợ tiêu dùng.

Morningstar cũng cho rằng vị thế cạnh tranh của Mao Đài vẫn rất đáng chú ý trong ngành rượu trắng Trung Quốc, đồng thời quá trình cải cách theo hướng thị trường có thể tiếp tục tạo ra những thay đổi tích cực.

Tết Trung Thu có thể trở thành phép thử quan trọng

Trong thời gian tới, một yếu tố mà giới phân tích đặc biệt theo dõi là Tết Trung Thu, một trong những thời điểm tiêu thụ quan trọng của thị trường rượu Trung Quốc.

Theo Citi, Mao Đài có thể đã điều chỉnh nguồn cung và chuyển một phần hàng tồn kho từ quý II sang quý III nhằm tận dụng nhu cầu tiêu dùng trong dịp Trung Thu.

Doanh nghiệp cũng đã thực hiện hai đợt tăng giá đối với sản phẩm chủ lực trong năm nay. Đợt tăng giá gần đây có hiệu lực từ ngày 18/7.

Nếu doanh số trong mùa Trung Thu tăng mạnh, kết quả kinh doanh nửa cuối năm có thể cải thiện.

Morningstar kỳ vọng việc điều chỉnh giá cùng nhu cầu theo mùa có thể hỗ trợ quá trình phục hồi lợi nhuận của Mao Đài trong nửa cuối năm.

Tổ chức này dự báo lợi nhuận ròng của doanh nghiệp có thể tăng trưởng với tốc độ kép khoảng 8% mỗi năm trong giai đoạn 2025-2030.

Tuy nhiên, đây vẫn là dự báo và còn phụ thuộc vào diễn biến tiêu dùng, chính sách kinh tế cũng như khả năng phục hồi của thị trường baijiu.

Nhà đầu tư đang chờ tín hiệu phục hồi

Trong khi đó, giới đầu tư vẫn thận trọng với nhóm cổ phiếu rượu trắng.

Wenjie Ding, chiến lược gia đầu tư vốn toàn cầu tại China Asset Management, cho rằng nhà đầu tư đang chờ thị trường baijiu cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ ràng hơn trước khi đưa ra những quyết định phân bổ vốn lớn.

Dữ liệu ETF cũng cho thấy dòng vốn ròng đã rút khỏi các doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống có tỷ trọng baijiu đáng kể trong phần lớn thời gian của năm.

Tâm lý có thể đã cải thiện đôi chút trong tháng gần đây, nhưng chưa đủ để khẳng định một chu kỳ phục hồi mới đã hình thành.

Điều này cho thấy bài toán của Mao Đài hiện không chỉ nằm ở doanh số bán rượu.

Doanh nghiệp phải thích nghi với một nền kinh tế đang thay đổi cấu trúc.

Mao Đài có thể bị thay thế trên “ngôi vương” vốn hóa?

Một câu hỏi lớn hơn đang được đặt ra: Khi Trung Quốc chuyển trọng tâm từ bất động sản sang công nghệ, liệu Mao Đài có còn giữ vị trí biểu tượng của nền kinh tế như trước đây?

Trong nhiều năm, việc Mao Đài đứng đầu bảng vốn hóa từng phản ánh sức mạnh của các doanh nghiệp tiêu dùng truyền thống.

Nhưng hiện nay, các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc ngày càng nổi lên.

Một số công ty công nghệ đã nhiều lần vượt Mao Đài về vốn hóa thị trường trong năm nay. Đáng chú ý, CXMT – doanh nghiệp sản xuất chip nhớ mới niêm yết – được dẫn lại với mức vốn hóa khoảng 2,5 lần Mao Đài.

Sự thay đổi này có ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện của một doanh nghiệp.

Nó phản ánh quá trình tái định giá nền kinh tế Trung Quốc: từ các doanh nghiệp tiêu dùng có tốc độ tăng trưởng ổn định sang những công ty công nghệ được kỳ vọng có tiềm năng tăng trưởng cao và khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Mao Đài đang đứng trước một cuộc chuyển đổi lớn

Câu chuyện của Mao Đài cho thấy một điều quan trọng: một thương hiệu có thể vẫn rất mạnh nhưng thị trường mà thương hiệu đó hoạt động trong đó có thể đang thay đổi.

Mao Đài vẫn có thương hiệu, hệ thống phân phối, lợi nhuận cao và vị thế đặc biệt trong văn hóa Trung Quốc. Nhưng môi trường kinh tế xung quanh doanh nghiệp không còn giống giai đoạn bất động sản tăng trưởng mạnh.

Khi Bắc Kinh thúc đẩy trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn, sản xuất tiên tiến và các ngành công nghệ chiến lược, dòng vốn trên thị trường chứng khoán cũng bắt đầu tìm kiếm những câu chuyện tăng trưởng mới.

Sự nổi lên của các doanh nghiệp công nghệ và bán dẫn, trong khi cổ phiếu Mao Đài liên tục chịu áp lực, có thể chỉ là một giai đoạn luân chuyển vốn. Nhưng cũng có khả năng đây là dấu hiệu của một cuộc chuyển dịch thế hệ trong nền kinh tế Trung Quốc.

Với Mao Đài, thách thức trong những năm tới không chỉ là bán thêm rượu. Đó còn là bài toán duy trì sức hấp dẫn của một biểu tượng kinh tế truyền thống trong một Trung Quốc đang ngày càng đặt cược vào công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Những câu hỏi đáng chú ý về Mao Đài

Vì sao lợi nhuận Mao Đài giảm?

Có nhiều nguyên nhân được giới phân tích đề cập, bao gồm sự giảm tốc của nền kinh tế Trung Quốc, thay đổi trong cơ cấu tiêu dùng, tác động của thị trường bất động sản, chiến dịch chống tham nhũng và quá trình chuyển đổi mô hình phân phối của doanh nghiệp.

Mao Đài có còn là doanh nghiệp hấp dẫn với nhà đầu tư?

Mao Đài vẫn sở hữu những lợi thế đáng kể như thương hiệu mạnh, biên lợi nhuận cao, khả năng sinh lời và chính sách cổ tức. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng cần được đánh giá trong bối cảnh ngành baijiu đang trưởng thành và nền kinh tế Trung Quốc thay đổi.

Tết Trung Thu có thể giúp Mao Đài phục hồi?

Đây là một yếu tố được kỳ vọng hỗ trợ doanh số trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, mức độ phục hồi thực tế còn phụ thuộc vào sức mua, giá bán, lượng hàng tồn kho và tâm lý người tiêu dùng.

Điều gì đáng lo ngại nhất đối với Mao Đài?

Rủi ro lớn nhất có thể không nằm ở một quý kinh doanh cụ thể mà ở sự thay đổi dài hạn của cơ cấu kinh tế và hành vi tiêu dùng. Nếu thế hệ doanh nhân mới ưu tiên công nghệ và có văn hóa tiêu dùng khác, nhu cầu đối với baijiu cao cấp có thể không còn tăng trưởng như trước.