Nợ công Mỹ chạm 39.4 nghìn tỷ USD: Mỗi tuần chính phủ trả gần 24 tỷ USD tiền lãi, áp lực tài khóa ngày càng lớn

Tình hình tài khóa của Hoa Kỳ đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư và các nhà hoạch định chính sách khi thâm hụt ngân sách liên bang trong chín tháng đầu năm tài chính 2026 đã tiến sát mốc 1,4 nghìn tỷ USD, vượt mức cùng kỳ của năm trước. Trong bối cảnh đó, tổng nợ quốc gia của Mỹ đã lên khoảng 39,4 nghìn tỷ USD, kéo theo chi phí trả lãi ngày càng lớn.

Theo các số liệu ngân sách mới nhất, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đang phải vay trung bình khoảng 155 tỷ USD mỗi tháng, tương đương 39 tỷ USD mỗi tuần để bù đắp thâm hụt ngân sách. Đi cùng với quy mô vay nợ khổng lồ là khoản chi lãi vay lên tới khoảng 24 tỷ USD mỗi tuần, phản ánh áp lực ngày càng lớn đối với ngân sách liên bang.

Thâm hụt ngân sách năm 2026 đã vượt cùng kỳ năm trước

Năm tài chính của Hoa Kỳ bắt đầu từ tháng 10. Sau chín tháng đầu tiên của năm tài chính 2026, mức thâm hụt ngân sách đã lên gần 1,4 nghìn tỷ USD, cao hơn mức hơn 1,3 nghìn tỷ USD ghi nhận trong cùng kỳ năm tài chính 2025.

Điều này cho thấy tốc độ vay nợ của chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục duy trì ở mức rất cao bất chấp những tranh luận kéo dài về kiểm soát chi tiêu công và giảm thâm hụt ngân sách.

Với tốc độ hiện nay, nhiều chuyên gia cho rằng tổng lượng vốn vay mới của chính phủ Mỹ trong cả năm tài chính có thể tiếp tục lập mức cao mới nếu không có những điều chỉnh đáng kể về chính sách tài khóa.

Chi phí trả lãi nợ công lên tới gần 24 tỷ USD mỗi tuần

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là chi phí lãi vay đang tăng nhanh.

Theo báo cáo đánh giá ngân sách hàng tháng của Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), tổng chi phí lãi ròng trên nợ công trong năm tài chính hiện đã đạt khoảng 857 tỷ USD, tương đương gần 23,8 tỷ USD mỗi tuần.

So với cùng kỳ năm trước, khoản chi này đã tăng khoảng 100 tỷ USD, tương đương mức tăng 13%.

CBO cho rằng mức tăng xuất phát từ hai nguyên nhân chính:

• Tổng quy mô nợ công tiếp tục gia tăng.
• Lãi suất dài hạn vẫn duy trì ở mức cao hơn so với năm trước.

Trong môi trường lãi suất chưa giảm mạnh, việc phát hành thêm trái phiếu chính phủ để tài trợ cho thâm hụt ngân sách khiến chi phí trả lãi ngày càng trở thành gánh nặng đáng kể.

Tiền lãi vay vượt nhiều khoản chi tiêu quan trọng

Một thực tế được nhiều chuyên gia tài chính nhấn mạnh là khoản chi trả lãi nợ công hiện đã lớn hơn tổng ngân sách của nhiều cơ quan liên bang cộng lại.

Theo các thống kê được công bố, chi phí lãi vay hiện cao hơn tổng chi tiêu dành cho:

• Bộ Quốc phòng.
• Bộ Thương mại.
• Bộ An ninh Nội địa.
• Bộ Giáo dục.
• Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA).
• Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ (SBA).
• Chương trình tín dụng hoàn trả liên quan đến đại dịch COVID-19.

Điều này phản ánh tác động ngày càng rõ của gánh nặng nợ công đối với cơ cấu chi tiêu ngân sách liên bang.

Áp lực từ an sinh xã hội tiếp tục gia tăng

Không chỉ chi phí lãi vay tăng cao, ngân sách Mỹ còn chịu sức ép từ các chương trình phúc lợi dành cho người dân.

Theo CBO:

• Chi tiêu cho An sinh Xã hội tăng thêm 62 tỷ USD, tương đương 5%.
• Chi tiêu cho Medicare tăng 58 tỷ USD, tương đương 8%.
• Chi tiêu cho Medicaid tăng 49 tỷ USD, tương đương 10%.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ:

• Số lượng người hưởng trợ cấp ngày càng tăng.
• Chi phí chăm sóc y tế trên mỗi người tham gia cao hơn.
• Mức trợ cấp bình quân được điều chỉnh tăng.

Đây là xu hướng được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài trong nhiều năm tới.

Dân số già hóa tạo thêm áp lực cho ngân sách

Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, tuổi trung vị của người Mỹ tiếp tục tăng từ 39,2 tuổi năm 2024 lên 39,4 tuổi trong năm 2025.

Sự già hóa dân số khiến số người đủ điều kiện nhận các chương trình an sinh xã hội và chăm sóc y tế ngày càng lớn.

Đáng chú ý, tỷ lệ nam giới trong nhóm dân số từ 65 tuổi trở lên cũng tăng mạnh. Nếu năm 2001 cứ 100 phụ nữ cao tuổi có khoảng 70,6 nam giới thì đến năm 2025, con số này đã tăng lên khoảng 81,6 nam giới trên mỗi 100 phụ nữ.

Xu hướng nhân khẩu học này được đánh giá sẽ tiếp tục làm gia tăng áp lực đối với ngân sách liên bang trong nhiều thập kỷ tới.

Chuyên gia cảnh báo quỹ đạo nợ công chưa bền vững

Sau khi CBO công bố các ước tính mới, nhiều tổ chức nghiên cứu tài khóa tiếp tục lên tiếng cảnh báo.

Bà Maya MacGuineas, Chủ tịch Ủy ban về Ngân sách Liên bang có Trách nhiệm, nhận định rằng mức thâm hụt năm tài chính 2026 nhiều khả năng sẽ vượt năm trước và có thể lên tới 2 nghìn tỷ USD khi kết thúc năm tài chính.

Theo bà, đây là con số đáng lo ngại trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng và tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp.

Bà cũng cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp cải cách, Quỹ An sinh Xã hội và Medicare có nguy cơ cạn nguồn tài chính trong khoảng bảy năm tới, buộc chính phủ phải xem xét cắt giảm quyền lợi hoặc tìm kiếm các nguồn thu mới.

Ủy ban này đề xuất mục tiêu đưa thâm hụt ngân sách về khoảng 3% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức hiện nay, đồng thời kêu gọi các nhà hoạch định chính sách minh bạch hơn về những rủi ro tài khóa dài hạn.

Tác động đối với thị trường tài chính toàn cầu

Là nền kinh tế lớn nhất thế giới và cũng là quốc gia phát hành đồng USD – đồng tiền dự trữ quốc tế, diễn biến nợ công của Mỹ luôn được giới đầu tư theo dõi sát sao.

Chi phí vay nợ tăng có thể tác động đến lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ, chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), chi phí vốn của doanh nghiệp cũng như dòng tiền trên các thị trường chứng khoán, vàng và tiền mã hóa.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng cho rằng Mỹ vẫn sở hữu lợi thế lớn nhờ quy mô nền kinh tế, sức mạnh của đồng USD và khả năng huy động vốn trên thị trường quốc tế. Dù vậy, việc duy trì quỹ đạo nợ công bền vững vẫn được xem là một trong những thách thức tài khóa lớn nhất của quốc gia này trong thập kỷ tới.