Mỹ Cấp Phép Xuất Khẩu Chip Nvidia H200 Cho Trung Quốc: Cuộc Đấu Công Nghệ Mỹ – Trung Bước Vào Giai Đoạn Căng Thẳng Mới

Cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang khi chính quyền Mỹ được cho là đã cấp phép cho khoảng 10 doanh nghiệp Trung Quốc mua chip AI H200 của Nvidia. Tuy nhiên, dù giấy phép đã được phê duyệt, các thương vụ vẫn chưa thể hoàn tất do nhiều rào cản chính trị, chiến lược và an ninh công nghệ từ cả hai phía.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh CEO Jensen Huang của Nvidia bất ngờ tham gia chuyến công du tới Bắc Kinh cùng Tổng thống Donald Trump để tìm kiếm bước đột phá mới cho hoạt động kinh doanh AI tại thị trường Trung Quốc.

Nvidia Và Tham Vọng Giữ Thị Trường AI Trung Quốc

Trong nhiều năm qua, Nvidia gần như thống trị thị trường chip AI cao cấp tại Trung Quốc với thị phần từng lên tới khoảng 95% trước khi Mỹ siết chặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

Trung Quốc từng đóng góp khoảng 13% doanh thu của Nvidia và được CEO Jensen Huang đánh giá là thị trường AI có thể đạt giá trị tới 50 tỷ USD trong năm nay. Điều đó cho thấy tầm quan trọng chiến lược của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đối với hãng sản xuất chip giá trị nhất hành tinh.

Theo các nguồn tin thân cận, Bộ Thương mại Mỹ đã phê duyệt cho khoảng 10 công ty Trung Quốc mua chip H200 — dòng chip AI mạnh thứ hai của Nvidia hiện nay. Danh sách này bao gồm:

• Alibaba
• Tencent
• ByteDance
• JD.com

Ngoài ra còn có các nhà phân phối và đối tác như:

• Lenovo
• Foxconn

Mỗi khách hàng được cấp phép có thể mua tối đa 75.000 chip H200 theo quy định từ phía Mỹ.

Vì Sao Các Giao Dịch Vẫn Chưa Thể Diễn Ra?

Dù Washington đã bật đèn xanh, nhưng cho đến nay vẫn chưa có lô chip nào được chuyển tới Trung Quốc.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Bắc Kinh đang ngày càng thận trọng với các công nghệ phụ thuộc vào Mỹ. Theo nhiều nguồn tin, các doanh nghiệp Trung Quốc đã nhận được tín hiệu hạn chế hoặc rà soát chặt chẽ hơn đối với các đơn hàng chip AI nhập khẩu.

Điều này phản ánh chiến lược dài hạn của Trung Quốc: giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài và thúc đẩy ngành bán dẫn nội địa.

Trong vài năm gần đây, các công ty công nghệ Trung Quốc đã đẩy mạnh sử dụng chip AI do Huawei phát triển nhằm thay thế dần Nvidia.

Sự nổi lên của các doanh nghiệp AI nội địa như DeepSeek cũng khiến Bắc Kinh có thêm động lực để ưu tiên công nghệ trong nước thay vì phụ thuộc vào chip Mỹ.

Jensen Huang Và Nỗ Lực “Phá Băng” Quan Hệ Công Nghệ

CEO Jensen Huang đang đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì vị thế của Nvidia tại Trung Quốc.

Theo các nguồn tin, ông Huang đã được Tổng thống Trump trực tiếp mời tham gia chuyến công du tới Bắc Kinh. Điều này làm dấy lên kỳ vọng rằng các cuộc đàm phán giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình có thể giúp tháo gỡ nút thắt trong các thương vụ chip AI.

Trong cuộc phỏng vấn với CCTV, ông Huang cho biết ông hy vọng quan hệ song phương Mỹ – Trung sẽ được cải thiện thông qua các cuộc gặp cấp cao lần này.

Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng việc đạt được thỏa thuận thực tế sẽ không dễ dàng bởi cả hai quốc gia đều coi AI là lĩnh vực chiến lược liên quan trực tiếp tới an ninh quốc gia.

Mỹ Đặt Ra Những Điều Kiện Ngặt Nghèo

Không chỉ Trung Quốc dè chừng, phía Mỹ cũng áp đặt hàng loạt điều kiện nghiêm ngặt đối với các giao dịch chip AI.

Theo quy định mới ban hành từ tháng 1:

• Các doanh nghiệp Trung Quốc phải chứng minh có hệ thống bảo mật đầy đủ.
• Chip H200 không được sử dụng cho mục đích quân sự.
• Nvidia phải chứng minh đủ nguồn cung tại Mỹ.
• Các lô hàng phải đi qua lãnh thổ Mỹ trước khi xuất sang Trung Quốc.

Đáng chú ý, chính quyền Trump còn yêu cầu Mỹ nhận 25% doanh thu từ các thương vụ chip AI này. Đây được xem là một cấu trúc pháp lý đặc biệt nhằm tránh vi phạm luật xuất khẩu hiện hành của Mỹ.

Tuy nhiên, chính điều này càng làm Bắc Kinh lo ngại về nguy cơ bị kiểm soát hoặc can thiệp vào chuỗi cung ứng công nghệ.

Huawei Đang Trở Thành Đối Thủ Đáng Gờm Của Nvidia

Một trong những hệ quả lớn nhất của các lệnh hạn chế xuất khẩu là việc thúc đẩy ngành chip nội địa Trung Quốc phát triển nhanh hơn.

Huawei hiện đang nổi lên như đối thủ lớn nhất của Nvidia tại Trung Quốc với các dòng chip AI phục vụ huấn luyện mô hình trí tuệ nhân tạo.

Giới chuyên gia cho rằng nếu các biện pháp hạn chế kéo dài, Nvidia có thể mất hoàn toàn vị thế tại thị trường đông dân nhất thế giới.

Chính CEO Jensen Huang từng cảnh báo rằng thị phần bộ tăng tốc AI của Nvidia tại Trung Quốc hiện gần như đã giảm xuống bằng 0.

Washington Chia Rẽ Quan Điểm Về Việc Bán Chip Cho Trung Quốc

Tại Mỹ, nhiều chính trị gia và chuyên gia an ninh phản đối việc cho phép Nvidia tiếp tục bán chip AI sang Trung Quốc.

Chris McGuire, chuyên gia cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, cho rằng:

“Bất kỳ thỏa thuận nào cho phép Nvidia bán nhiều chip hơn cho Trung Quốc đều sẽ làm thu hẹp khoảng cách AI giữa hai nước.”

Quan điểm này phản ánh nỗi lo ngày càng lớn của Washington rằng Trung Quốc có thể tận dụng chip AI Mỹ để đẩy nhanh năng lực công nghệ và quân sự.

Cuộc Đua AI Toàn Cầu Đang Bước Sang Giai Đoạn Quyết Liệt

Sự việc xoay quanh chip H200 cho thấy AI giờ đây không còn đơn thuần là lĩnh vực thương mại mà đã trở thành mặt trận cạnh tranh địa chính trị.

Mỹ muốn bảo vệ lợi thế công nghệ của mình, trong khi Trung Quốc quyết tâm xây dựng hệ sinh thái bán dẫn độc lập.

Trong bối cảnh đó, Nvidia đang bị kẹt giữa hai siêu cường — một bên là thị trường khổng lồ đem lại doanh thu khổng lồ, bên còn lại là chính phủ Mỹ với các ưu tiên an ninh quốc gia.