Xuất khẩu dầu thô Saudi Arabia tăng vọt lên 6 triệu thùng/ngày giữa chiến sự Iran

Xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia đang tăng mạnh trong tháng 9/2026, đạt khoảng 6 triệu thùng/ngày, theo dữ liệu từ công ty phân tích thị trường Kpler. Đây là mức cao nhất kể từ khi cuộc chiến liên quan đến Iran bắt đầu khoảng bảy tháng trước và đưa lượng xuất khẩu của vương quốc trở lại gần mức trung bình tháng của năm 2025.

Đáng chú ý, đà tăng xuất khẩu diễn ra ngay cả sau khi đường ống dẫn dầu East-West, một trong những tuyến vận chuyển dầu chiến lược của Saudi Arabia, bị đình chỉ hoạt động sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.

Thay vì để sự cố làm tê liệt hoạt động xuất khẩu, Saudi Arabia đã nhanh chóng điều chỉnh mạng lưới logistics, tăng lượng dầu vận chuyển qua các cảng phía đông và sử dụng trở lại eo biển Hormuz. Diễn biến này cho thấy khả năng thích ứng của hệ thống xuất khẩu dầu Saudi Arabia trong bối cảnh các tuyến hàng hải quan trọng tại Trung Đông vẫn đối mặt với rủi ro cao.

Xuất khẩu dầu Saudi Arabia tăng gần 80% so với tháng 8

Theo dữ liệu Kpler được các hãng tin quốc tế dẫn lại, Saudi Arabia đang xuất khẩu khoảng 6 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 9, tăng mạnh so với khoảng 3,4 triệu thùng/ngày trong tháng 8.

Mức tăng tương đương gần 80%, đưa xuất khẩu dầu thô của quốc gia này lên mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu.

Reuters cũng ghi nhận sự phục hồi rõ rệt của dòng dầu Saudi Arabia. Sau cuộc tấn công ngày 13/9 nhằm vào đường ống East-West khiến hoạt động xuất khẩu tại cảng Yanbu trên Biển Đỏ bị gián đoạn, Saudi Aramco đã tăng lượng dầu vận chuyển từ các cảng phía đông.

Dữ liệu theo dõi vệ tinh cho thấy ngày 20/9, Aramco đã đưa khoảng 14 triệu thùng dầu thô lên 7 tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) tại cảng Ras Tanura. Lượng dầu Saudi Arabia đi qua eo biển Hormuz cũng tăng đáng kể, đạt trung bình khoảng 2,9 triệu thùng/ngày trong một giai đoạn được Reuters ghi nhận, so với khoảng 700.000 thùng/ngày trong tháng 8.

Điều này cho thấy Saudi Arabia không chờ tuyến đường qua Biển Đỏ được khôi phục hoàn toàn mà chủ động chuyển một phần dòng dầu sang hệ thống cảng phía đông và tuyến hàng hải qua Hormuz.

Đường ống East-West đóng vai trò quan trọng như thế nào?

Đường ống East-West, còn được gọi là Petroline, có vai trò chiến lược đối với ngành dầu mỏ Saudi Arabia.

Tuyến đường này cho phép vận chuyển dầu từ các khu vực sản xuất ở phía đông Saudi Arabia sang cảng Yanbu trên bờ Biển Đỏ. Nhờ đó, Riyadh có thể đưa dầu ra thị trường quốc tế mà không cần đi qua eo biển Hormuz.

Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng trong giai đoạn căng thẳng với Iran, bởi Hormuz là một trong những tuyến hàng hải năng lượng quan trọng nhất thế giới và đã trở thành điểm nóng trong cuộc xung đột.

Khi East-West Pipeline hoạt động, Saudi Arabia có thể giảm mức độ phụ thuộc vào Hormuz. Ngược lại, việc tuyến đường này bị tấn công và phải tạm dừng đã buộc Riyadh phải đưa một phần hoạt động xuất khẩu trở lại các cảng nằm ở phía đông, từ đó tăng nhu cầu vận chuyển qua Hormuz.

Reuters cho biết sau cuộc tấn công, hoạt động bốc dầu tại Yanbu đã bị đình trệ trong nhiều ngày, trong khi Saudi Aramco tăng xuất khẩu từ Ras Tanura và các cảng vùng Vịnh.

Saudi Arabia quay lại eo biển Hormuz

Sự thay đổi đáng chú ý nhất trong chiến lược xuất khẩu dầu của Saudi Arabia là việc tăng lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Theo dữ liệu Kpler được Reuters dẫn lại, lượng dầu thô đi qua Hormuz trong tuần bắt đầu ngày 20/9 đạt khoảng 33,7 triệu thùng, với phần lớn số tàu chở dầu được theo dõi là các tàu VLCC. Phần lớn dầu trên các tàu này có nguồn gốc từ Saudi Arabia, tiếp đến là Iraq.

Tuy nhiên, lưu lượng qua Hormuz vẫn thấp hơn đáng kể so với trước chiến tranh. Dữ liệu Kpler cho thấy lượng dầu vận chuyển qua eo biển này đạt trung bình khoảng 13,2 triệu thùng/ngày trong bảy ngày, so với khoảng 17 triệu thùng/ngày trước khi giao thông bị gián đoạn bởi chiến sự.

Điều đó có nghĩa Saudi Arabia đang tăng sử dụng Hormuz, nhưng tuyến đường này vẫn chưa trở lại trạng thái bình thường.

Việc quân đội Mỹ thiết lập một tuyến vận chuyển dọc theo bờ biển Oman cũng góp phần giúp các nhà xuất khẩu dầu vùng Vịnh duy trì hoạt động vận chuyển. Dù vậy, các tàu thương mại vẫn phải đối mặt với nguy cơ an ninh do căng thẳng quân sự trong khu vực.

Lượng dầu tăng nhưng rủi ro logistics vẫn còn

Matt Smith, giám đốc nghiên cứu hàng hóa tại Kpler, cho rằng việc hàng hóa từ vùng Vịnh được vận chuyển nhiều hơn có thể vừa là hệ quả trực tiếp của sự cố đường ống, vừa phản ánh mức độ tự tin cao hơn của thị trường đối với việc sử dụng eo biển Hormuz.

Đây là điểm đáng chú ý.

Nếu Saudi Arabia chỉ đơn thuần mất khả năng vận chuyển dầu qua East-West Pipeline, sản lượng xuất khẩu có thể giảm mạnh. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế lại cho thấy lượng dầu xuất khẩu vẫn tăng. Điều đó cho thấy Riyadh đang sử dụng nhiều phương án logistics cùng lúc để duy trì dòng dầu ra thị trường.

Reuters trước đó ghi nhận Saudi Aramco đã chuẩn bị lượng dầu đáng kể tại các cảng phía đông và thúc đẩy các phương án vận chuyển từ Ras Tanura thông qua hoạt động chuyển tải giữa tàu với tàu tại khu vực Oman. Khoảng 60 triệu thùng dầu thô được cho là đã được bố trí cho hoạt động vận chuyển theo phương án này trong tháng 9 và tháng 10.

Tuy nhiên, năng lực chuyển tải tại khu vực Oman cũng đang chịu áp lực khi lượng dầu cần vận chuyển từ vùng Vịnh tăng nhanh. Reuters ngày 25/9 cho biết hoạt động chuyển dầu từ tàu sang tàu tại vùng biển Oman đã tiến gần giới hạn công suất do Saudi Arabia chuyển hướng thêm dầu khỏi tuyến Biển Đỏ.

Giá dầu từng tăng vọt khi đường ống bị đóng

Thị trường dầu mỏ phản ứng mạnh khi East-West Pipeline bị gián đoạn.

Giá dầu Brent từng tăng lên gần 110 USD/thùng khi nhà đầu tư lo ngại sự cố có thể khiến một lượng lớn dầu Saudi Arabia không thể tiếp cận thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, giá sau đó giảm trở lại khi dữ liệu vận chuyển cho thấy Saudi Arabia có thể nhanh chóng chuyển hướng dòng dầu sang các tuyến khác.

Đến ngày 20/9, Brent đã giảm xuống quanh 100 USD/thùng trong bối cảnh thị trường đánh giá nguồn cung Saudi Arabia đang phục hồi và xuất hiện kỳ vọng về khả năng ngoại giao Mỹ-Iran có thể giúp giảm căng thẳng.

Điều này cho thấy thị trường dầu hiện không chỉ phản ứng với sản lượng khai thác mà còn đặc biệt nhạy cảm với khả năng đưa dầu từ nơi sản xuất đến người mua.

Một quốc gia có thể vẫn duy trì sản lượng cao, nhưng nếu không có đủ tuyến vận chuyển, cảng xuất khẩu hoặc tàu chở dầu, nguồn cung thực tế ra thị trường vẫn có thể giảm.

East-West Pipeline có thể đã bắt đầu hoạt động trở lại

Một diễn biến tích cực khác là các nguồn tin trong ngành cho biết East-West Pipeline đã bắt đầu hoạt động trở lại với công suất thấp vào đầu tuần và đang từng bước tăng lưu lượng.

Saudi Arabia chưa chính thức xác nhận đường ống đã khôi phục hoàn toàn.

Tuy nhiên, CEO Saudi Aramco Amin Nasser cho biết những gián đoạn đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ thường có thể được xử lý trong vài ngày thay vì kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng. Saudi Gazette cũng dẫn phát biểu của ông Nasser rằng Aramco có năng lực vận hành và logistics để khôi phục các hoạt động bị ảnh hưởng trong thời gian tương đối ngắn.

Ông Nasser đồng thời cho biết Aramco đang nghiên cứu thêm các tuyến xuất khẩu dầu mới và mở rộng năng lực lưu trữ bên ngoài Saudi Arabia, cho thấy doanh nghiệp đang tìm cách giảm rủi ro phụ thuộc vào một số tuyến vận chuyển nhất định.

Nếu East-West Pipeline được khôi phục hoàn toàn, Saudi Arabia sẽ có thêm một lựa chọn quan trọng để đưa dầu ra thị trường mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào Hormuz.

Hormuz vẫn là biến số lớn đối với thị trường dầu

Dù xuất khẩu dầu Saudi Arabia đã phục hồi mạnh, eo biển Hormuz vẫn là một trong những biến số lớn nhất đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trước chiến tranh, Hormuz là tuyến vận chuyển một lượng rất lớn dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của khu vực Trung Đông. Khi giao thông qua eo biển suy giảm, các nhà sản xuất buộc phải tìm kiếm các tuyến thay thế, trong khi chi phí vận chuyển và bảo hiểm có thể tăng.

Dữ liệu mới nhất cho thấy hoạt động vận chuyển dầu qua Hormuz đang phục hồi từng phần nhưng chưa trở lại mức trước chiến tranh. Trong tuần bắt đầu ngày 20/9, khoảng 33,7 triệu thùng dầu thô đã được vận chuyển qua eo biển này, trong khi tuần trước đó là khoảng 49,2 triệu thùng.

Sự chênh lệch này cho thấy rủi ro đối với nguồn cung vẫn chưa biến mất.

Đối với thị trường dầu, điều quan trọng không chỉ là Saudi Arabia có bao nhiêu dầu trong lòng đất hoặc có thể sản xuất bao nhiêu mỗi ngày, mà còn là khả năng vận chuyển lượng dầu đó đến khách hàng tại châu Á, châu Âu và các thị trường khác.

Điều gì có thể xảy ra với giá dầu?

Việc Saudi Arabia đưa xuất khẩu trở lại khoảng 6 triệu thùng/ngày là yếu tố có thể làm giảm lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.

Nếu East-West Pipeline tiếp tục phục hồi và các tuyến vận chuyển qua Hormuz duy trì hoạt động, thị trường có thể có thêm niềm tin rằng nguồn cung Saudi Arabia vẫn được đảm bảo.

Ngược lại, nếu các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng tiếp tục hoặc hoạt động hàng hải tại Hormuz xấu đi, chi phí vận chuyển và rủi ro nguồn cung có thể nhanh chóng tăng trở lại.

Đây cũng là lý do giá dầu trong giai đoạn hiện tại có thể biến động mạnh theo từng thông tin liên quan đến đường ống, cảng xuất khẩu, tàu chở dầu và an ninh hàng hải.

Saudi Arabia đang chứng minh khả năng thích ứng của hệ thống dầu mỏ

Điểm đáng chú ý nhất trong diễn biến lần này không chỉ nằm ở con số 6 triệu thùng/ngày.

Sự kiện cho thấy Saudi Arabia đang vận hành một hệ thống xuất khẩu dầu có khả năng chuyển đổi tương đối linh hoạt giữa các tuyến. Khi một tuyến bị gián đoạn, Riyadh có thể điều chỉnh cảng bốc hàng, thay đổi điểm đến, tăng sử dụng Hormuz và tận dụng các phương án chuyển tải ngoài khơi.

Dù vậy, khả năng thích ứng không đồng nghĩa với việc rủi ro đã biến mất.

Việc phụ thuộc nhiều hơn vào Hormuz trong thời gian East-West Pipeline gặp sự cố đồng nghĩa với việc Saudi Arabia phải chấp nhận thêm rủi ro địa chính trị và hàng hải. Đồng thời, việc các điểm chuyển tải tại Oman chịu áp lực công suất cũng cho thấy hệ thống thay thế không có khả năng hấp thụ vô hạn.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi ba yếu tố chính: tiến độ khôi phục East-West Pipeline, lượng dầu Saudi Arabia thực tế đi qua Hormuz và mức độ an toàn của các tuyến vận tải tại vùng Vịnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 9/2026 đạt bao nhiêu?

Theo dữ liệu Kpler được dẫn lại, Saudi Arabia đang xuất khẩu khoảng 6 triệu thùng dầu thô/ngày trong tháng 9/2026. Đây là mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu và cao hơn khoảng 80% so với mức 3,4 triệu thùng/ngày trong tháng 8.

2. Vì sao Saudi Arabia vẫn tăng xuất khẩu dù đường ống East-West bị hư hại?

Saudi Arabia đã chuyển hướng một phần hoạt động xuất khẩu từ các cảng trên Biển Đỏ sang các cảng phía đông như Ras Tanura. Dầu sau đó được vận chuyển qua eo biển Hormuz hoặc sử dụng các phương án chuyển tải tại khu vực Oman.

3. Vì sao đường ống East-West quan trọng?

Tuyến đường ống này vận chuyển dầu từ các khu vực sản xuất ở phía đông Saudi Arabia sang Yanbu trên Biển Đỏ, giúp Saudi Arabia có thể xuất khẩu dầu mà không phải đi qua eo biển Hormuz.

4. Xuất khẩu dầu qua Hormuz đã phục hồi hoàn toàn chưa?

Chưa. Dữ liệu Kpler cho thấy dòng dầu qua Hormuz đã tăng nhưng vẫn thấp hơn mức trước chiến tranh. Trung bình bảy ngày được ghi nhận gần đây khoảng 13,2 triệu thùng/ngày, so với khoảng 17 triệu thùng/ngày trước khi giao thông bị gián đoạn.

5. Sự phục hồi xuất khẩu của Saudi Arabia có thể ảnh hưởng thế nào đến giá dầu?

Việc nguồn cung Saudi Arabia phục hồi có thể làm giảm lo ngại về thiếu hụt dầu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, giá dầu vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến xung đột, hoạt động của eo biển Hormuz, các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng và tiến độ khôi phục các tuyến đường ống.

6. Nhà đầu tư cần theo dõi những dữ liệu nào?

Ba chỉ số đáng chú ý gồm lượng dầu Saudi Arabia xuất khẩu mỗi ngày, lưu lượng dầu đi qua eo biển Hormuz và tiến độ khôi phục East-West Pipeline. Ngoài ra, giá Brent, cước vận tải VLCC và hoạt động chuyển tải tại Oman cũng có thể cung cấp tín hiệu về tình trạng nguồn cung thực tế.

Nguồn tham khảo

• Kpler – dữ liệu theo dõi dòng chảy dầu thô và hoạt động vận chuyển.
• Reuters – thông tin về xuất khẩu dầu Saudi Arabia, East-West Pipeline và hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
• Saudi Gazette – thông tin về phát biểu của CEO Saudi Aramco Amin Nasser.
• Nikkei Asia – thông tin liên quan đến chiến lược tuyến xuất khẩu dầu của Saudi Aramco.

Lưu ý: Các số liệu về xuất khẩu dầu và lưu lượng vận chuyển là dữ liệu theo dõi/ước tính của các công ty phân tích hàng hóa, có thể được điều chỉnh khi dữ liệu vận chuyển được cập nhật.