Việt Nam lần đầu đạt xếp hạng tín nhiệm đầu tư từ Nhật Bản, mở cơ hội huy động vốn quốc tế với chi phí thấp hơn

Việt Nam vừa ghi nhận một cột mốc đáng chú ý trên thị trường tài chính quốc tế khi lần đầu tiên được một tổ chức xếp hạng tín nhiệm của Nhật Bản đánh giá ở mức đầu tư. Quyết định nâng xếp hạng của Rating and Investment Information (R&I) có thể giúp Việt Nam tiếp cận thêm các nguồn vốn quốc tế, cải thiện khả năng thu hút nhà đầu tư tổ chức và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.

Tuy nhiên, tác động của việc nâng hạng vẫn có những giới hạn nhất định. Khi ba tổ chức xếp hạng tín nhiệm lớn trên thế giới gồm S&P Global Ratings, Moody’s và Fitch Ratings chưa đưa Việt Nam lên mức đầu tư, khả năng tiếp cận một số dòng vốn quốc tế vẫn phụ thuộc vào quy định quản trị rủi ro của từng nhà đầu tư.

Xếp hạng tín nhiệm quốc gia của các nước ASEAN khác nhau giữa các tổ chức lớn

Xếp hạng tín nhiệm ngoại tệ dài hạn tính đến ngày 8 tháng 10 năm 2026

Quốc gia	R&I	S&P	Moody’s	Fitch	Chênh lệch R&I so với S&P (Bậc)
Singapore	AAA	AAA	Aaa	AAA	0
Malaysia	A+	A-	A3	BBB+	+2
Thái Lan	A-	BBB+	Baa1	BBB+	+1
Philippines	A-	BBB+	Baa2	BBB	+1
Indonesia	BBB+	BBB	Baa2	BBB	+1
Việt Nam	BBB-	BB+	Ba2	BB+	+1

R&I nâng xếp hạng tín nhiệm Việt Nam lên BBB-

Ngày 8/10/2026, R&I đã nâng xếp hạng tín nhiệm ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ lên BBB-, đồng thời duy trì triển vọng ổn định. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đạt mức xếp hạng đầu tư theo đánh giá của tổ chức này.

Trong hệ thống xếp hạng tín nhiệm của nhiều tổ chức quốc tế, BBB- là mức thấp nhất thuộc nhóm đầu tư. Những mức xếp hạng từ BB+ trở xuống thường nằm trong nhóm đầu cơ, dù cách phân loại cụ thể có thể khác nhau tùy tổ chức.

Việc chuyển từ BB+ lên BBB- vì vậy mang ý nghĩa đáng kể về mặt phân loại tín nhiệm. Nó cho thấy R&I đánh giá triển vọng trả nợ của Việt Nam đã cải thiện đủ để vượt qua ranh giới giữa hai nhóm xếp hạng.

Xếp hạng tín nhiệm quốc gia là một trong những cơ sở để nhà đầu tư đánh giá khả năng và mức độ sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ nợ của một chính phủ. Kết quả đánh giá thường xem xét nhiều yếu tố, bao gồm triển vọng tăng trưởng kinh tế, tình hình tài khóa, nợ công, cán cân đối ngoại, chất lượng thể chế và khả năng chống chịu trước các cú sốc kinh tế.

Dù vậy, xếp hạng BBB- không có nghĩa Việt Nam được bảo đảm có thể vay vốn với lãi suất thấp hơn trong mọi trường hợp. Chi phí huy động vốn thực tế vẫn phụ thuộc vào thời hạn khoản vay, điều kiện thị trường, tỷ giá, thanh khoản và mức bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu.

Tăng trưởng kinh tế và cải cách cơ cấu là những yếu tố hỗ trợ

Quyết định nâng hạng của R&I phản ánh đánh giá tích cực đối với triển vọng phát triển kinh tế Việt Nam.

Theo nội dung thông tin được công bố trong nguồn tham khảo, cơ quan này dự báo đà tăng trưởng mạnh có thể tiếp tục sau khi nền kinh tế ghi nhận mức tăng khoảng 9% trong chín tháng đầu năm 2026. Các động lực được đề cập bao gồm đầu tư công, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và những cải cách cơ cấu của Chính phủ.

Cần lưu ý rằng con số tăng trưởng 9% nói trên là số liệu được dẫn trong thông tin nguồn; khi sử dụng trong các phân tích kinh tế, cần đối chiếu với công bố thống kê chính thức về kỳ tính toán và phương pháp đo lường.

Đầu tư công có thể hỗ trợ tăng trưởng thông qua việc mở rộng hạ tầng giao thông, năng lượng và logistics. Khi các dự án được triển khai hiệu quả, chi phí vận chuyển và hoạt động sản xuất có thể được cải thiện, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Trong khi đó, FDI tiếp tục là một nguồn lực quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam. Dòng vốn này không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính mà còn có thể thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm, chuyển giao công nghệ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một yếu tố khác được R&I đề cập là chương trình cải cách cơ cấu thế hệ thứ hai, được gọi là “Đổi Mới 2.0”. Về tổng thể, các cải cách thể chế, môi trường kinh doanh và hiệu quả quản lý nhà nước có thể hỗ trợ năng suất, cải thiện khả năng phân bổ vốn và tạo điều kiện cho tăng trưởng dài hạn.

Tuy nhiên, triển vọng kinh tế tích cực không loại bỏ hoàn toàn các rủi ro. Nền kinh tế Việt Nam vẫn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu tiêu dùng toàn cầu, biến động thương mại quốc tế, tỷ giá, lãi suất và tình hình tài chính của các đối tác kinh tế lớn.

Nhà đầu tư Nhật Bản có thể là nhóm hưởng lợi rõ nét nhất

Một trong những ý nghĩa quan trọng của quyết định từ R&I nằm ở khả năng mở rộng cơ hội đầu tư của các tổ chức tài chính Nhật Bản vào tài sản Việt Nam.

Theo ông Nguyễn Quang Thuận, Chủ tịch FiinRatings và FiinGroup có trụ sở tại Hà Nội, R&I được Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản công nhận là tổ chức xếp hạng tín nhiệm. Điều này có ý nghĩa đối với những nhà đầu tư tổ chức được phép sử dụng xếp hạng từ các tổ chức được chỉ định để xác định danh mục đầu tư đủ điều kiện.

Ông Thuận cho biết những tổ chức có quy định đầu tư yêu cầu mức tín nhiệm tối thiểu BBB- từ ít nhất một tổ chức được chỉ định có thể xem xét đưa Việt Nam vào danh mục đầu tư của mình sau quyết định nâng hạng.

Điều này có thể tạo ra cơ hội cho trái phiếu chính phủ Việt Nam và một số tài sản liên quan đến thị trường vốn trong nước tiếp cận nhóm nhà đầu tư trước đây bị hạn chế bởi các ngưỡng xếp hạng tín nhiệm.

Các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và tổ chức quản lý tài sản thường phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt về chất lượng tín dụng, mức độ rủi ro và cơ cấu danh mục. Một thay đổi về xếp hạng có thể giúp một tài sản đáp ứng điều kiện đầu tư của một số tổ chức, ngay cả khi chưa có sự thay đổi tương ứng từ tất cả các cơ quan xếp hạng lớn.

Nhật Bản là thị trường có hệ thống nhà đầu tư tổ chức phát triển, trong đó các công ty bảo hiểm và tổ chức quản lý tài sản thường quan tâm đến các tài sản thu nhập cố định. Nếu trái phiếu Việt Nam đáp ứng tiêu chí đầu tư của thêm nhiều tổ chức, nhu cầu tiềm năng có thể được mở rộng.

Dù vậy, khả năng đủ điều kiện đầu tư không đồng nghĩa với việc các tổ chức sẽ lập tức mua trái phiếu Việt Nam. Quyết định phân bổ vốn còn phụ thuộc vào lợi suất, kỳ hạn, thanh khoản, rủi ro tỷ giá và chiến lược đầu tư của từng đơn vị.

Vì sao việc nâng hạng chưa tạo ra thay đổi trên toàn thị trường?

Mặc dù quyết định của R&I là một dấu mốc quan trọng, tác động đối với thị trường vốn quốc tế có thể chưa diễn ra trên diện rộng.

Nguyên nhân nằm ở sự khác biệt giữa hệ thống xếp hạng của R&I và đánh giá của ba tổ chức có ảnh hưởng lớn trên thị trường toàn cầu là S&P, Moody’s và Fitch.

Theo thông tin trong bài viết nguồn, Việt Nam vẫn ở dưới ngưỡng đầu tư theo đánh giá của cả ba tổ chức này. Nhiều nhà đầu tư quốc tế sử dụng xếp hạng của các tổ chức trên làm cơ sở chính để xác định mức độ rủi ro tín dụng và giới hạn đầu tư.

Một số tổ chức áp dụng quy tắc sử dụng mức xếp hạng thấp nhất trong số các đánh giá hiện có. Những tổ chức khác có thể sử dụng mức xếp hạng tốt thứ hai hoặc một phương pháp riêng được quy định trong chính sách đầu tư.

Với các quy tắc như vậy, việc R&I nâng Việt Nam lên BBB- chưa chắc đủ để thay đổi phân loại tín nhiệm trong danh mục. Nếu các tổ chức khác vẫn giữ mức BB+, nhà đầu tư áp dụng nguyên tắc thận trọng có thể tiếp tục xem Việt Nam thuộc nhóm đầu cơ.

Ông Nguyễn Quang Thuận cũng lưu ý rằng những tổ chức sử dụng mức xếp hạng thấp nhất hoặc mức xếp hạng tốt thứ hai vẫn có thể bị ràng buộc bởi các đánh giá BB+ của những cơ quan xếp hạng lớn.

Điều này lý giải vì sao một quyết định nâng hạng, dù có ý nghĩa về mặt tín nhiệm, không nhất thiết tạo ra dòng vốn mới ngay lập tức. Tác động thực tế sẽ phụ thuộc vào số lượng nhà đầu tư chấp nhận xếp hạng của R&I, cũng như quy mô vốn mà họ có thể phân bổ.

Trái phiếu chính phủ Việt Nam có thể hấp dẫn hơn như thế nào?

Trái phiếu chính phủ là một trong những công cụ quan trọng để Nhà nước huy động vốn phục vụ ngân sách và các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Xếp hạng tín nhiệm có thể tác động đến cách nhà đầu tư đánh giá rủi ro của những công cụ này.

Khi một quốc gia được nâng lên mức đầu tư theo tiêu chuẩn của một tổ chức xếp hạng được công nhận, phạm vi nhà đầu tư tiềm năng có thể tăng lên. Nhu cầu lớn hơn, nếu xuất hiện, có thể hỗ trợ thanh khoản và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát hành trái phiếu.

Về lý thuyết, nếu rủi ro được đánh giá thấp hơn và nhu cầu mua tăng lên, Chính phủ có thể có cơ hội huy động vốn với mức lợi suất cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, đây không phải kết quả tự động của việc nâng hạng.

Lợi suất trái phiếu còn chịu ảnh hưởng từ lãi suất quốc tế, kỳ vọng lạm phát, chính sách tiền tệ, cung cầu trái phiếu và biến động tỷ giá. Một quốc gia có xếp hạng tín nhiệm tốt hơn vẫn có thể phải trả chi phí vay cao nếu điều kiện thị trường bất lợi hoặc nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro lớn.

Ngoài ra, tác động từ xếp hạng tín nhiệm quốc gia đến chi phí vốn của doanh nghiệp trong nước cũng không diễn ra đồng đều. Các ngân hàng, doanh nghiệp phát hành trái phiếu và đơn vị vay vốn quốc tế còn phụ thuộc vào tình hình tài chính, khả năng trả nợ và xếp hạng tín nhiệm riêng.

Vì vậy, giá trị quan trọng của quyết định từ R&I là mở thêm một cánh cửa tiếp cận vốn, thay vì bảo đảm chi phí vay của toàn bộ nền kinh tế sẽ giảm ngay lập tức.

Ý nghĩa đối với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số

Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới. Để đạt được mục tiêu này, nền kinh tế cần nguồn vốn đủ lớn cho hạ tầng, công nghiệp, công nghệ, năng lượng và các lĩnh vực có khả năng nâng cao năng suất.

Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa nguồn vốn có ý nghĩa đáng kể. Nếu phụ thuộc quá nhiều vào một số kênh huy động, nền kinh tế có thể dễ bị ảnh hưởng khi lãi suất tăng, thanh khoản suy giảm hoặc dòng vốn quốc tế biến động.

Khả năng tiếp cận thêm nhà đầu tư tổ chức Nhật Bản có thể giúp Việt Nam mở rộng cơ sở nhà đầu tư và đa dạng hóa nguồn tài trợ. Đây cũng là cơ hội để tăng cường quan hệ giữa thị trường vốn Việt Nam với hệ thống tài chính khu vực.

Tuy nhiên, xếp hạng tín nhiệm chỉ là một phần trong bức tranh huy động vốn. Để biến lợi thế này thành kết quả dài hạn, Việt Nam vẫn cần duy trì kỷ luật tài khóa, kiểm soát rủi ro nợ, cải thiện tính minh bạch của thị trường và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Việc nâng hạng cũng không thể thay thế những cải cách cần thiết nhằm phát triển thị trường trái phiếu trong nước, nâng cao chất lượng công bố thông tin và bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư.

Nếu các điều kiện nền tảng tiếp tục được cải thiện, quyết định của R&I có thể trở thành một bước tiến trong quá trình củng cố uy tín tín dụng quốc gia. Ngược lại, nếu thiếu những cải thiện đồng bộ, lợi ích huy động vốn có thể chỉ giới hạn trong một nhóm nhà đầu tư nhất định.

Những yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới

Sau quyết định nâng hạng của R&I, thị trường sẽ quan tâm đến khả năng các tổ chức xếp hạng quốc tế khác điều chỉnh đánh giá đối với Việt Nam.

Bên cạnh đó, phản ứng thực tế của nhà đầu tư Nhật Bản sẽ là thước đo quan trọng. Các dữ liệu cần theo dõi bao gồm nhu cầu mua trái phiếu chính phủ, lợi suất phát hành, thanh khoản trên thị trường thứ cấp và tỷ trọng nhà đầu tư nước ngoài.

Nhà đầu tư cũng cần quan sát diễn biến tăng trưởng kinh tế, cán cân ngân sách, nợ công, lạm phát và tỷ giá. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến đánh giá tín nhiệm trong các kỳ tiếp theo.

Về dài hạn, việc tiến gần hơn đến ngưỡng đầu tư của S&P, Moody’s và Fitch có thể giúp Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận các nhóm vốn quốc tế có quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, thời điểm và mức độ điều chỉnh của từng tổ chức vẫn phụ thuộc vào đánh giá độc lập của họ.

Tóm lại, việc R&I nâng xếp hạng tín nhiệm ngoại tệ của Việt Nam lên BBB- là một dấu mốc tích cực trong quan hệ giữa Việt Nam và thị trường vốn quốc tế. Quyết định này có thể giúp một số nhà đầu tư tổ chức Nhật Bản xem xét phân bổ vốn vào tài sản Việt Nam, đồng thời tạo thêm cơ sở để củng cố uy tín tín dụng quốc gia. Dù vậy, để chuyển lợi thế về xếp hạng thành nguồn vốn dồi dào và chi phí huy động thấp hơn, Việt Nam vẫn cần duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, nâng cao chất lượng quản trị tài chính công và tiếp tục cải thiện đánh giá từ các tổ chức xếp hạng toàn cầu.

Nguồn tham khảo: Nội dung dựa trên thông tin về quyết định xếp hạng của R&I và các nhận định được dẫn từ ông Nguyễn Quang Thuận, Chủ tịch FiinRatings và FiinGroup. Các số liệu tăng trưởng và đánh giá triển vọng cần được đối chiếu với công bố chính thức tương ứng trước khi sử dụng cho mục đích phân tích đầu tư.

Câu hỏi thường gặp về việc Việt Nam được nâng xếp hạng tín nhiệm

1. Việt Nam được tổ chức nào nâng xếp hạng tín nhiệm lên mức đầu tư?

R&I (Rating and Investment Information), một tổ chức xếp hạng tín nhiệm của Nhật Bản, đã nâng xếp hạng tín nhiệm ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ lên BBB- với triển vọng ổn định vào ngày 8/10/2026, theo thông tin nguồn được cung cấp.

2. Xếp hạng BBB- có ý nghĩa gì?

BBB- là mức thấp nhất trong nhóm xếp hạng đầu tư theo thang đánh giá được sử dụng phổ biến. Mức xếp hạng này có thể giúp tài sản của một quốc gia đáp ứng tiêu chí đầu tư của một số tổ chức, tùy theo quy định quản trị rủi ro của họ.

3. Việc nâng hạng có giúp Việt Nam vay vốn rẻ hơn ngay lập tức không?

Không nhất thiết. Việc nâng hạng có thể mở rộng nhóm nhà đầu tư tiềm năng và hỗ trợ nhu cầu đối với trái phiếu, nhưng chi phí huy động vốn còn phụ thuộc vào lãi suất, tỷ giá, thanh khoản và điều kiện thị trường.

4. Vì sao việc nâng hạng của R&I chưa tạo tác động rộng khắp?

Một số nhà đầu tư vẫn sử dụng xếp hạng của S&P, Moody’s và Fitch làm tiêu chuẩn chính. Khi các tổ chức này chưa nâng Việt Nam lên mức đầu tư, một số quy định đầu tư có thể tiếp tục hạn chế khả năng mua tài sản Việt Nam.

5. Điều gì có thể giúp Việt Nam tiếp tục cải thiện xếp hạng tín nhiệm?

Các yếu tố quan trọng bao gồm duy trì tăng trưởng bền vững, kiểm soát nợ công, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao hiệu quả đầu tư công, cải thiện tính minh bạch và tiếp tục thực hiện các cải cách thể chế.