Fed “kiểm tra lãi suất” và tín hiệu bất thường của thị trường tiền tệ

Động thái kiểm tra lãi suất bất thường của Cục Dự trữ Liên bang New York đã tạo ra cú sốc ngắn hạn trên thị trường ngoại hối, khiến đồng yên vốn suy yếu bật tăng mạnh. Sự kiện này ngay lập tức kích hoạt kỳ vọng rằng Mỹ và Nhật Bản có thể phối hợp hành động để ngăn chặn đà giảm giá của đồng tiền Nhật.

Tuy nhiên, đằng sau phản ứng của thị trường là một thực tế phức tạp hơn: khoảng cách giữa tín hiệu chính sách và hành động can thiệp trực tiếp vẫn rất lớn. Các nhà phân tích cho rằng Washington khó có động cơ đủ mạnh để tham gia vào một chiến dịch bán đô la nhằm hỗ trợ đồng yên ở thời điểm hiện tại.

Trong lịch sử, những lần can thiệp phối hợp giữa các nền kinh tế lớn chỉ diễn ra trong những hoàn cảnh cực đoan như khủng hoảng tài chính toàn cầu hay thảm họa thiên nhiên quy mô lớn. Vì vậy, việc Fed phát tín hiệu kiểm soát lãi suất được xem nhiều hơn như một thông điệp chính sách, thay vì cam kết hành động cụ thể.

Nỗi lo của Nhật Bản và áp lực lạm phát từ đồng yên yếu

Trong nhiều tháng, đồng yên liên tục trượt giá, chạm mức thấp nhất trong 18 tháng, làm gia tăng áp lực lạm phát nhập khẩu đối với nền kinh tế Nhật Bản. Chỉ riêng lo ngại về khả năng can thiệp cũng đủ để kéo đồng yên rời khỏi đáy, mang lại phần nào sự ổn định cho thị trường.

Tokyo đã mất gần 5 năm để thuyết phục Washington ký tuyên bố song phương cho phép can thiệp tiền tệ trong trường hợp biến động quá mức. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản nhiều lần khẳng định sự đồng thuận với phía Mỹ và không loại trừ khả năng hành động chung.

Tuy nhiên, sự đồng thuận chính trị không đồng nghĩa với hành động thực tế. Với Mỹ, việc tham gia can thiệp tiền tệ không chỉ là vấn đề ngoại giao, mà còn liên quan trực tiếp đến lợi ích tài chính và chiến lược kinh tế.

Washington cân nhắc rủi ro: vì sao Mỹ không muốn mua đồng yên?

Từ góc nhìn của Mỹ, đồng yên là một loại tiền tệ đã mất giá liên tục trong nhiều năm. Việc mua vào một đồng tiền yếu không mang lại lợi ích rõ ràng, trong khi chi phí can thiệp lại rất lớn.

Nếu Nhật Bản muốn tiếp tục mua đồng yên, nước này có thể phải bán một phần lượng trái phiếu kho bạc Mỹ đang nắm giữ. Kịch bản này có thể đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính toàn cầu — điều mà Washington không mong muốn.

Ngoài ra, bối cảnh chính trị cũng đóng vai trò quan trọng. Trong khi chính quyền Mỹ có thể chấp nhận một đồng đô la yếu để hỗ trợ xuất khẩu, việc bán đô la quy mô lớn lại có thể làm suy yếu chiến lược thương mại và gây ra phản ứng dây chuyền trên thị trường vốn.

Các chuyên gia cho rằng Mỹ chỉ sẵn sàng hợp tác trong những biện pháp mang tính biểu tượng hoặc can thiệp quy mô nhỏ, thay vì một chiến dịch phối hợp toàn diện.

BOJ trong thế tiến thoái lưỡng nan

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đang đứng trước bài toán khó: vừa phải kiềm chế đà suy yếu của đồng yên, vừa tránh kích hoạt sự tăng vọt của lợi suất trái phiếu.

Nếu BOJ phát tín hiệu mua trái phiếu khẩn cấp, lãi suất dài hạn có thể giảm, nhưng điều này lại khiến đồng yên suy yếu hơn. Ngược lại, nếu BOJ thắt chặt chính sách quá nhanh, thị trường trái phiếu có thể rơi vào biến động mạnh.

Thêm vào đó, áp lực chính trị trong nước, bao gồm các đề xuất cắt giảm thuế, cũng góp phần làm suy yếu đồng yên. Trong bối cảnh đó, BOJ buộc phải duy trì chiến lược “mập mờ có tính toán”, khiến thị trường liên tục suy đoán về bước đi tiếp theo.

Đồng yên và trật tự tiền tệ toàn cầu

Câu chuyện đồng yên không chỉ là vấn đề của Nhật Bản. Sự biến động của đồng tiền này có thể lan sang thị trường trái phiếu Mỹ và ảnh hưởng đến dòng vốn toàn cầu.

Vì vậy, Fed buộc phải gửi tín hiệu trấn an thị trường, nhưng không đi xa đến mức can thiệp trực tiếp. Điều này phản ánh một thực tế lớn hơn: trong kỷ nguyên cạnh tranh tiền tệ và phi đô la hóa, mọi quyết định can thiệp đều mang hàm ý địa chính trị.

Một số câu hỏi liên quan